# Hûd Sûresi, 8. Âyet (11:8)

> وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ ٱلْعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٍ مَّعْدُودَةٍ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحْبِسُهُۥٓ ۗ أَلَا يَوْمَ يَأْتِيهِمْ لَيْسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُوا۟ بِهِۦ يَسْتَهْزِءُونَ

*Vele-in eḣḣarnâ ‘anhumu-l'ażâbe ilâ ummetin ma'dûdetin leyekûlunne mâ yahbisuh(u)(k) elâ yevme ye/tîhim leyse masrûfen ‘anhum vehâka bihim mâ kânû bihi yestehzi-ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, biz onlardan azabı belirli bir süreye kadar geciktirsek, o zaman da mutlaka "Onu ne alıkoyuyor?" derler. İyi bilin ki, azap onlara geleceği gün, kendilerinden bir daha uzaklaştırılmaz ve alay etmekte oldukları şey, kendilerini çepeçevre kuşatmış olur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın azabı ertelemesinin insanlardaki tepkisini ve azabın kaçınılmazlığını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, erteleme, azap, sayılı süre ve alay etme fiilleri üzerinden ilahi takdirin ve insan davranışlarının sonuçlarının dilbilimsel derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَخَّرْنَا","root":"أ خ ر","rootLatin":"e-h-r","meaning":"Bir şeyi vaktinden sonraya bırakmak, geciktirmek, ertelemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أَخَّرَ' fiilini bir şeyi vaktinden sonraya bırakmak, geciktirmek olarak açıklar. Ayetteki 'أَخَّرْنَا' (erteledik) ifadesi, Allah'ın azabı hemen indirmeyip belirli bir zamana kadar tehir etmesini, yani mühlet vermesini ifade eder. Bu, ilahi sabrın ve imtihanın bir parçasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أَخَّرْنَا' fiilinin mecazi olarak bir şeyi geri bırakmak, sonraya ertelemek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, azabın hemen gelmeyip belirli bir süreye kadar ertelenmesi, insanların bu ertelemeyi yanlış yorumlamalarına yol açtığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْعَذَابَ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Acı veren, eziyet çektiren ceza veya sıkıntı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'العذاب' kelimesini 'eziyet veren şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'العذاب' ifadesi, Allah'ın inkarcılara ve alay edenlere vaat ettiği dünyevi veya uhrevi cezayı, yani acı veren sıkıntıyı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'العذاب' kelimesinin kökenini 'tatlı sudan mahrum kalmak' (عذب الماء) ile ilişkilendirerek, azabın 'hoş olmayan, acı veren' bir durum olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ertelediği ancak kaçınılmaz olan ilahi cezayı vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'azap' kavramının sadece fiziksel acıyı değil, aynı zamanda psikolojik ve manevi sıkıntıyı da kapsayan geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'العذاب', alay edenlerin karşılaşacağı hem dünyevi hem de ahiretteki cezayı ifade eder."}]},{"word":"أُمَّةٍ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimi, süre.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أُمَّة' kelimesinin 'bir araya gelmiş topluluk' anlamının yanı sıra, 'belirli bir zaman dilimi' anlamına da geldiğini belirtir. Ayetteki 'إِلَىٰٓ أُمَّةٍ مَّعْدُودَةٍ' (sayılı bir süreye kadar) ifadesi, azabın ertelendiği belirli ve sınırlı bir zaman dilimini kasteder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'أُمَّة' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'vakit' veya 'müddet' anlamına geldiğini ifade eder. 'Sayılı bir süre' tabiri, bu sürenin Allah katında belli ve sınırlı olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَحْبِسُهُۥٓ","root":"ح ب س","rootLatin":"h-b-s","meaning":"Bir şeyi alıkoymak, engellemek, hapsetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'حَبَسَ' fiilini 'bir şeyi yerinde tutmak, hareketini engellemek' olarak açıklar. Ayetteki 'مَا يَحْبِسُهُۥٓ' (Onu alıkoyan nedir?) ifadesi, insanların azabın gecikmesini, onu engelleyen bir şeyin varlığına yormalarını, yani Allah'ın kudretini sorgulamalarını yansıtır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'حَبَسَ' fiilinin 'men etmek, engellemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki soru, inkarcıların azabın gecikmesini bir zayıflık veya engel olarak algılamalarını, oysa bunun ilahi bir hikmet olduğunu anlamadıklarını gösterir."}]},{"word":"يَسْتَهْزِءُونَ","root":"ه ز أ","rootLatin":"h-z-e","meaning":"Alay etmek, küçümsemek, hafife almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'هَزَأَ' fiilini 'birini hafife almak, küçümsemek ve alay etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'يَسْتَهْزِءُونَ' (alay ediyorlardı) ifadesi, inkarcıların Allah'ın ayetleriyle ve peygamberin uyarılarıyla alay etmelerini, bu davranışın ise kendilerine dönecek bir azaba yol açacağını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'هَزَأَ' fiilinin 'bir şeyi küçümseyerek gülmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, alay etme fiili, inkarcıların ciddiyetsizliğini ve ilahi tehditlere karşı gösterdikleri umursamazlığı vurgular, bu da azabın kaçınılmazlığını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istihza' (يَسْتَهْزِءُونَ'nin masdarı) kavramının Kur'an'da genellikle ilahi mesajı ve peygamberleri küçümseme, hafife alma anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de, alay edenlerin bu davranışlarının sonucunda kendilerini bekleyen azapla yüzleşecekleri vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","musrikler","ahiret-mukafat","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَئِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Kasem + Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"أَخَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"hamza-kh-r","lemma":"أَخَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"erteledik"},{"position":3,"surface":"عَنْهُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"onlardan"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"ٱلْعَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ayn-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabı"},{"position":5,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"e kadar"},{"position":6,"surface":"أُمَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"hamza-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir ümmete"},{"position":7,"surface":"مَّعْدُودَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-د-د","rootLatin":"ayn-d-d","lemma":"مَعْدُود","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sayılı"},{"position":8,"surface":"لَّيَقُولُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lam)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":8,"surface":"يَقُولُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i Te'kîd ile bitiştiği için mebnî","gloss":"derler"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ne"},{"position":10,"surface":"يَحْبِسُهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-س","rootLatin":"h-b-s","lemma":"حَبَسَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alıkoyar"},{"position":10,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":11,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tenbîh","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bilin ki"},{"position":12,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":13,"surface":"يَأْتِيهِمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"onlara gelir"},{"position":13,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":14,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":15,"surface":"مَصْرُوفًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"مَصْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Leyse'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"geri çevrilmiş"},{"position":16,"surface":"عَنْهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"onlardan"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":17,"surface":"وَحَاقَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"حَاقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-و-ق","rootLatin":"h-w-q","lemma":"حَاقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kuşattı"},{"position":18,"surface":"بِهِم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"onlara"},{"position":18,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"şey"},{"position":20,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":21,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"onunla"},{"position":21,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":22,"surface":"يَسْتَهْزِءُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-ز-ء","rootLatin":"h-z-hamza","lemma":"اِسْتَهْزَأَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alay ediyorlardı"}]