# Hûd Sûresi, 68. Âyet (11:68)

> كَأَن لَّمْ يَغْنَوْا۟ فِيهَآ ۗ أَلَآ إِنَّ ثَمُودَا۟ كَفَرُوا۟ رَبَّهُمْ ۗ أَلَا بُعْدًا لِّثَمُودَ

*Keen lem yaġnev fîhâ(k) elâ inne śemûde keferû rabbehum(k) elâ bu'den liśemûd(e)*

**Meal (Diyanet):** Sanki orada hiç yaşamamışlardı. Biliniz ki Semud kavmi Rablerini inkar etti. (Yine) biliniz ki Semud kavmi Allah'ın rahmetinden uzaklaştı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/68

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 68. ayet, Semud kavminin helakini ve bu helakin sebebini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'yaşamamak', 'inkâr etmek' ve 'uzaklaşmak' gibi temel kavramlar üzerinden Semud'un akıbetini ve ilahi adaleti vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَغْنَوْا۟","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Bu kelime, ayette 'orada hiç yaşamamışlardı' anlamında kullanılarak, helakın şiddetini ve geride hiçbir iz bırakmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğ-n-y' kökünü 'bir yerde ikamet etmek, orada yaşamak ve ihtiyaçlarını gidermek' olarak açıklar. Ayetteki 'lem yağnav' ifadesi, Semud kavminin sanki hiç var olmamışçasına yok oluşunu, geride hiçbir iz bırakmamasını ve oranın onlardan boş kalmasını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ğ-n-y' fiilinin bu bağlamda 'ikamet etmek, yerleşmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki olumsuzluk edatıyla birlikte, Semud'un o topraklarda hiç ikamet etmemiş gibi yok oluşunu, sanki hiç var olmamışçasına silinip gitmesini mecazi bir anlatımla ifade eder."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Bu kelime, Semud kavminin Rablerine karşı nankörlüklerini ve ilahi hakikatleri reddetmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'da sadece 'inkâr' değil, aynı zamanda 'nankörlük' ve 'gerçeği örtme' anlamlarını da taşıdığını belirtir. Semud'un 'kefarû Rabbehum' ifadesi, Allah'ın kendilerine verdiği nimetleri ve gönderdiği peygamberi reddederek nankörlük etmelerini ve hakikati örtmelerini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu anlamdan türeyerek 'nimeti örtmek' yani nankörlük etmek ve 'Allah'ın birliğini örtmek' yani inkâr etmek anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Semud'un Rablerinin varlığını ve birliğini, O'nun kendilerine olan lütuflarını inkâr etmelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'küfr'ün 'hakkı gizlemek ve onu inkâr etmek' olduğunu belirtir. Semud'un 'kefarû Rabbehum' ifadesi, Allah'ın kendilerine gönderdiği peygamberin mesajını ve ilahi hakikatleri bile bile reddetmelerini ve bu hakikatleri gizlemeye çalışmalarını gösterir."}]},{"word":"بُعْدًا","root":"ب ع د","rootLatin":"b-'-d","meaning":"Bu kelime, Semud kavminin ilahi rahmetten ve kurtuluştan uzaklaştırılmasını, helak edilmesini ifade eden bir beddua ve haberdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bu'den' kelimesinin bu bağlamda 'helak olsunlar, yok olsunlar' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bû'den li Semûd' ifadesi, Semud kavminin Allah'ın rahmetinden uzaklaştırılması ve tamamen helak edilmesi için yapılan bir beddua veya ilahi bir hükmün ilanıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bu'd' kelimesinin 'yakınlığın zıttı' olarak 'uzaklık' anlamına geldiğini ve mecazi olarak 'helak' ve 'rahmetten mahrumiyet' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'bû'den li Semûd', Semud'un Allah'ın rahmetinden ve lütfundan ebediyen uzaklaştırılmasını, yani helak edilmesini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'bu'den' kelimesinin 'helak' ve 'yok oluş' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Semud kavminin işledikleri küfür ve nankörlük sebebiyle ilahi gazaba uğrayarak tamamen yok olmalarını ve rahmetten uzaklaştırılmalarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","kufur-sirk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَأَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sanki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":3,"surface":"يَغْنَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"غَنِيَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından (لَمْ) sonra geldiği için meczûm","gloss":"yaşamadılar","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (فِي) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (yer)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"أَلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilin ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"ثَمُودَا۟","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"th-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Semud","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":8,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rablerini","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilin ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"بُعْدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بُعْد","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb (mahzuf fiilin mef'ûlü)","gloss":"uzaklık","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":12,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"ثَمُودَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ث-م-د","rootLatin":"th-m-d","lemma":"ثَمُود","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden (لِ) sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Semud'a","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Keen"},{"position":2,"translit":"lem"},{"position":3,"translit":"yaġnev"},{"position":4,"translit":"fîhâ(k)"},{"position":5,"translit":"elâ"},{"position":6,"translit":"inne"},{"position":7,"translit":"śemûde"},{"position":8,"translit":"keferû"},{"position":9,"translit":"rabbehum(k)"},{"position":10,"translit":"elâ"},{"position":11,"translit":"bu'den"},{"position":12,"translit":"liśemûd(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler*