# Hûd Sûresi, 93. Âyet (11:93)

> وَيَـٰقَوْمِ ٱعْمَلُوا۟ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمْ إِنِّى عَـٰمِلٌ ۖ سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن يَأْتِيهِ عَذَابٌ يُخْزِيهِ وَمَنْ هُوَ كَـٰذِبٌ ۖ وَٱرْتَقِبُوٓا۟ إِنِّى مَعَكُمْ رَقِيبٌ

*Veyâ kavmi-'melû ‘alâ mekânetikum innî ‘âmil(un)(s) sevfe ta'lemûne men ye/tîhi ‘ażâbun yuḣzîhi vemen huve kâżib(un)(s) vertekibû innî me'akum rakîb(un)*

**Meal (Diyanet):** "Ey Kavmim! Elinizden geleni yapın. Şüphesiz ben de (elimden geleni) yapacağım. Rezil edici azabın kime geleceğini ve kimin yalancı olduğunu yakında bileceksiniz. Gözleyin. Şüphesiz ben de sizinle beraber gözlüyorum."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/11/93

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","musrikler","ahiret-mukafat","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":1,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb, muzaf olduğu için mansûb","gloss":"kavmim"},{"position":2,"surface":"ٱعْمَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yapın"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzere"},{"position":4,"surface":"مَكَانَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"مَكَانَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"durumunuz"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzafun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":6,"surface":"عَـٰمِلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَامِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yapıcıyım"},{"position":7,"surface":"سَوْفَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَوْفَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yakında"},{"position":8,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bileceksiniz"},{"position":9,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kim"},{"position":10,"surface":"يَأْتِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"gelir"},{"position":10,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona"},{"position":11,"surface":"عَذَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":12,"surface":"يُخْزِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ز-ي","rootLatin":"kh-z-y","lemma":"أَخْزَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"rezil eder"},{"position":12,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kim"},{"position":14,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":15,"surface":"كَـٰذِبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَاذِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yalancı"},{"position":16,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ٱرْتَقِبُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ق-ب","rootLatin":"r-q-b","lemma":"اِرْتَقَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"gözleyin"},{"position":17,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":17,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":18,"surface":"مَعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile beraber"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzafun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":19,"surface":"رَقِيبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ق-ب","rootLatin":"r-q-b","lemma":"رَقِيب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gözetleyiciyim"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hûd Suresi 93. ayet, peygamberin kavmine yönelik meydan okumasını ve gelecekteki akıbetlerini bildiren bir uyarıyı içermektedir. Ayet, 'amel', 'mekanet', 'azab', 'yuhzihi', 'kazib' ve 'rakib' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi adaletin tecellisini ve peygamberin haklılığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱعْمَلُوا۟","root":"ع-م-ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Kavmin kendi durumlarına uygun gördükleri eylemleri yapmaları emri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), bir işi kasıtlı olarak yapmak, fiil ve hareket demektir. Ayetteki 'i'melû' emri, kavmin kendi inanç ve tutumlarına göre hareket etmelerini, yani peygamberin davetine karşı duruşlarını sürdürmelerini ifade eder. Bu, bir tehdit ve meydan okuma anlamı taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel, irade ve ihtiyar ile yapılan her türlü fiildir. Ayetteki kullanımı, kavmin kendi tercihleri doğrultusunda hareket etmeleri, yani peygamberin tebliğine karşı gelmeye devam etmeleri anlamındadır. Bu, onların akıbetlerini belirleyecek olan eylemleridir."