# Nasr Sûresi, 1. Âyet (110:1)

>  إِذَا جَآءَ نَصْرُ ٱللَّهِ وَٱلْفَتْحُ

*İżâ câ-e nasru(A)llâhi vel-feth(u)*

**Meal (Diyanet):** (1-3) Allah'ın yardımı ve fetih (Mekke fethi) geldiğinde ve insanların bölük bölük Allah'ın dinine girdiğini gördüğünde, Rabbine hamd ederek tespihte bulun ve O'ndan bağışlama dile. Çünkü O, tövbeleri çok kabul edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/110/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nasr Suresi'nin ilk ayeti, Allah'ın yardımı ve zaferin gelişiyle birlikte ortaya çıkan ilahi bir müjdeyi ve bu duruma karşı müminin takınması gereken tavrı dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'yardım' ve 'fetih' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi desteğin ve başarının semantik derinliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"جَآءَ","root":"ج ي ء","rootLatin":"c-y-e","meaning":"Bir şeyin veya bir olayın vuku bulması, gelmesi, gerçekleşmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'c-y-e' kökünü, bir şeyin bir yerden başka bir yere intikal etmesi veya bir durumun meydana gelmesi olarak açıklar. Bu ayette ise, Allah'ın yardımının ve fethin kesin ve kaçınılmaz bir şekilde vuku bulduğunu, gerçekleştiğini ifade eder. Fiilin geçmiş zaman kipiyle kullanılması, bu olayın kesinliğini ve vuku bulmuş gibi kabul edildiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'câe' fiilinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Bu ayette 'Allah'ın yardımı geldi' ifadesi, yardımın somut bir varlık gibi gelmesi değil, ilahi takdirin bir sonucu olarak gerçekleşmesi anlamındadır. Bu, Allah'ın kudretinin ve vaadinin tecellisini gösterir."}]},{"word":"نَصْرُ","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Düşmana karşı yardım etmek, desteklemek ve galip gelmesini sağlamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nasr' kelimesini, birine düşmanına karşı yardım etmek ve onu desteklemek olarak tanımlar. Ayetteki 'Nasrullah' ifadesi, Allah'ın müminlere düşmanlarına karşı verdiği ilahi yardımı ve desteği ifade eder. Bu yardım, maddi ve manevi her türlü desteği kapsar ve zaferin temelini oluşturur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nasr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'nasr', sadece askeri bir zafer değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve müminlerin haklı davasının Allah tarafından onaylanmasıdır. Bu ayetteki 'nasr', İslam'ın Mekke'de kazandığı nihai zaferin ve ilahi desteğin bir sembolüdür."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nasr' kelimesinin kökenindeki 'yardım etme' ve 'destekleme' anlamlarını vurgular. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müminlere verdiği kesin ve mutlak yardımı ifade eder ki bu yardım, onların düşmanlarına karşı üstün gelmelerini sağlar."}]},{"word":"ٱلْفَتْحُ","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Kapalı olan bir şeyi açmak, bir engeli kaldırmak, bir şehri ele geçirmek veya bir zafer kazanmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feth' kelimesinin temel anlamının 'kapalı olanı açmak' olduğunu belirtir. Bu, hem somut bir kapıyı açmak hem de soyut olarak bir sorunu çözmek veya bir zafer kazanmak anlamına gelir. Ayetteki 'el-Feth', özellikle Mekke'nin fethini ve İslam'ın önündeki engellerin kalkmasını ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'feth' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'zafer' ve 'bir şehrin ele geçirilmesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-Feth', İslam tarihinde dönüm noktası olan Mekke'nin fethini simgeler ve bu fethin ilahi bir yardımın sonucu olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'feth' kavramının Kur'an'daki geniş semantik alanına dikkat çeker. Ona göre 'feth', sadece askeri bir zafer değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf, rahmet kapılarının açılması ve hakikatin ortaya çıkmasıdır. Bu ayetteki 'feth', hem Mekke'nin fethini hem de İslam'ın yayılmasıyla gönüllerin fethini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","tevhid","dua"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"جَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":3,"surface":"نَصْرُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-ṣ-r","lemma":"نَصْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yardım"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْفَتْحُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-ḥ","lemma":"فَتْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki merfû isme atfedildiği için merfû","gloss":"fetih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1-2*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *110/1*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1-2*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *110/1*
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1-2*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *110/1-2*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nasr 110/1*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nasr 110/1*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nasr 110/1*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nasr 110/1*