# İhlâs Sûresi, 3. Âyet (112:3)

> لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

*Lem yelid velem yûled(u)*

**Meal (Diyanet):** O'ndan çocuk olmamıştır (Kimsenin babası değildir). Kendisi de doğmamıştır (kimsenin çocuğu değildir)."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/112/3

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — İhlâs Suresi 3. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nلَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ — O doğurmamıştır ve doğurulmamıştır.\n\nBu âyet, Allah'ın zâtını her türlü beşerî tasavvurdan tenzih eder. Râgıb Hazretleri وِلَادَة (vilâde) kavramını 'bir varlığın kendi cinsinden başka bir varlığı meydana getirmesi' olarak tanımlar. Allah ne doğurmuştur (yani O'ndan bir parça ayrılmamıştır) ne de doğurulmuştur (yani O'nun bir öncesi, bir sebebi yoktur).\n\nKefevî Hazretleri, bu âyetin hem Hristiyanların 'İsa Allah'ın oğludur' iddiasını, hem müşriklerin 'melekler Allah'ın kızlarıdır' iddiasını, hem de her türlü teşbih (Allah'ı yaratılmışlara benzetme) düşüncesini kökten reddettiğini belirtir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Allah, zamandan münezzehtir — O'nun 'önce'si ve 'sonra'sı yoktur. Doğum, zamana bağlıdır; Allah ise zamanın yaratıcısıdır. Zamanın içinde olan, zamanı yaratamaz.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber, 'lem yelid' ifadesini 'Hakk'tan bir parça ayrılmamıştır' şeklinde yorumlar. Varlık, Hakk'tan ayrılmış bir parça değil, O'nun tecellîsidir. Tecellî, ayrılma değildir — ayna, güneşten bir parça koparmaz, sadece ışığını yansıtır.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Allah'ı hiçbir şeye benzetme — ne babaya, ne anneye, ne krala, ne efendiye. O, tüm benzetmelerin ötesindedir. Tenzih, tevhidin kalesidir.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, Seni lâyıkıyla tanımayı nasîb et. Seni beşerî kalıplara sığdırmaktan, Sana benzerlik atfetmekten bizi koru. Sen, her tasavvurun ötesinde bir Hakikat'sin.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"İhlâs Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın benzersizliğini ve mutlak bağımsızlığını vurgulayan temel bir tevhîd ilkesini ifade eder. 'Doğurmak' ve 'doğurulmak' fiilleri üzerinden, O'nun yaratılmışlara özgü niteliklerden münezzeh olduğunu dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَلِدْ","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Allah'ın herhangi bir varlığı doğurmadığını, yani O'ndan bir şeyin türemediğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'veled' (ولد) kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyden başka bir şeyin ayrılması' olduğunu belirtir. Ayetteki 'lem yelid' ifadesi, Allah'ın kendisinden bir şeyin ayrılmadığını, yani O'nun bir evlat veya benzeri bir varlık meydana getirmediğini, dolayısıyla yaratılmışların özelliklerinden münezzeh olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'veled' kelimesinin mecazi anlamlarına da değinir. Ancak bu ayetteki 'lem yelid' ifadesi, mecazi anlamlardan ziyade, Allah'ın zatından bir şeyin çıkmadığı, O'nun bir 'baba' olmadığı ve dolayısıyla Hristiyan inancındaki 'oğul' kavramını reddettiği açık bir beyandır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'veled' kavramının Kur'an'daki kullanımının, özellikle Hristiyanlık ve müşrik inançlarındaki 'tanrısal soy' veya 'tanrısal ortaklık' fikirlerini reddetmek için kullanıldığını belirtir. 'Lem yelid' ifadesi, Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini pekiştiren temel bir teolojik ilkedir."}]},{"word":"يُولَدْ","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Allah'ın herhangi bir varlıktan doğmadığını, yani O'nun bir başlangıcı olmadığını ve yaratılmış olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yûled' (يولد) kelimesinin pasif formunun, Allah'ın bir başlangıcı olmadığını, O'nun yaratılmadığını ve dolayısıyla bir 'anne' veya 'baba'ya sahip olmadığını açıkça ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın ezelî ve ebedî oluşunun bir göstergesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'veled' kökünün pasif formunun, Allah'ın varlığının kendiliğinden olduğunu, başka bir varlık tarafından meydana getirilmediğini vurguladığını açıklar. Ayetteki 'lem yûled' ifadesi, Allah'ın yaratılmışlık vasfından tamamen uzak olduğunu ve O'nun varlığının mutlak ve bağımsız olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yûled' fiilinin Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın yaratılmışlık ve sonradan olma niteliklerinden münezzeh olduğunu kesin bir dille ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın 'ilk' ve 'son' oluşunun, yani varlığının başlangıcı ve sonu olmamasının dilbilimsel bir yansımasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatları","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَلِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لَمْ' ile meczûm olduğu için","gloss":"doğurmadı"},{"position":3,"surface":"وَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatları","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يُولَدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لَمْ' ile meczûm olduğu için","gloss":"doğurulmadı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *112/1-4*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *112/1-4*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İhlas sûresi 3. Âyette*
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İhlas sûresi 3. Âyette*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *112/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *112/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *112/3*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *112/3-4*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *112/3-4*
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *112/1-4*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *112/3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *112/3*