# Hûd Sûresi, 88. Âyet (11:88)

> قَالَ يَـٰقَوْمِ أَرَءَيْتُمْ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٍ مِّن رَّبِّى وَرَزَقَنِى مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا ۚ وَمَآ أُرِيدُ أَنْ أُخَالِفَكُمْ إِلَىٰ مَآ أَنْهَىٰكُمْ عَنْهُ ۚ إِنْ أُرِيدُ إِلَّا ٱلْإِصْلَـٰحَ مَا ٱسْتَطَعْتُ ۚ وَمَا تَوْفِيقِىٓ إِلَّا بِٱللَّهِ ۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ

*Kâle yâkavmi eraeytum in kuntu ‘alâ beyyinetin min rabbî verazekanî minhu rizkan hasenâ(en)(c) vemâ urîdu en uḣâlifekum ilâ mâ enhâkum ‘anh(u)(c) in urîdu illâ-l-islâha mâ-steta't(u)(c) vemâ tevfîkî illâ bi(A)llâh(i)(c) ‘aleyhi tevekkeltu ve-ileyhi unîb(u)*

**Meal (Diyanet):** Şu'ayb, şöyle dedi: "Ey kavmim! Söyleyin bakayım, ya ben Rabbimden gelen açık bir delil üzere isem ve katından bana güzel bir rızık vermişse!. Ben size yasakladığımı kendim yapmak istemiyorum. Ben sadece gücüm yettiğince (sizi) düzeltmek istiyorum. Başarım ancak Allah'ın yardımı iledir. Ben sadece O'na tevekkül ettim ve sadece O'na yöneliyorum."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/88

