# Hûd Sûresi, 77. Âyet (11:77)

> وَلَمَّا جَآءَتْ رُسُلُنَا لُوطًا سِىٓءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَقَالَ هَـٰذَا يَوْمٌ عَصِيبٌ

*Velemmâ câet rusulunâ lûtan sî-e bihim vedâka bihim żer'an vekâle hâżâ yevmun ‘asîb(un)*

**Meal (Diyanet):** Elçilerimiz Lut'a gelince onların yüzünden üzüldü, göğsü daraldı ve "Bu çok zor bir gün" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/77

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 77. ayet, Lut peygamberin misafirleri geldiğinde yaşadığı sıkıntıyı ve endişeyi dile getirmektedir. Ayet, 'gelmek', 'fenasına gitmek/kötüleşmek', 'sıkılmak' ve 'çetin/zor' gibi kavramlar üzerinden Lut'un içinde bulunduğu durumu ve hissettiği çaresizliği güçlü bir şekilde ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"جَاءَتْ","root":"ج ي أ","rootLatin":"c-y-e","meaning":"Elçilerin Lut'a varması, gelmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"C-y-e kökü, bir şeyin bir yere ulaşması, gelmesi anlamına gelir. Ayetteki 'جَاءَتْ رُسُلُنَا' ifadesi, Allah'ın elçilerinin Lut'a ulaşmasını, onun yanına gelmesini belirtir ve bu gelişin Lut için beklenmedik bir durum olduğunu ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"C-y-e fiili, bir olayın veya kişinin vuku bulmasını, ortaya çıkmasını ifade eder. Burada elçilerin gelişi, Lut'un içinde bulunduğu toplumun ahlaki durumu göz önüne alındığında, bir imtihanın veya felaketin başlangıcı olarak yorumlanabilir."}]},{"word":"سِيءَ","root":"س و أ","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Lut'un elçilerin gelişiyle birlikte hissettiği kötüleşme, fenalık ve üzüntü halini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-v-e kökü, kötülük, çirkinlik ve hoş olmayan durumları ifade eder. 'سِيءَ بِهِمْ' ifadesi, Lut'un misafirlerin gelişiyle birlikte başına gelecek kötü şeylerden dolayı üzüldüğünü, durumun onun için kötü bir hal aldığını gösterir. Bu, Lut'un misafirlerini koruma endişesinden kaynaklanan bir fenalıktır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"S-v-e, bir şeyin kötü olması veya kötü bir duruma düşmek anlamındadır. Ayetteki 'سِيءَ بِهِمْ', Lut'un misafirlerinin gelişiyle birlikte içine düştüğü sıkıntılı ve kötü durumu, yani misafirlerine zarar gelmesinden duyduğu endişeyi ve üzüntüyü anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"S-v-e kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle ahlaki ve manevi anlamda kötü olanı, çirkin olanı ifade eder. Lut'un durumunda bu, misafirlerine karşı işlenebilecek ahlaksızlığın getireceği kötü sonuçlardan duyduğu derin endişeyi ve bu durumun kendisi için bir 'kötülük' olarak algılanmasını yansıtır."}]},{"word":"ضَاقَ","root":"ض ي ق","rootLatin":"d-y-q","meaning":"Lut'un elçilerin gelişiyle hissettiği darlık, sıkıntı ve çaresizlik halini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"D-y-q kökü, bir şeyin daralması, sıkışması anlamına gelir. 'ضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا' ifadesi, Lut'un misafirleri yüzünden kalbinin daraldığını, göğsünün sıkıştığını ve bu durumdan dolayı büyük bir sıkıntı yaşadığını belirtir. Bu, onun içinde bulunduğu çaresizliği ve çözüm bulamama halini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"D-y-q, genişliğin zıttı olarak darlık ve sıkıntıyı ifade eder. Ayetteki kullanımı, Lut'un misafirleri nedeniyle hissettiği içsel sıkıntıyı, ruhsal daralmayı ve bu durumdan kurtulmak için bir yol bulamamanın verdiği çaresizliği anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"D-y-q fiili, mecazi olarak bir kişinin sabrının tükenmesi, tahammülünün kalmaması anlamında da kullanılır. Lut'un 'ضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا' demesi, misafirlerinin gelişiyle birlikte toplumunun yapacağı kötülükler karşısında sabrının ve gücünün kalmadığını, büyük bir bunalım yaşadığını gösterir."}]},{"word":"عَصِيبٌ","root":"ع ص ب","rootLatin":"a-s-b","meaning":"Lut'un içinde bulunduğu günün zorlu, çetin ve sıkıntılı olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"A-s-b kökü, bir şeyi sarmak, bağlamak ve zorluk anlamlarına gelir. 'يَوْمٌ عَصِيبٌ' ifadesi, o günün Lut için çok zorlu, sıkıntılı ve çetin geçeceğini, adeta onu kuşatan bir zorlukla dolu olduğunu belirtir. Bu, Lut'un yaşadığı endişenin büyüklüğünü vurgular."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"A-s-b kelimesi, bir şeyin şiddetli ve zorlayıcı olması durumunu ifade eder. Ayetteki 'عَصِيبٌ', Lut'un misafirleri nedeniyle karşılaşacağı durumun ne denli çetin ve başa çıkılması güç olduğunu, o günün kendisi için büyük bir imtihan olacağını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"A-s-b kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle zorluk, sıkıntı ve şiddet içeren durumları tanımlamak için kullanılır. Lut'un 'Bu çetin bir gündür' demesi, misafirlerinin gelişiyle birlikte toplumunun ahlaksızlığı nedeniyle yaşanacak olayların kendisi için ne kadar ağır ve zorlayıcı olacağını özetler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ...dığında"},{"position":2,"surface":"جَآءَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":3,"surface":"رُسُلُنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"elçilerimiz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"لُوطًۭا","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ل-و-ط","rootLatin":"l-w-ṭ","lemma":"لُوط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Lut'a"},{"position":5,"surface":"سِىٓءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kötü oldu"},{"position":6,"surface":"بِهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"وَضَاقَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ضَاقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ي-ق","rootLatin":"ḍ-y-q","lemma":"ضَاقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"daraldı"},{"position":8,"surface":"بِهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"ذَرْعًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ر-ع","rootLatin":"dh-r-ʿ","lemma":"ذَرْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"göğsü"},{"position":10,"surface":"وَقَالَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":11,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":12,"surface":"يَوْمٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"gün"},{"position":13,"surface":"عَصِيبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ص-ب","rootLatin":"ʿ-ṣ-b","lemma":"عَصِيب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"çetin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Hac Sûresi** · *11/74-78*
- **Hac Sûresi** · *11/74-78*
- **Kamer Sûresi** · *11/77*
- **Şu'arâ Sûresi** · *11/77*
- **Sâffât Sûresi** · *11/77*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/77*
- **Kamer Sûresi** · *11/77*
- **Sâffât Sûresi** · *11/77*
- **Şu'arâ Sûresi** · *11/77*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *11/77*