# Hûd Sûresi, 92. Âyet (11:92)

> قَالَ يَـٰقَوْمِ أَرَهْطِىٓ أَعَزُّ عَلَيْكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَٱتَّخَذْتُمُوهُ وَرَآءَكُمْ ظِهْرِيًّا ۖ إِنَّ رَبِّى بِمَا تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ

*Kâle yâkavmi erahtî e'azzu ‘aleykum mina(A)llâhi vetteḣażtumûhu verâekum zihriyyâ(en)(s) inne rabbî bimâ ta'melûne muhît(un)*

**Meal (Diyanet):** Şu'ayb, şöyle dedi: "Ey kavmim! Benim kabilem sizce Allah'tan daha itibarlı mı ki, O'na sırt çevirdiniz. Şüphesiz Rabbim sizin yaptıklarınızı kuşatmıştır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/92

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","musrikler","kufur-sirk","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":2,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (izafetle mecrûr gibi görünse de mahallen mansûb)","gloss":"kavmim"},{"position":3,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":3,"surface":"رَهْطِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ه-ط","rootLatin":"r-h-t","lemma":"رَهْط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"benim aşiretim"},{"position":4,"surface":"أَعَزُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"أَعَزّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha değerli"},{"position":5,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinize"},{"position":5,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱتَّخَذْتُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"ٱتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindiniz"},{"position":8,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"وَرَآءَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"و-ر-أ","rootLatin":"w-r-a","lemma":"وَرَاء","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arkanıza"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"ظِهْرِيًّا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظِهْرِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sırt çevrilmiş"},{"position":11,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":12,"surface":"رَبِّى","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rabbim"},{"position":13,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":14,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorsunuz"},{"position":15,"surface":"مُحِيطٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-و-ط","rootLatin":"h-w-t","lemma":"مُحِيط","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kuşatıcıdır"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 92. ayet, Hz. Şuayb'ın kavmine yönelik sitemini ve Allah'ın her şeyi kuşatıcı bilgisini vurgular. Ayet, kavmin Allah'a karşı takındığı tavrı ve bu tavrın sonuçlarını dilbilimsel olarak derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"رَهْطِىٓ","root":"رهط","rootLatin":"r-h-t","meaning":"Ayette 'benim taraftarlarım, kabilem, aşiretim' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rehṭ' kelimesini 'on kişiden az olan topluluk' olarak tanımlar ve genellikle erkekler için kullanıldığını belirtir. Ayette Hz. Şuayb'ın kendi kabilesine veya yakın çevresine atıfta bulunarak, onların kavmi için Allah'tan daha değerli görülmesini eleştirdiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rehṭ' kelimesinin 'kavim' veya 'aşiret' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'erehṭî' ifadesiyle Hz. Şuayb'ın, kendi akrabalarının veya taraftarlarının kavmin gözünde Allah'tan daha üstün tutulmasını mecazi bir dille sorguladığını açıklar."}]},{"word":"أَعَزُّ","root":"عزز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Ayette 'daha değerli, daha güçlü, daha saygın' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'azîz' kelimesinin 'güçlü, yenilmez, nadir bulunan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'e'azzu' ise 'daha güçlü, daha değerli' anlamında bir karşılaştırma edatıdır. Hz. Şuayb, kavminin kendi taraftarlarını Allah'tan daha üstün ve korunmaya değer görmesini kınamaktadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'izzet' kavramını 'üstünlük, güç ve yenilmezlik' olarak açıklar. Ayetteki 'e'azzu' kelimesi, kavmin Hz. Şuayb'ın taraftarlarını Allah'ın emirlerine uymaktan daha önemli ve saygın görmesi durumunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'izzet' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak gücünü ve üstünlüğünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'e'azzu' kullanımı, bu ilahi 'izzet'in insanlara atfedilmesinin yanlışlığını ve şirke yakın bir düşünceyi temsil ettiğini gösterir."}]},{"word":"ٱتَّخَذْتُمُوهُ","root":"أخذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Ayette 'onu edindiniz, onu tuttunuz, onu kabul ettiniz' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ittihâz' fiilinin 'bir şeyi kendine edinmek, benimsemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ittehaztümûhu' ifadesi, kavmin Allah'ı 'sırt çevrilen, önemsenmeyen' bir konumda kabul ettiğini, yani O'nun emirlerini terk ettiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ahz' kökünün 'bir şeyi ele geçirmek, almak' anlamlarına geldiğini ve 'ittihâz'ın ise 'bir şeyi kendine mal etmek, benimsemek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki kullanımı, kavmin Allah'ın hükümlerini arkalarına atarak, onları önemsemediğini ifade eder."}]},{"word":"ظِهْرِيًّا","root":"ظهر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Ayette 'arkaya atılmış, önemsenmeyen, terk edilmiş' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zahrî' kelimesinin 'sırtın arkasına atılan, unutulan, önemsenmeyen şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zıhriyyen' ifadesi, kavmin Allah'ın emirlerini ve O'nun varlığını tamamen göz ardı ettiğini, onlara sırt çevirdiğini mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zahrî' kelimesinin 'terk edilmiş, ihmal edilmiş' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'verâeküm zıhriyyen' ifadesi, 'onu arkanıza attınız, onu unuttunuz, ona önem vermediniz' anlamındadır ve kavmin Allah'a karşı gösterdiği saygısızlığı ve ihmali vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zahrî' kelimesinin 'sırtın arkasına atılan, unutulan ve önemsenmeyen şey' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kavmin Allah'ın emirlerini ve uyarılarını tamamen göz ardı ederek, onları hayatlarının dışında bıraktığını ifade eder."}]},{"word":"مُحِيطٌ","root":"حوط","rootLatin":"h-v-t","meaning":"Ayette 'kuşatıcı, her şeyi bilgisiyle kapsayan' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihâta' fiilinin 'bir şeyi çepeçevre kuşatmak, her yönüyle kavramak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muhît' kelimesi, Allah'ın her şeyi bilgisiyle, kudretiyle ve iradesiyle kuşattığını, hiçbir şeyin O'nun bilgisi dışında kalamayacağını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'muhît' isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve 'her şeyi ilmiyle, kudretiyle ve iradesiyle kuşatan' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'bimâ ta'melûne muhît' ifadesi, kavmin yaptığı her şeyin Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu ve hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmayacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ihâta' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın ilminin ve kudretinin sınırsızlığını ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'muhît' kelimesi, kavmin yaptıklarının Allah tarafından tam olarak bilindiğini ve bu durumun bir uyarı niteliği taşıdığını gösterir."}]}]}