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","peygamberlik","tevekkul","ihlas","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (muzaf olduğu için fetha takdirîdir)","gloss":"kavmim"},{"position":3,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı/mi"},{"position":3,"surface":"رَأَيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördünüz mü/düşündünüz mü"},{"position":4,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":5,"surface":"كُنتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idim"},{"position":6,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"بَيِّنَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيِّنَة","form":"Fa'île","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"açık delil"},{"position":8,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den/-dan"},{"position":9,"surface":"رَّبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":9,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"رَزَقَنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdı"},{"position":10,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":11,"surface":"مِنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den/-dan"},{"position":11,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":12,"surface":"رِزْقًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızık"},{"position":13,"surface":"حَسَنًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حَسَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"güzel"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"أُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"istemem"},{"position":16,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mek/-mak"},{"position":17,"surface":"أُخَالِفَكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَالَفَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"size muhalefet etmek"},{"position":17,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":18,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e/-a"},{"position":19,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":20,"surface":"أَنْهَىٰكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"أَنْهَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"size yasakladığım"},{"position":20,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":21,"surface":"عَنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ondan"},{"position":21,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":22,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":23,"surface":"أُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"isterim"},{"position":24,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":25,"surface":"ٱلْإِصْلَـٰحَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"إِصْلَاح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ıslahı"},{"position":26,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"sürece"},{"position":27,"surface":"ٱسْتَطَعْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-و-ع","rootLatin":"t-w-'-","lemma":"اِسْتَطَاعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gücüm yettiği"},{"position":28,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":28,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":29,"surface":"تَوْفِيقِىٓ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ف-ق","rootLatin":"w-f-q","lemma":"تَوْفِيق","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"başarım"},{"position":29,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":30,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":31,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":31,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":32,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":32,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":33,"surface":"تَوَكَّلْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"güvendim"},{"position":34,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":34,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e/-a"},{"position":34,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":35,"surface":"أُنِيبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-و-ب","rootLatin":"n-w-b","lemma":"أَنَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yönelirim"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 88. ayet, peygamberlerin tebliğ metodunu, samimiyetini ve Allah'a tevekkülünü dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'beyyine', 'rızk', 'ıslah', 'muhalefet', 'tevfik' ve 'inabe' gibi temel kavramlar üzerinden peygamberlik misyonunun mahiyetini ve ilahi desteği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"بَيِّنَةٍ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Ayetin bağlamında, peygamberin Allah'tan aldığı açık delil, kanıt ve mucize anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyyine' kelimesini 'açık delil, hüccet' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle peygamberlerin getirdiği mucizeler ve hakikati ortaya koyan kesin kanıtlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Hz. Hûd'un peygamberliğinin ilahi bir delile dayandığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyyine'yi 'açık delil ve hüccet' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Hûd'un tebliğinin sadece kendi sözleri değil, Allah tarafından desteklenen somut bir kanıta dayandığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'beyyine' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'beyyine', sadece bir delil değil, aynı zamanda hakikati apaçık ortaya koyan, şüpheye yer bırakmayan ilahi bir işarettir. Hz. Hûd'un bu ayetteki ifadesi, tebliğinin sağlam bir zemine oturduğunu gösterir."}]},{"word":"رِزْقًا","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah tarafından verilen, helal ve güzel olan her türlü maddi ve manevi nimeti ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rızk'ı 'Allah'ın kullarına verdiği her şey' olarak tanımlar. Ayette geçen 'rızkan hasenen' (güzel rızık) ifadesi, sadece maddi geçimi değil, aynı zamanda peygamberlik görevinin getirdiği manevi lütufları ve helal kazancı da kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk'ı 'Allah'ın canlılara bahşettiği, yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şey' olarak açıklar. 'Hasen' sıfatıyla birlikte kullanılması, bu rızkın helal, temiz ve bereketli olduğunu, aynı zamanda peygamberin şahsiyetine yakışır bir yaşam standardını da içerdiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rızk'ın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, sadece yiyecek ve içecek değil, ilim, hikmet, sağlık gibi manevi nimetleri de kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'güzel rızık' ifadesi, Hz. Hûd'a verilen peygamberlik makamının ve helal kazancın bir bütünü olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"أُخَالِفَكُمْ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Bir şeye veya bir kimseye karşı gelmek, muhalefet etmek, zıt yönde hareket etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'muhalefet'i 'bir şeyin zıddına gitmek, karşıt olmak' şeklinde açıklar. Ayetteki 'size yasakladığım şeylerde size aykırı hareket etmek istemem' ifadesi, Hz. Hûd'un sözüyle eyleminin çelişmeyeceğini, tebliğ ettiği ilkelere kendisinin de uyduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'muhalefet'in 'bir şeye karşı çıkmak, zıtlaşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Hz. Hûd'un bu ifadesi, peygamberin kendi sözleriyle çelişmeyeceğini, insanlara yasakladığı şeylerden kendisinin de uzak duracağını, böylece tebliğinde samimi olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْإِصْلَـٰحَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Bozuk olanı düzeltmek, iyileştirmek, faydalı hale getirmek, barışı sağlamak ve doğru yolu göstermek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıslah'ı 'fesadın zıddı' olarak tanımlar ve 'bir şeyi düzeltmek, faydalı hale getirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'gücümün yettiği kadar ıslah etmekten başka bir dileğim yoktur' ifadesi, Hz. Hûd'un temel misyonunun toplumu ve bireyleri doğru yola iletmek, bozulanı düzeltmek olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ıslah'ın 'bozukluğu gidermek, düzeltmek ve iyilik yapmak' anlamlarına geldiğini ifade eder. Hz. Hûd'un bu sözü, onun tebliğindeki amacın kişisel çıkar değil, toplumun genel iyiliği ve doğruya yönelmesi olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ıslah' kavramının Kur'an'da 'düzen kurma, doğruyu tesis etme, bozukluğu giderme' gibi geniş bir anlam taşıdığını belirtir. Hz. Hûd'un bu ifadesi, peygamberlik misyonunun temelinde yatan, toplumsal ve bireysel düzeyde iyiliği ve adaleti yayma çabasını açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"تَوْفِيقِىٓ","root":"و ف ق","rootLatin":"v-f-q","meaning":"Allah'ın bir kişiyi doğruya yöneltmesi, başarıya ulaştırması ve işlerini kolaylaştırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevfik'i 'Allah'ın kulunu hayra muvaffak kılması, işlerini kolaylaştırması' olarak tanımlar. Ayetteki 'başarım ancak Allah'tandır' ifadesi, Hz. Hûd'un kendi çabalarının ötesinde, ilahi bir yardım ve desteğe muhtaç olduğunu ve başarının nihayetinde Allah'tan geldiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tevfik'i 'Allah'ın kuluna hayrı kolaylaştırması ve onu hayra yöneltmesi' şeklinde açıklar. Hz. Hûd'un bu sözü, tebliğdeki başarısının kendi gücünden değil, tamamen Allah'ın lütfu ve yardımıyla gerçekleştiğini ifade eder."}]},{"word":"تَوَكَّلْتُ","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Bir işi başkasına havale etmek, güvenmek, dayanmak ve işlerini Allah'a bırakmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tevekkül'ü 'bir işi başkasına havale etmek, güvenmek ve ona dayanmak' olarak açıklar. Ayetteki 'O'na güvendim' ifadesi, Hz. Hûd'un tüm işlerinde ve tebliğindeki zorluklarda sadece Allah'a sığındığını, O'na tam bir teslimiyetle güvendiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tevekkül'ün 'Allah'a güvenmek, işleri O'na havale etmek ve O'nun yardımına sığınmak' olduğunu belirtir. Hz. Hûd'un bu sözü, peygamberin ilahi desteğe olan inancını ve tüm zorluklara rağmen Allah'a olan itimadını vurgular."}]},{"word":"أُنِيبُ","root":"ن و ب","rootLatin":"n-v-b","meaning":"Geri dönmek, yönelmek, tövbe etmek ve Allah'a yönelerek O'na sığınmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'inabe'yi 'bir şeye tekrar tekrar yönelmek, dönmek' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle 'Allah'a yönelmek, tövbe etmek ve O'na sığınmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'O'na yöneliyorum' ifadesi, Hz. Hûd'un tüm işlerinde ve kalben Allah'a döndüğünü, O'ndan yardım dilediğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'inabe'yi 'Allah'a dönmek, O'na yönelmek ve O'ndan yardım dilemek' olarak açıklar. Hz. Hûd'un bu ifadesi, peygamberin Allah ile olan derin bağını, O'na olan teslimiyetini ve her durumda O'na sığınma halini yansıtır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Hûd, 11:88*