# Nâs Sûresi, 4. Âyet (114:4)

> مِن شَرِّ ٱلْوَسْوَاسِ ٱلْخَنَّاسِ

*Min şerri-lvesvâsi-lḣannâs(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) De ki: "Cinlerden ve insanlardan; insanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden, insanların Rabbine, insanların Melik'ine, insanların İlah'ına sığınırım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/114/4

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Nâs Suresi 4. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nمِنْ شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ — Sinsi vesvesecinin şerrinden.\n\nوَسْوَاس (vesvâs) — fısıldayan, sürekli telkinde bulunan. خَنَّاس (hannâs) — geri çekilen, sinsi. Râgıb Hazretleri, vesvese'yi 'gizlice ve tekrar tekrar yapılan fısıltı' olarak tanımlar. Hannâs ise 'Allah'ın adı anıldığında geri çekilen, anılmadığında yaklaşan' demektir. Bu iki sıfat birlikte, şeytanın savaş taktığını anlatır: sürekli fısılda, yakalandığında geri çekil, fırsat bulunca tekrar yaklaş.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri, vesvese ile ilham arasındaki farkı şöyle açıklar: *\"Vesvese acele ettirir, ilham sabır verir. Vesvese karanlıkta gelir, ilham nurla gelir. Vesvese nefsini şişirir, ilham kalbini küçültür. Bu iki sesi ayırt etmek, sülûkun en ince noktasıdır.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında hannâs, zikir ile kovulur. Zikrullah, şeytanı geri çekilmeye zorlar. Zikir kesildiğinde, hannâs tekrar yaklaşır. Öyleyse zikri hiç kesme.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Vesvese, sülûkun en sinsi düşmanıdır. 'Sen zaten yeteri kadar ibadet ediyorsun' diyen de vesvesedir, 'sen bu yolda yürüyemezsin' diyen de. İkisini de tanı, ikisinden de Hakk'a sığın.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nBu asrın bilgi kirliliğinde — reklamların, algoritmaların, sosyal medyanın sürekli fısıltısında — vesvese artık sadece şeytandan gelmiyor. Her yerden geliyor. Bu âyet, sana en güçlü silahı verir: Allah'a sığın.\n\nRabbimiz, bizi vesvesecinin şerrinden koru. Kalbimizi zikirle doldur — tâ ki hannâs yaklaşamasın.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nâs Suresi'nin 4. ayeti, 'vesvese veren' ve 'sinsi' kelimeleriyle, insanları kötü düşüncelere sevk eden gizli ve sürekli bir etkiyi tasvir etmektedir. Bu kavramlar, şeytanın insan kalbine fısıldadığı, ancak Allah anıldığında geri çekilen kötü telkinleri ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْوَسْوَاسِ","root":"و س و س","rootLatin":"v-s-v-s","meaning":"Ayette, insanlara kötü düşünceler fısıldayan, sürekli telkinde bulunan varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vesvese, gizli bir sesle konuşmak, fısıldamak anlamına gelir. Şeytanın insan kalbine attığı kötü düşünceler için kullanılır. Ayetteki 'el-Vesvâs', bu fiili çokça yapan, yani sürekli vesvese veren varlığı, şeytanı ifade eder. (el-Müfredât, s. 863)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vesvese, şeytanın insan kalbine fısıldadığı kötü telkinlerdir. 'el-Vesvâs' kelimesi, bu eylemi gerçekleştiren faili, yani şeytanı mecazi olarak ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 305)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vesvese kavramı, Kur'an'da genellikle şeytanın insanı doğru yoldan saptırmak için kalbine attığı gizli ve kötü düşüncelerle ilişkilidir. Bu ayetteki 'el-Vesvâs', bu tür telkinleri sürekli yapan, insanı aldatmaya çalışan bir varlık olarak karşımıza çıkar. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 187)"}]},{"word":"ٱلْخَنَّاسِ","root":"خ ن س","rootLatin":"h-n-s","meaning":"Ayette, Allah anıldığında geri çekilen, gizlenen veya sinen varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hanâs, geri çekilmek, gizlenmek, sinmek demektir. 'el-Hannâs', çokça sinen, gizlenen anlamına gelir. Şeytan, Allah anıldığında geri çekildiği için bu isimle anılmıştır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 556)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hannâs, 'hanese' fiilinden türemiş mübalağalı bir isimdir ve çokça gizlenen, sinen demektir. Şeytan, Allah'ın zikri anıldığında gizlendiği ve geri çekildiği için bu vasıfla nitelendirilmiştir. Ayetteki kullanımı, onun sinsi ve fırsatçı doğasını vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 50)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hannâs kelimesi, 'gizlenmek, geri çekilmek, sinmek' anlamlarına gelen 'hanese' kökünden türemiştir. Kur'an'da şeytanın bir vasfı olarak kullanıldığında, onun Allah'ın adı anıldığında veya mümin bir kulun kalbi Allah'a yöneldiğinde geri çekilen, sinsi bir düşman olduğunu belirtir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 215)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","dua","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"شَرِّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"sh-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şerri"},{"position":3,"surface":"ٱلْوَسْوَاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-س-و-س","rootLatin":"w-s-w-s","lemma":"وَسْوَاس","form":"Fef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"vesvese verenin"},{"position":4,"surface":"ٱلْخَنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ن-س","rootLatin":"kh-n-s","lemma":"خَنَّاس","form":"Fef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sinsice geri çekilenin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/4*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/1-6*
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/4*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/1-6*
