# Yûsuf Sûresi, 105. Âyet (12:105) > وَكَأَيِّن مِّنْ ءَايَةٍ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ يَمُرُّونَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ *Vekeeyyin min âyetin fî-ssemâvâti vel-ardi yemurrûne ‘aleyhâ vehum ‘anhâ mu'ridûn(e)* **Meal (Diyanet):** Göklerde ve yerde nice deliller vardır ki yanlarına uğrarlar da onlardan yüzlerini çevirerek geçerler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/105 --- ## Tefsir {"topics":["tabiat-ayetleri","musrikler","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَأَيِّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Kinaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَيِّن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"nice"},{"position":2,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"ءَايَةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayet, belge"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":7,"surface":"يَمُرُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ر-ر","rootLatin":"m-r-r","lemma":"مَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"geçerler"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":11,"surface":"مُعْرِضُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"مُعْرِض","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yüz çevirenler"}] ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, evrendeki ilahi işaretlerin varlığına ve insanların bu işaretlere karşı takındığı umursamaz tavra dikkat çekmektedir. Anahtar kavramlar, 'ayet'in çoklu anlamlarını, 'semavat' ve 'arz'ın kozmik boyutunu ve 'i'râd'ın psikolojik ve manevi boyutunu vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَايَةٍ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Göklerde ve yerde bulunan, Allah'ın varlığına ve kudretine delalet eden işaret, belge veya mucize.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ayet' kelimesini, 'açık alamet, nişan' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem peygamberlerin mucizeleri hem de evrendeki yaratılış delilleri için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, Allah'ın varlığına ve birliğine işaret eden kozmik deliller anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ayet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'ayet', sadece bir 'işaret' değil, aynı zamanda Allah'ın kudretinin ve iradesinin somut bir tezahürüdür. Bu ayetteki kullanımı, insanların gözleri önündeki bu ilahi tezahürlere karşı körlüğünü vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ayet' kelimesinin 'alamet' ve 'nişan' anlamlarını vurgular. Ayetteki 'ayet'ler, Allah'ın varlığına ve birliğine dair açık ve anlaşılır delillerdir; ancak insanlar bunları görmezden gelir."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-v","meaning":"Yedi kat gökler veya genel olarak yeryüzünün üstündeki tüm uzay ve âlemler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semâ' kelimesinin 'yükseklik' kökünden geldiğini ve Kur'an'da hem bildiğimiz gökyüzü hem de daha geniş anlamda 'yüksek âlemler' için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, 'arz' ile birlikte evrenin bütününü kapsayan bir ifade olarak yer alır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'semâ'nın 'yüksek olan her şey' anlamına geldiğini ve Kur'an'da çoğul olarak 'semâvât' şeklinde geldiğinde genellikle yedi kat gökleri veya genel olarak gök cisimlerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin tecelli ettiği geniş kozmik alanı işaret eder."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzü ve onun tüm unsurları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesinin 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'semâvât' ile birlikte kullanılarak tüm evreni kapsayan bir ifade oluşturduğunu belirtir. Bu ayette de göklerle birlikte Allah'ın ayetlerinin bulunduğu mekânı ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'arz'ın bilinen yeryüzü olduğunu ve Kur'an'da bazen belirli bir bölgeyi, bazen de tüm dünyayı ifade ettiğini açıklar. Bu ayetteki bağlam, göklerle birlikte tüm yaratılmış âlemi kapsayan geniş bir anlam taşır."}]},{"word":"يَمُرُّونَ","root":"م ر ر","rootLatin":"m-r-r","meaning":"Bir yerin veya bir şeyin yanından geçmek, üzerinden geçmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mürûr' kelimesinin 'geçmek' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımıyla insanların Allah'ın ayetlerinin yanından farkında olmadan, düşünmeden geçip gitmelerini ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mürûr'un bir şeyin üzerinden veya yanından geçişi ifade ettiğini ve bu ayetteki 'yemurrûne aleyhâ' ifadesinin, insanların bu ayetleri fiziksel olarak görüp algılamalarına rağmen, manevi olarak onlardan ibret almadıklarını vurguladığını açıklar."}]},{"word":"مُعْرِضُونَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yüz çevirenler, sırt dönenler, ilgisiz kalanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'i'râd' kelimesinin 'yüz çevirmek, sırt dönmek' anlamına geldiğini ve bu ayetteki 'mu'ridûn' kelimesinin, insanların Allah'ın ayetlerine karşı bilinçli bir şekilde ilgisiz kalmalarını, onları düşünmekten ve ibret almaktan kaçınmalarını ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'i'râd' kavramının Kur'an'da genellikle hakikatten yüz çevirme, inkâr ve gafletle ilişkilendirildiğini belirtir. Bu ayetteki 'mu'ridûn' ifadesi, insanların Allah'ın varlığına dair açık delilleri görmezden gelerek manevi bir körlük içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'i'râd'ın sadece fiziksel bir yüz çevirme değil, aynı zamanda zihinsel ve kalbi bir ilgisizliği de ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'mu'ridûn', Allah'ın ayetlerinin anlam ve mesajından yüz çeviren, onlara karşı kayıtsız kalan kimseleri tanımlar."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/105* - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/105*