# Nâs Sûresi, 5. Âyet (114:5)

> ٱلَّذِى يُوَسْوِسُ فِى صُدُورِ ٱلنَّاسِ

*Elleżî yuvesvisu fî sudûri-nnâs(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-6) De ki: "Cinlerden ve insanlardan; insanların kalplerine vesvese veren sinsi vesvesecinin kötülüğünden, insanların Rabbine, insanların Melik'ine, insanların İlah'ına sığınırım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/114/5

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Nâs Suresi 5. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nالَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ — O ki insanların göğüslerine vesvese verir.\n\nصُدُور (sudûr) — göğüsler, yani kalpler. Râgıb Hazretleri, sadr'ın kalbin mekânı olduğunu, vesvesenin doğrudan kalbe hedeflendiğini belirtir. Şeytan, bedene değil kalbe saldırır — çünkü asıl savaş orada.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Şeytan, bedenine değil, kalbine girer. Bedenini ne kadar temizlersen temizle — kalbin kirli ise, şeytanın evidir. Kalbi temizle — tâ ki orası Allah'ın evi olsun.\"*\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, kalplerimizi vesvesenin yuvası değil, zikrin meskeni kıl.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nâs Suresi'nin 5. ayeti, şeytanın veya vesvese verenin insanların kalplerine fısıldadığı kötü düşünceleri ifade eder. Ayet, 'vesvese' kavramının psikolojik ve manevi boyutunu vurgulayarak, bu tür fısıltıların kaynağını ve etkisini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يُوَسْوِسُ","root":"و س و س","rootLatin":"v-s-v-s","meaning":"Bu kelime, gizlice fısıldamak, kötü düşünceler aşılamak ve şüphe uyandırmak anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, vesveseyi 'gizli bir sesle konuşmak' veya 'kötü bir düşünceyi kalbe atmak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, şeytanın veya kötü niyetli bir varlığın insanların kalplerine fısıldadığı, onları şüpheye düşüren ve günaha teşvik eden gizli telkinleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, vesveseyi 'fısıltı' veya 'gizli konuşma' olarak açıklar. Ayetteki 'yüvesvisu' fiili, bu fısıltının sürekli ve tekrarlayıcı bir eylem olduğunu, şeytanın insanları aldatmak için kullandığı sinsi yöntemi vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, vesvese kavramını Kur'an'da şeytanın insanı doğru yoldan saptırmak için kullandığı bir tür 'psikolojik saldırı' olarak ele alır. Ayetteki 'yüvesvisu' fiili, bu saldırının doğrudan kalbe yönelik olduğunu ve insanın iç dünyasında meydana gelen bir mücadeleyi simgelediğini belirtir."}]},{"word":"صُدُورِ","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Bu kelime, göğüsler, kalpler veya iç dünyalar anlamına gelir ve vesvesenin hedefi olan yeri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sudûr' kelimesini 'kalpler' veya 'içsel düşüncelerin merkezi' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, vesvesenin sadece dışarıdan gelen bir ses değil, aynı zamanda insanın en derin düşüncelerine ve duygularına nüfuz eden bir etki olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sadr' kelimesinin mecazi olarak 'kalp' ve 'sırların saklandığı yer' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fî sudûri' ifadesi, vesvesenin insanların bilinçaltına, gizli düşüncelerine ve inançlarına yönelik olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sadr' kelimesinin Kur'an'da genellikle kalbin manevi ve düşünsel merkezi olarak kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'sudûr' kelimesi, vesvesenin sadece fiziksel bir organa değil, aynı zamanda insanın iradesini ve inancını etkileyen içsel bir alana yönelik olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلنَّاسِ","root":"أ ن س","rootLatin":"e-n-s","meaning":"Bu kelime, insanları, insan topluluğunu veya insan türünü ifade eder ve vesvesenin hedef kitlesini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'insan' kelimesinin 'ünsiyet' (yakınlık, alışkanlık) kökünden geldiğini ve insanın sosyal bir varlık olduğunu vurgular. Ayetteki 'en-nâs' kelimesi, vesvesenin sadece bireyleri değil, aynı zamanda toplumun genelini etkileyen bir olgu olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'insan' kelimesinin 'unutkanlık' (nisyan) kökünden de türeyebileceğini ve insanın hata yapmaya meyilli bir varlık olduğunu belirtir. Ayetteki 'en-nâs' kelimesi, vesvesenin insanın bu zayıf yönünden faydalandığını ve onu kolayca etkileyebileceğini ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'insan' kavramının Kur'an'da hem fiziksel hem de manevi boyutlarıyla ele alındığını belirtir. Ayetteki 'en-nâs' kelimesi, vesvesenin insanın hem bedensel hem de ruhsal varlığını hedef aldığını, onu hem bireysel hem de toplumsal düzeyde etkilediğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","dua"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ل-ذ-ي","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"يُوَسْوِسُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-س-و-س","rootLatin":"w-s-w-s","lemma":"وَسْوَسَ","form":"Fülâl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"vesvese verir"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"صُدُورِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ص-د-ر","rootLatin":"s-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göğüsler"},{"position":5,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nâs Sûresi 5. Âyetinde*
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Nâs Sûresi 5. Âyetinde*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *114/5-6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *114/5-6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *114/5-6*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/5*
- **Tekvîr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *114/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *114/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *114/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *114/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *114/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *114/5-6*