# Mesed Sûresi, 1. Âyet (111:1)

>  تَبَّتْ يَدَآ أَبِى لَهَبٍ وَتَبَّ

*Tebbet yedâ ebî lehebin vetebb(e)*

**Meal (Diyanet):** Ebu Leheb'in elleri kurusun. Zaten kurudu.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/111/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mesed Suresi'nin ilk ayeti, Ebu Leheb'e yönelik bir beddua ve bu bedduanın gerçekleştiğini ifade eden güçlü bir dil kullanır. Ayet, 'tebb' kökünden türeyen kelimelerle helak ve hüsran temasını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"تَبَّتْ","root":"ت ب ب","rootLatin":"t-b-b","meaning":"Helak olmak, hüsrana uğramak, kurumak ve yok olmak anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tebb' kelimesinin asıl anlamının 'kesilmek, kopmak' olduğunu belirtir. Buradan hareketle, bir şeyin hayrının kesilmesi, helak olması ve hüsrana uğraması anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'tebbet' ifadesi, Ebu Leheb'in ellerinin hayırdan kesilmesi, yani amellerinin boşa gitmesi ve kendisinin helak olması anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tebbet yedâ' ifadesini 'hüsrana uğradı, helak oldu' şeklinde açıklar. Bu, mecazi bir kullanım olup, Ebu Leheb'in dünyevi ve uhrevi olarak zarara uğraması, çabasının boşa çıkması anlamını taşır. Ayetteki 'tebbet', bir beddua olmasının yanı sıra, bu bedduanın gerçekleşeceğine dair bir haber niteliğindedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tebb' kökünün Kur'an'daki kullanımlarının genellikle 'helak, yıkım, hüsran' gibi olumsuz sonuçları ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'tebbet', Ebu Leheb'in şahsında, Allah'ın mesajına karşı çıkanların akıbetinin kaçınılmaz bir yıkım ve başarısızlık olacağını vurgular."}]},{"word":"يَدَآ","root":"ي د ي","rootLatin":"y-d-y","meaning":"İki el anlamına gelir ve mecazi olarak güç, kudret, çaba ve kazanç anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yed' kelimesinin sadece fiziksel el anlamına gelmediğini, aynı zamanda 'kuvvet, kudret ve nimet' anlamlarında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yedâ' (iki el), Ebu Leheb'in tüm çabasını, gücünü ve malını ifade eder. Bu ellerin kuruması, onun tüm bu imkanlarının boşa çıkması ve kendisine fayda vermemesi demektir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'yed' kelimesinin Kur'an'da bazen 'mal' ve 'iktidar' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Ebu Leheb'in ellerinin kuruması, onun malının ve gücünün kendisine bir fayda sağlamayacağı, aksine helakine sebep olacağı anlamına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yed' kelimesinin mecazi kullanımlarından birinin 'sebep ve vesile' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yedâ', Ebu Leheb'in Peygamber'e karşı gösterdiği düşmanlık ve bu uğurda harcadığı çabaların bir sembolüdür. Bu ellerin kuruması, onun bu çabalarının sonuçsuz kalması ve kendisine zarar vermesi demektir."}]},{"word":"أَبِى لَهَبٍ","root":"أ ب و / ل ه ب","rootLatin":"e-b-v / l-h-b","meaning":"Ebu Leheb, Peygamber Efendimiz'in amcası olup, 'alev babası' anlamına gelen künyesiyle anılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leheb' kelimesinin 'alev, ateşin dumansız ve parlak kısmı' anlamına geldiğini belirtir. Ebu Leheb'in bu künyeyi alması, ya yüzünün parlaklığından ya da öfkesinin şiddetinden dolayıdır. Kur'an'da bu isimle anılması, onun akıbetinin cehennem ateşiyle ilişkili olduğuna dair bir işaret taşır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'leheb' kelimesinin 'ateşin yükselen alevi' olduğunu ve Ebu Leheb'in bu isimle anılmasının, onun cehennem ateşine layık bir kişi olduğunu ima ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, şahsına yönelik bir beddua olmasının yanı sıra, onun karakterinin ve akıbetinin bir özeti niteliğindedir."}]},{"word":"وَتَبَّ","root":"ت ب ب","rootLatin":"t-b-b","meaning":"Ve kurudu, helak oldu, hüsrana uğradı anlamında, bedduanın gerçekleştiğini bildiren bir ifadedir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, ayetteki ilk 'tebbet'in beddua, ikinci 'tebbe'nin ise bu bedduanın gerçekleştiğine dair bir haber olduğunu açıklar. Bu tekrar, helakın kesinliğini ve kaçınılmazlığını vurgular. Ebu Leheb'in ellerinin kuruması, onun tüm çabalarının boşa çıkması ve kendisinin helak olması anlamındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tebb' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz sonuçları, başarısızlığı ve yıkımı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 've tebbe' ifadesi, sadece bir temenni değil, aynı zamanda ilahi bir hükmün gerçekleştiğini bildiren bir beyandır. Bu, Ebu Leheb'in dünyada da ahirette de hüsrana uğrayacağının kesin bir ifadesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَبَّتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ب","rootLatin":"t-b-b","lemma":"تَبَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurudu"},{"position":2,"surface":"يَدَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû (elif ile merfû, muzâf olduğu için nun düşmüş)","gloss":"iki eli"},{"position":3,"surface":"أَبِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (yâ ile mecrûr)","gloss":"babası"},{"position":4,"surface":"لَهَبٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ه-ب","rootLatin":"l-h-b","lemma":"لَهَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Leheb"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"تَبَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ب","rootLatin":"t-b-b","lemma":"تَبَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurudu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *111/1*
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *111/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *111/1-4*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *111/1*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *111/1*