# Hûd Sûresi, 82. Âyet (11:82)

> فَلَمَّا جَآءَ أَمْرُنَا جَعَلْنَا عَـٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهَا حِجَارَةً مِّن سِجِّيلٍ مَّنضُودٍ

*Felemmâ câe emrunâ ce'alnâ ‘âliyehâ sâfilehâ veemtarnâ ‘aleyhâ hicâraten min siccîlin mendûd(in)*

**Meal (Diyanet):** (82-83) (Azap) emrimiz gelince oranın altını üstüne getirdik. Üzerine de Rabbinin katında işaretlenmiş pişirilmiş balçıktan taşlar yağdırdık. Bunlar zalimlerden uzak değildir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/82

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 82. ayet, helak edilen kavmin başına gelen felaketi tasvir etmektedir. Ayet, ilahi emrin gelişiyle şehirlerin altının üstüne getirilmesini ve üzerlerine özel taşların yağdırılmasını vurgulayarak, ilahi cezanın şiddetini ve kesinliğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَمْرُنَا","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Allah'ın emri, buyruğu, hükmü ve takdiri anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emr' kelimesinin hem fiil (iş) hem de emir (buyruk) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'emrunâ' ifadesi, Allah'ın helak etme hükmünü ve bu hükmün gerçekleşmesini ifade eder. Bu, sadece bir talimat değil, aynı zamanda gerçekleşmesi kaçınılmaz olan ilahi bir takdirdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'emr' kelimesinin Kur'an'da 'azap' ve 'helak' anlamında kullanılabileceğine işaret eder. Bu ayetteki 'emrunâ', helak edilecek kavme yönelik ilahi azabın vaktinin geldiğini ve bu azabın Allah'ın kesin buyruğuyla gerçekleştiğini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'emr' kavramının Kur'an'da 'yaratma fiili' ve 'ilahi irade' ile yakından ilişkili olduğunu belirtir. Ayetteki 'emrunâ', Allah'ın yaratıcı ve düzenleyici iradesinin bir tezahürü olarak, helak edici gücünü ve bu gücün mutlaklığını ifade eder."}]},{"word":"جَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, kılmak, yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ceale' fiilinin 'tahvil' (dönüştürme) anlamını vurgular. Ayetteki 'cealnâ âliyehâ sâfilehâ' ifadesi, şehirlerin üstünü altına getirme eyleminin, Allah'ın kudretiyle anında ve kesin bir dönüşümle gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (dönüşüm) anlamlarını taşıdığını belirtir. Burada, Allah'ın kudretinin bir tezahürü olarak, şehirlerin fiziksel yapısının tamamen değiştirilerek helak edildiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'bir şeyi başka bir şeye dönüştürme' veya 'bir şeyi bir durumdan başka bir duruma sokma' anlamında sıkça kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, ilahi müdahale ile şehirlerin doğal düzeninin tamamen bozulduğunu ve felaketin boyutunu vurgular."}]},{"word":"سَافِلَهَا","root":"س ف ل","rootLatin":"s-f-l","meaning":"Bir şeyin alt kısmı, aşağısı anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sefl' kökünün 'aşağılık, alçaklık' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'sâfilehâ', şehrin en alt kısmını ifade eder ve 'âliyehâ sâfilehâ' terkibiyle, şehrin tamamen tersine çevrilerek yıkıldığını, yani üstünün altına geldiğini anlatır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sâfil' kelimesinin 'aşağıda olan' anlamını verir. Ayetteki kullanımı, helak edilen şehirlerin fiziksel olarak altüst edildiğini, yani yerle bir edildiğini ve bu durumun ilahi bir ceza olduğunu vurgular."}]},{"word":"حِجَارَةً","root":"ح ج ر","rootLatin":"h-c-r","meaning":"Taş, kaya parçası anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hicâre' kelimesinin 'taşlar' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle azap ve helak aracı olarak zikredildiğini belirtir. Bu ayetteki taşlar, sıradan taşlar değil, ilahi bir mucize ve ceza olarak yağdırılan özel taşlardır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hacer' kelimesinin 'sert ve katı cisim' olduğunu ve Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ifade eder. Buradaki 'hicâre', ilahi gazabın bir tezahürü olarak gökten indirilen ve helak edici güce sahip taşları ifade eder."}]},{"word":"سِجِّيلٍ","root":"س ج ل","rootLatin":"s-c-l","meaning":"Pişmiş çamurdan yapılmış, sert ve katı taşlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'siccîl' kelimesinin 'sert ve katı taş' anlamına geldiğini ve Farsça 'seng-i gil' (çamur taşı) kelimesinden Arapçalaşmış olabileceğini belirtir. Ayetteki kullanımı, bu taşların sıradan olmadığını, özel bir yapıda ve helak edici özellikte olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'siccîl' kelimesinin 'pişirilmiş çamurdan yapılmış taş' veya 'üzerine yazı yazılmış taş' gibi farklı yorumlarını aktarır. Ayetteki bağlamda, bu taşların ilahi bir mühür taşıdığını ve helakın kesinliğini simgelediğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'siccîl'in 'sert ve katı' anlamına geldiğini ve 'sicl' kökünden türediğini belirtir. Bu taşların, ilahi azabın şiddetini ve helak edilen kavmin işlediği günahların karşılığı olduğunu vurgular."}]},{"word":"مَّنضُودٍ","root":"ن ض د","rootLatin":"n-d-d","meaning":"Üst üste yığılmış, düzenli bir şekilde dizilmiş anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nadd' kökünün 'bir şeyi diğerinin üzerine koymak, yığmak' anlamını taşıdığını belirtir. 'Mandûd' kelimesi, taşların rastgele değil, belirli bir düzen ve yoğunlukla, üst üste yığılmış bir şekilde yağdığını ifade eder, bu da azabın şiddetini artırır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nadd' kelimesinin 'bir şeyi diğerinin üzerine düzenli bir şekilde dizmek' anlamını vurgular. Ayetteki 'mandûd' ifadesi, taşların sadece yağmakla kalmayıp, aynı zamanda birikerek, yığınlar oluşturarak helakın boyutunu ve etkisini artırdığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ne zaman ki"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":3,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"emri"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":4,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-ʿ-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":5,"surface":"عَالِيَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-و","rootLatin":"ʿ-l-w","lemma":"عَالِي","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"üstünü"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"سَافِلَهَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ف-ل","rootLatin":"s-f-l","lemma":"سَافِل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"altını"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"أَمْطَرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ط-ر","rootLatin":"m-ṭ-r","lemma":"أَمْطَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yağdırdık"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"حِجَارَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ج-ر","rootLatin":"ḥ-j-r","lemma":"حِجَارَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"taş"},{"position":10,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":11,"surface":"سِجِّيلٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ج-ل","rootLatin":"s-j-l","lemma":"سِجِّيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sert taş"},{"position":12,"surface":"مَّنضُودٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ن-ض-د","rootLatin":"n-ḍ-d","lemma":"مَنْضُود","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yığın yığın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hud sûresi 69-83 âyetlerinde*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *11/82*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *11/82*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *11/82*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *11/82*
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *82. Ayette*