}]},{"word":"مَكَانَتِكُمْ","root":"م-ك-ن","rootLatin":"m-k-n","meaning":"Kavmin içinde bulunduğu durum, konum veya güçlerini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mekânet (مكانة), kişinin bulunduğu yer, konum veya sahip olduğu güç ve imkanlardır. Ayetteki 'alâ mekânetikum' ifadesi, kavmin kendi güçlerine, konumlarına ve imkanlarına dayanarak bildiklerini yapmalarını, yani peygambere karşı duruşlarını sürdürmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Mekânet, kişinin içinde bulunduğu hal ve durumdur. Burada 'alâ mekânetikum' ifadesi, kavmin kendi durumlarına göre, yani peygamberin tebliğine karşı olan inatçı tutumlarına göre hareket etmeleri anlamındadır. Bu, bir meydan okuma ve tehdit içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mekân kavramı, Kur'an'da sadece fiziksel bir yer değil, aynı zamanda sosyal ve manevi bir konumu da ifade edebilir. 'Mekânetikum' burada, kavmin sahip olduğu sosyal statü, güç ve peygambere karşı takındıkları tavrın bir bütününü temsil eder. Peygamber, onların bu konumlarına dayanarak yaptıkları eylemlerin sonuçlarına katlanacaklarını ima etmektedir."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın isyan edenlere verdiği ceza, azap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamındaki 'azb' kökünden gelir. İnsanı istediği şeyden alıkoyan, acı veren her şeye azap denir. Ayetteki 'azâbun yuhzîhi' ifadesi, kavmin işlediği günahlar ve peygambere karşı duruşları sebebiyle karşılaşacakları, onları zelil edecek olan ilahi cezayı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Azap, bedene veya ruha isabet eden acı ve elem verici her şeydir. Ayetteki 'azâbun yuhzîhi' ifadesi, kavmin inkarları ve isyanları nedeniyle karşılaşacakları, onları hem dünyada hem de ahirette utandıracak ve alçaltacak olan ilahi cezayı vurgular."}]},{"word":"يُخْزِيهِ","root":"خ-ز-ي","rootLatin":"h-z-y","meaning":"Azabın kişiyi rezil etmesi, alçaltması ve utandırması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hazy (خزي), bir kimsenin alçalması, utanması ve rezil olmasıdır. Ayetteki 'yuhzîhi' fiili, gelecek olan azabın sadece fiziksel bir ceza olmakla kalmayıp, aynı zamanda kavmi toplum içinde ve Allah katında utandıracak, alçaltacak bir nitelikte olacağını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hazy, kişinin yüzünün kararması, rezil olması ve alçalmasıdır. 'Yuhzîhi' ifadesi, azabın sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda manevi bir utanç ve aşağılanma getireceğini, kavmin itibarını zedeleyeceğini ve onları zelil kılacağını gösterir."}]},{"word":"كَـٰذِبٌ","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan söyleyen, yalancı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kizb (كذب), gerçeğe aykırı söz söylemektir. Ayetteki 'men hüve kâzibun' ifadesi, peygamberin mi yoksa kavmin mi yalancı olduğunun, yani kimin hakikati söyleyip kimin yalan söylediğinin ortaya çıkacağını belirtir. Bu, ilahi adaletin tecellisiyle netleşecek bir durumdur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kâzib kelimesi, Kur'an'da genellikle peygamberleri yalanlayanlar için kullanılır ve onların akıbetlerinin kötü olacağını ima eder. Ayetteki 'men hüve kâzibun' ifadesi, peygamberin tebliğini yalanlayan kavmin, bu yalanlarının sonuçlarına katlanacaklarını ve kimin haklı olduğunun açığa çıkacağını vurgular."}]},{"word":"وَٱرْتَقِبُوٓا۟","root":"ر-ق-ب","rootLatin":"r-q-b","meaning":"Gözlemek, beklemek, gözetlemek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rakabe (رقب), bir şeyi gözetlemek, beklemek ve dikkatle izlemektir. Ayetteki 'irteqibû' emri, kavmin, peygamberin kendilerine vaat ettiği azabın ve kimin haklı olduğunun ortaya çıkmasını beklemelerini ifade eder. Bu, bir tehdit ve meydan okuma niteliğindedir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rakabe, bir şeyi dikkatle takip etmek ve sonucunu beklemektir. 'İrteqibû' ifadesi, kavmin, peygamberin sözlerinin gerçekleşmesini, yani azabın gelmesini ve hakikatin ortaya çıkmasını beklemelerini emreder. Peygamber de aynı şekilde onların akıbetini beklediğini belirtir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *11/93*
- **Zümer Sûresi** · *11/93*