# Nâs Sûresi, 3. Âyet (114:3)

> إِلَـٰهِ ٱلنَّاسِ

*İlâhi-nnâs(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) De ki: "Cinlerden ve insanlardan; insanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden, insanların Rabbine, insanların Melik'ine, insanların İlah'ına sığınırım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/114/3

---

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِلَـٰهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ilahı/tanrısı"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"}]

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Nâs Suresi 3. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nإِلَهِ النَّاسِ — İnsanların İlah'ına.\n\nإِلَه (İlah) — ibadet edilen, tapılan. Râgıb Hazretleri, ilah kelimesinin 'hayrette kalmak, sığınmak, yönelmek' köklerinden geldiğini belirtir. Hakiki İlah, yalnızca Allah'tır — O'ndan başkasına ibadet, şirktir.\n\nBu üç sıfatın birlikte gelmesi (Rabb, Melik, İlah), sığınmanın üç boyutunu kapsadığını gösterir: Allah'ın terbiyesine, hükümranlığına ve ulûhiyyetine sığınmak.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Rabb, seni besler; Melik, seni korur; İlah, sana ibadet edilecek tek Zât'tır. Bu üçü bir arada — tam bir sığınak.\"*\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, Sen İlahımızsın — Senden başka ilahımız yoktur. Bizi yalnız Sana ibadet eden, yalnız Sana sığınan kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nâs Suresi'nin bu ayeti, 'İlah' kavramının 'insanlar' ile olan derin bağını vurgulayarak, Allah'ın insanlık üzerindeki mutlak otoritesini ve tapılmaya layık tek varlık oluşunu ifade eder. Ayet, Allah'ın insanların Rabbi ve Meliki olmasının doğal bir sonucu olarak İlah olduğunu beyan eder.","keyConcepts":[{"word":"إِلَـٰهِ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Tapınılan, ibadet edilen, kendisine yönelinen, yüce ve ulu varlık anlamında 'Tanrı' veya 'İlah'.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlah kelimesi, 'elehe' fiilinden türemiştir ve 'hayran olmak, şaşırmak, bir şeye gönülden bağlanmak' anlamlarına gelir. Allah'a İlah denilmesi, akılların O'nu idrak etmekte hayran kalmasından ve kulların O'na ibadetle yönelmesinden dolayıdır. Ayetteki 'İlâhi'n-Nâs' ifadesi, insanların kendisine ibadet ettiği, gönülden bağlandığı tek varlık olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İlah, 'ma'lûh' yani 'ibadet edilen' demektir. Araplar, 'elehe' fiilini 'ibadet etti' anlamında kullanırlardı. Bu ayetteki 'İlâhi'n-Nâs' tabiri, insanların kendisine kulluk ettiği ve sığındığı yüce varlık olarak Allah'ı tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İlah kavramı, Kur'an'da mutlak ve aşkın bir varlık olarak Allah'ı ifade eder. 'İlah' kelimesi, 'tapınılan' anlamında olup, Nâs Suresi'nde 'İlâhi'n-Nâs' olarak kullanılması, Allah'ın sadece belirli bir grubun değil, tüm insanlığın tapınmaya layık tek varlığı olduğunu vurgular. Bu, O'nun evrensel ilahlığını ve insanların O'na yönelme zorunluluğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلنَّاسِ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"İnsan türünü ifade eden, toplumsal ve bireysel varlık olarak 'insanlar'.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nâs kelimesi, 'üns' kökünden türemiş olup, 'alışmak, ünsiyet etmek, görmek' anlamlarına gelir. İnsanlara 'nâs' denilmesi, birbirleriyle ünsiyet kurmaları, topluluk halinde yaşamaları veya görünür varlıklar olmalarındandır. Ayetteki 'İlâhi'n-Nâs' ifadesinde, Allah'ın tüm insanlığın İlahı olduğu, yani O'nun ilahlığının belirli bir zümreye değil, bütün insanlara şamil olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nâs, 'insan' kelimesinin çoğuludur ve 'beşer' ile eş anlamlıdır. Ancak 'nâs' kelimesi, genellikle topluluk halinde bulunan insanları ifade eder. Bu ayette 'İlâhi'n-Nâs' olarak kullanılması, Allah'ın sadece bireylerin değil, tüm insan topluluklarının, yani bütün beşeriyetin Rabbi, Meliki ve İlahı olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nâs kelimesi, Kur'an'da genellikle 'insanlık' veya 'insan topluluğu' anlamında kullanılır. Bu ayette 'İlâhi'n-Nâs' terkibi, Allah'ın ilahlık vasfının, tüm insanları kapsadığını, O'nun sadece belirli bir kavmin veya grubun değil, bütün insanların tapınmaya layık tek varlığı olduğunu açıkça ortaya koyar. Bu, Allah'ın evrensel otoritesini ve tüm insanlığa hitap eden bir İlah olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","seytan-vesvese","tevhid"]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nâs, 114:1-3*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nâs, 114:1-3*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/1-6*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/1-6*