# Hûd Sûresi, 71. Âyet (11:71)

> وَٱمْرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَـٰهَا بِإِسْحَـٰقَ وَمِن وَرَآءِ إِسْحَـٰقَ يَعْقُوبَ

*Vemraetuhu kâ-imetun fedahiket febeşşernâhâ bi-ishâka vemin verâ-i ishâka ya'kûb(e)*

**Meal (Diyanet):** İbrahim'in karısı ayakta idi. (Bu sözleri duyunca) güldü. Ona da İshak'ı müjdeledik; İshak'ın arkasından da Yakub'u.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/71

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 71. ayet, İbrahim'in eşinin İshak ve Yakub müjdesini alışını anlatır. Ayet, 'kıyam', 'dahk', 'beşâret' ve 'verâe' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi müjdenin şaşkınlık ve sevinçle karşılanmasını ve nesillerin devamlılığını dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"قَآئِمَةٌ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Ayakta duran, hazır bulunan, bir işin başında olan kadın.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavm (قوم) kelimesi, ayakta durmak, dikilmek anlamındadır. 'Kâime' (قائمة) ise bu fiilin müennes ism-i failidir ve ayette İbrahim'in eşinin o anki fiziksel durumunu, yani ayakta olduğunu belirtir. Bu durum, onun konuşulanları dikkatle dinlediğini ve olaya şahit olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kâime (قائمة) burada 'hazır ve nazır' anlamındadır. Yani İbrahim'in eşi, meleklerin konuşmalarına şahit olacak şekilde orada bulunmaktaydı. Bu, sadece fiziksel bir duruşu değil, aynı zamanda olayın içinde olmayı da ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kıyam (قيام), bir şeyin üzerinde durmak, ayakta olmak demektir. 'Kâime' (قائمة) ise bu durumdaki kişiyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, İbrahim'in eşinin o anki pozisyonunu ve meleklerin sözlerini işitme konumunda olduğunu vurgular."}]},{"word":"فَضَحِكَتْ","root":"ض ح ك","rootLatin":"d-h-k","meaning":"Şaşkınlık, sevinç veya hayretle gülmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dahk (ضحك) kelimesi, sevinçten veya hayretten kaynaklanan gülmeyi ifade eder. Ayetteki 'fedahiket' (فضحكت) ifadesi, İbrahim'in eşinin yaşlılığına rağmen çocuk müjdesi almasına duyduğu şaşkınlık ve sevinci dile getirir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dahk (ضحك), neşe, sevinç veya hayretle ortaya çıkan bir haldir. Ayetteki bağlamda, Sara'nın yaşlılığına rağmen çocuk sahibi olacağı müjdesine karşı gösterdiği şaşkınlık ve aynı zamanda sevinç karışımı bir tepkiyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'dahk' (ضحك) bazen alay veya küçümseme anlamında kullanılsa da, bu ayetteki bağlamda, beklenmedik bir müjde karşısında duyulan hayret ve sevinci ifade eder. Bu, ilahi kudretin bir tecellisine karşı insani bir tepkidir."}]},{"word":"فَبَشَّرْنَـٰهَا","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Ona müjde verdik, sevindirici haber ulaştırdık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Beşâret (بشارة), bir haberin ilk defa ulaşması ve bu haberin genellikle sevindirici olmasıdır. 'Beşşernâhâ' (بشرناها) fiili, Allah'ın melekler aracılığıyla İbrahim'in eşine İshak ve Yakub'un doğumu gibi hayırlı bir haber verdiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Beşâret (بشارة), bir kimseye sevindirici bir haber vermek ve onun yüzünde neşe belirtilerinin ortaya çıkmasını sağlamaktır. Ayetteki 'febeşşernâhâ' (فبشرناها) ifadesi, bu müjdenin Sara üzerinde yarattığı sevinç ve hayretin bir sonucudur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Beşâret (بشارة) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına lütfettiği hayırlı ve sevindirici haberleri ifade eder. Bu ayette, yaşlı bir kadına çocuk müjdesi verilmesi, ilahi kudretin ve rahmetin bir göstergesi olarak 'beşâret'in en güçlü örneklerinden biridir."}]},{"word":"وَمِن وَرَآءِ","root":"و ر ا","rootLatin":"v-r-a","meaning":"Ardından, sonrasında, ötesinde.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Verâe (وراء) kelimesi, hem 'arka' hem de 'ön' anlamlarına gelebilen zıt anlamlı (ezdâd) kelimelerdendir. Ancak bu ayetteki 'min verâi İshâka Ya'kûb' (من وراء إسحاق يعقوب) ifadesi, İshak'tan sonra, yani onun soyundan Yakub'un geleceğini, neslin devamlılığını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Verâe (وراء) kelimesi, bu bağlamda 'sonra' veya 'ardından' anlamındadır. İshak'ın ardından Yakub'un geleceği müjdesi, sadece bir çocuğun değil, aynı zamanda bir neslin ve peygamberlik silsilesinin devam edeceğinin habercisidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Verâe (وراء) burada 'ba'de' (بعد) yani 'sonra' anlamında kullanılmıştır. Bu, İshak'ın doğumuyla yetinilmeyip, ondan sonra gelecek olan Yakub'un da müjdelenmesiyle, ilahi lütfun ve neslin bereketinin vurgulandığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-ibrahim","peygamberlik","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱمْرَأَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-أ","rootLatin":"m-r-ʾ","lemma":"ٱمْرَأَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"karısı"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":2,"surface":"قَآئِمَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَائِم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ayakta duran"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bunun üzerine"},{"position":3,"surface":"ضَحِكَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ح-ك","rootLatin":"ḍ-ḥ-k","lemma":"ضَحِكَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güldü"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bunun üzerine"},{"position":4,"surface":"بَشَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ش-ر","rootLatin":"b-sh-r","lemma":"بَشَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"müjdeledik"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"إِسْحَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ص-ح-ق","rootLatin":"ṣ-ḥ-q","lemma":"إِسْحَاق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İshak'ı"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":7,"surface":"وَرَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"و-ر-أ","rootLatin":"w-r-ʾ","lemma":"وَرَاء","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ardından"},{"position":8,"surface":"إِسْحَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ص-ح-ق","rootLatin":"ṣ-ḥ-q","lemma":"إِسْحَاق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İshak'ın"},{"position":9,"surface":"يَعْقُوبَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"ʿ-q-b","lemma":"يَعْقُوب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Yakub'u"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/71*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 71. Âyette*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 71. Âyette*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/71*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/71*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/71*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/71*
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71. Ayette*