# Yûsuf Sûresi, 106. Âyet (12:106)

> وَمَا يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشْرِكُونَ

*Vemâ yu/minu ekśeruhum bi(A)llâhi illâ vehum muşrikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onların çoğu Allah'a ancak ortak koşarak inanırlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/106

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","iman","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يُؤْمِنُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ham-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanır"},{"position":3,"surface":"أَكْثَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"çoğu"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Vâvı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"مُّشْرِكُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ortak koşanlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanların çoğunluğunun Allah'a iman ederken dahi şirke düştüğünü, yani tevhid inancını tam olarak benimsemediklerini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu paradoksal durumu ve iman ile şirk arasındaki ince çizgiyi vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُؤْمِنُ","root":"ء-م-ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, güvenmek, tasdik etmek anlamlarına gelir ve burada Allah'a olan inancı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إيمان), emniyet (أمن) kökünden gelir ve kalbin tasdiki, güven duyması demektir. Ayetteki 'yü'minu' fiili, zahiren Allah'a inanma eylemini ifade etse de, devamındaki 'müşrikûn' kelimesiyle birlikte bu imanın eksik veya şirkle karışık olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'iman', sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni içeren aktif bir tutumdur. Ayetteki kullanımı, bu teslimiyetin şirkle bozulduğunu, dolayısıyla gerçek bir iman olmadığını ima eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yü'minu' fiilinin burada 'tasdik eder' anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak ayetin bütününde, bu tasdikin, Allah'ın birliğini tam olarak kabul etmeme haliyle çeliştiği vurgulanır."}]},{"word":"أَكْثَرُهُم","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-s-r","meaning":"Çoğunluk, çokluk anlamına gelir ve insanların büyük bir kısmının durumunu belirtir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kesret (كثرة), bir şeyin sayıca çokluğunu ifade eder. Ayetteki 'ekseruhum' ifadesi, insanların genel eğilimini, yani Allah'a inanırken dahi şirke düşme eğiliminde olanların azımsanmayacak bir çoğunluk olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ekser' kelimesinin 'çoğunluk' anlamında kullanıldığını ve bu çoğunluğun, Kur'an'da genellikle hakikatten yüz çeviren veya eksik inanca sahip olanları nitelemek için geldiğini belirtir. Bu ayette de aynı olumsuz çağrışımı taşır."}]},{"word":"بِٱللَّهِ","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Allah'a, tek ve yüce yaratıcıya inanma eyleminin nesnesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah (الله), 'el-İlah' kelimesinden türemiş olup, ibadet edilen, tapınılan tek varlık demektir. Ayetteki 'billahi' ifadesi, imanın yöneldiği yüce zatı belirtir ve bu zatın birliğine inanmanın önemini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Allah' isminin Kur'an'da tevhidin merkezini oluşturduğunu ve bu isme yönelen imanın, hiçbir şirki barındırmaması gerektiğini belirtir. Ayetteki 'billahi' ifadesi, bu tevhidin ihlal edildiği bir durumu işaret eder."}]},{"word":"مُّشْرِكُونَ","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Ortak koşanlar, Allah'a eş ve ortak tanıyanlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (شرك), bir şeyi başkasıyla ortak kılmak demektir. 'Müşrikûn' ise Allah'a ortak koşanlardır. Ayetteki kullanımı, insanların Allah'a inandıklarını iddia etseler bile, bu inançlarına başka varlıkları veya güçleri ortak ederek tevhid ilkesini ihlal ettiklerini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şirk' kelimesinin Allah'ın birliğine zıt bir kavram olduğunu ve 'müşrikûn'un, Allah'ın zatında, sıfatlarında veya fiillerinde başkalarını ortak koşarak tevhidden sapan kimseler olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, bu durumun imanla birlikte var olabilen bir çelişki olduğuna dikkat çekilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu, 'şirk'i Kur'an'ın en temel kavramlarından biri olarak ele alır ve Allah'ın mutlak birliğine karşı çıkan her türlü tutumu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'müşrikûn' ifadesi, Allah'a inanma iddiasında olanların dahi, bu inançlarını şirkle kirleterek gerçek tevhidden uzaklaştıklarını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/106*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/106*