# Hûd Sûresi, 73. Âyet (11:73) > قَالُوٓا۟ أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ ٱللَّهِ ۖ رَحْمَتُ ٱللَّهِ وَبَرَكَـٰتُهُۥ عَلَيْكُمْ أَهْلَ ٱلْبَيْتِ ۚ إِنَّهُۥ حَمِيدٌ مَّجِيدٌ *Kâlû eta'cebîne min emri(A)llâh(i)(c) rahmetu(A)llâhi veberakâtuhu ‘aleykum ehle-lbeyt(i)(c) innehu hamîdun mecîd(un)* **Meal (Diyanet):** Melekler, "Allah'ın emrine mi şaşıyorsun? Allah'ın rahmeti ve bereketi size olsun ey (peygamber ocağının) ev halkı! Şüphesiz O, övülmeye layıktır, şanı yücedir." dediler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/73 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Hûd Suresi 73. ayet, Hz. İbrahim'in eşi Sare'nin meleklere verdiği cevabı ve meleklerin ona yönelik tesellisini dilbilimsel bir derinlikle sunar. Ayet, 'şaşma', 'rahmet', 'bereket', 'hamd' ve 'mecid' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi kudretin ve lütfun anlamlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَتَعْجَبِينَ","root":"ع-ج-ب","rootLatin":"a-c-b","meaning":"Bu kelime, bir olaya veya duruma karşı duyulan hayreti, şaşkınlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'acb' kökünü, insanın alışık olmadığı bir şeyi görmesi veya duyması sonucu ortaya çıkan ruh hali olarak tanımlar. Ayetteki 'etacabîne' ifadesi, Sare'nin yaşlılığına rağmen çocuk müjdesine duyduğu şaşkınlığı, ilahi kudretin olağanüstülüğü karşısındaki hayretini yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'acb' kelimesini, bir şeyin güzelliği veya tuhaflığı karşısında duyulan hayranlık veya şaşkınlık olarak açıklar. Ayette, Sare'nin Allah'ın kudretine şaşırması, bu kudretin alışılagelmişin dışında bir tecellisi olarak ele alınır."}]},{"word":"رَحْمَتُ","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın kullarına yönelik merhametini, lütfunu ve ihsanını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rahmet'i, Allah'ın kullarına yönelik şefkati ve onlara ihsan ettiği nimetler olarak açıklar. Ayetteki 'rahmetullah' ifadesi, Sare'ye verilen çocuk müjdesinin ve evin üzerine inen ilahi lütfun bir göstergesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'rahmet'i, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik arzusu olarak tanımlar. Allah'a nispet edildiğinde ise bu, sadece iyilik ve ihsan anlamını taşır. Ayette, Allah'ın Sare'ye ve ailesine yönelik özel lütfunu ve merhametini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun yaratılmışlara karşı olan şefkatini, merhametini ve bağışlayıcılığını kapsadığını belirtir. Ayette, bu rahmetin somut bir tezahürü olarak çocuk müjdesi ve evin bereketi vurgulanır."}]},{"word":"وَبَرَكَـٰتُهُۥ","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Bu kelime, Allah'tan gelen hayrın, artışın ve sürekliliğin ifadesidir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'bereket'i, hayrın artması ve devamlılığı olarak açıklar. Ayetteki 'berekatuhu' ifadesi, Allah'ın o eve ve ailesine ihsan ettiği maddi ve manevi hayırların, nimetlerin çoğalmasını ve kalıcılığını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'bereket'i, ilahi hayrın bir şeyde sabit kalması ve çoğalması olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın rahmetiyle birlikte zikredilmesi, bu hayrın ve lütfun sürekliliğini ve artışını vurgular."}]},{"word":"حَمِيدٌ","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Bu kelime, övgüye layık olan, her türlü hamd ve şükrün kendisine ait olduğu anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hamîd' kelimesini, övülmeye değer olan, övgüye layık görülen olarak açıklar. Ayette, Allah'ın 'Hamîd' olması, O'nun tüm fiillerinin ve sıfatlarının mükemmelliğini, dolayısıyla her türlü övgüyü hak ettiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hamd'i, bir nimete karşılık yapılan övgü olarak tanımlar. 'Hamîd' ise, hem övülen hem de öven anlamlarına gelebilir. Ayette, Allah'ın 'Hamîd' olması, O'nun zatı itibarıyla övgüye layık olduğunu ve kullarının O'nu övmesinin vacip olduğunu ifade eder."}]},{"word":"مَّجِيدٌ","root":"م-ج-د","rootLatin":"m-j-d","meaning":"Bu kelime, şanı yüce, azamet sahibi, şerefli ve cömert anlamına gelir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mecîd' kelimesini, şanı yüce, azamet sahibi ve cömert olarak açıklar. Ayette, Allah'ın 'Mecîd' olması, O'nun kudretinin, lütfunun ve şerefinin sınırsızlığını, dolayısıyla Sare'ye verilen müjdenin O'nun yüceliğinin bir tecellisi olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mecîd'i, şerefli, yüce ve cömert olarak tanımlar. Allah'a nispet edildiğinde ise bu, O'nun zatının ve sıfatlarının kemalini, azametini ve ihsanının genişliğini ifade eder. Ayette, 'Hamîd' sıfatıyla birlikte zikredilmesi, Allah'ın hem övgüye layık olduğunu hem de yüce ve cömert olduğunu pekiştirir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-ibrahim","esma-i-husna","melekler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı/mi"},{"position":2,"surface":"تَعْجَبِينَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ج-ب","rootLatin":"'-j-b","lemma":"عَجِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"şaşırıyorsun"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den/-dan"},{"position":4,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"işi"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":6,"surface":"رَحْمَتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"rahmeti"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"بَرَكَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"بَرَكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"bereketleri"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":9,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ey halkı"},{"position":11,"surface":"ٱلْبَيْتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"evin"},{"position":12,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":13,"surface":"حَمِيدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"övülmeye layık"},{"position":14,"surface":"مَّجِيدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"م-ج-د","rootLatin":"m-j-d","lemma":"مَجِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"yüce"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde* - **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde* - **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/73* - **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/73*