# Yûsuf Sûresi, 14. Âyet (12:14)

> قَالُوا۟ لَئِنْ أَكَلَهُ ٱلذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ إِنَّآ إِذًا لَّخَـٰسِرُونَ

*Kâlû le-in ekelehu-żżi/bu venahnu ‘usbetun innâ iżen leḣâsirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar da, "Andolsun biz kuvvetli bir topluluk iken onu kurt yerse (o takdirde) biz gerçekten hüsrana uğramış oluruz" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 14. ayeti, kardeşlerin Hz. Yusuf'u kuyuya atma planlarını meşrulaştırmak için kullandıkları bir bahaneyi ve bu bahanenin ardındaki acziyet ve sorumluluktan kaçınma düşüncesini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'kurt' metaforu üzerinden bir tehlike algısı yaratırken, 'kuvvetli topluluk' ve 'hüsrana uğrayanlar' kavramlarıyla kendi durumlarını değerlendirme biçimlerini gözler önüne serer.","keyConcepts":[{"word":"أَكَلَهُ","root":"أكل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Yemek, yutmak, tüketmek fiilinin geçmiş zaman üçüncü tekil şahıs erkek için çekimi olup, ayette 'kurt onu yerse' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أكل' kelimesini 'bir şeyi ağızla alıp çiğneyerek yutmak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un kurt tarafından parçalanıp yenilmesi ihtimalini ifade eder ve kardeşlerin uydurduğu senaryonun temelini oluşturur. Bu, sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda bir yok oluş ve ortadan kaldırma anlamı taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أكل' kelimesinin Kur'an'da bazen mecazi anlamlarda da kullanılabileceğini belirtse de, bu ayetteki 'أكله الذئب' ifadesinin doğrudan ve gerçek anlamda 'kurt onu yedi' şeklinde anlaşılması gerektiğini vurgular. Kardeşler, bu ifadeyle somut bir tehlikeyi dile getirerek kendi sorumluluklarını örtmeye çalışırlar."}]},{"word":"ٱلذِّئْبُ","root":"ذأب","rootLatin":"z-'-b","meaning":"Kurt anlamına gelen bu kelime, ayette Hz. Yusuf'a yönelik hayali bir tehlikenin kaynağı olarak sunulmuştur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ذئب' kelimesini 'yırtıcı bir hayvan' olarak açıklar ve Arapların bu hayvanı genellikle tehlike ve düşmanlık sembolü olarak gördüklerini belirtir. Ayetteki kullanımı, kardeşlerin Hz. Yusuf'u kuyuya atma planlarını gizlemek için uydurdukları bir bahane olarak, dışarıdan gelen bir tehdit algısı yaratır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ذئب' kelimesinin vahşi doğası gereği 'yiyip bitiren, parçalayan' anlamını taşıdığını ifade eder. Bu bağlamda, kardeşlerin 'kurt onu yer' ifadesi, Hz. Yusuf'un tamamen ortadan kalkması ve izinin kaybolması arzusunu ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki hayvan isimlerinin bazen sembolik anlamlar taşıdığını belirtir. 'Kurt' burada, kardeşlerin kendi içlerindeki kıskançlık ve kötülük dürtüsünü dışsallaştırdıkları, masum bir kurbanı hedef alan bir tehlike imgesi olarak işlev görür. Bu, aynı zamanda bir 'günah keçisi' yaratma çabasıdır."}]},{"word":"عُصْبَةٌ","root":"عصب","rootLatin":"'-s-b","meaning":"Birbirine bağlı, güçlü bir topluluk veya grup anlamına gelir; ayette kardeşlerin kendilerini tanımlamak için kullandıkları bir ifadedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عصبة' kelimesini 'birbirine sıkıca bağlanmış, kenetlenmiş bir grup' olarak açıklar. Ayetteki 'ونحن عصبة' ifadesi, kardeşlerin sayıca ve güç olarak üstün oldukları, dolayısıyla Hz. Yusuf'u koruyabilecekleri varsayımını dile getirir. Bu, aynı zamanda kendi aralarındaki dayanışmayı ve birliği vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'عصبة' kelimesinin 'on ile kırk kişi arasındaki topluluk' anlamına geldiğini belirtir. Kardeşlerin bu kelimeyi kullanması, kendilerini küçük ve zayıf bir grup olarak değil, aksine güçlü ve koruyucu bir topluluk olarak gördüklerini ifade eder. Bu, onların sorumluluktan kaçmak için kullandıkları bir argümandır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'عصبة' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir amaç uğruna bir araya gelmiş, güçlü ve kararlı gruplar için kullanıldığını belirtir. Yûsuf Suresi'ndeki bağlamda, kardeşlerin bu kelimeyi kullanması, kendi güçlerine olan güvenlerini ve bu güvenin, Hz. Yusuf'u koruyamama durumunda nasıl bir acziyete dönüşeceğini vurgular."}]},{"word":"لَّخَـٰسِرُونَ","root":"خسر","rootLatin":"h-s-r","meaning":"Hüsrana uğrayanlar, kaybedenler anlamına gelir; ayette kardeşlerin Hz. Yusuf'u koruyamamaları durumunda kendilerini nasıl göreceklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خسر' kelimesini 'sermayeyi kaybetmek, zarara uğramak' olarak tanımlar. Ayetteki 'لَّخَـٰسِرُونَ' ifadesi, kardeşlerin Hz. Yusuf'u kaybetmeleri durumunda sadece fiziksel bir kayıp değil, aynı zamanda itibar, güven ve sorumluluk açısından büyük bir zarara uğrayacaklarını düşündüklerini gösterir. Bu, onların kendi gözlerindeki değerlerinin düşmesi anlamına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'خسر' kelimesinin hem dünyevi hem de uhrevi kayıpları ifade edebileceğini belirtir. Bu ayette, kardeşlerin 'hüsrana uğrayanlar' olarak kendilerini tanımlamaları, babalarına karşı verdikleri sözü tutamamaları ve Hz. Yusuf'u koruyamamaları durumunda hem babalarının gözündeki değerlerini hem de kendi vicdanlarındaki huzuru kaybedecekleri endişesini yansıtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüsran' kavramının Kur'an'da genellikle ahlaki ve manevi bir kayıp olarak kullanıldığını vurgular. Kardeşlerin bu kelimeyi kullanması, Hz. Yusuf'u kaybetmenin sadece bir olay değil, aynı zamanda kendi ahlaki duruşlarında ve sorumluluk duygularında bir eksiklik olacağını kabul ettiklerini gösterir. Bu, onların kendi eylemlerinin potansiyel sonuçlarına dair bir farkındalıklarını ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","kibir-hased","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"لَئِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَئِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":3,"surface":"أَكَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerse"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"ٱلذِّئْبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ء-ب","rootLatin":"dh-'-b","lemma":"ذِئْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kurt"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"iken"},{"position":5,"surface":"نَحْنُ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"biz"},{"position":6,"surface":"عُصْبَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ص-ب","rootLatin":"'-s-b","lemma":"عُصْبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kuvvetli bir topluluk"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":7,"surface":"آ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz"},{"position":8,"surface":"إِذًا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap ve Ceza","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذًا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":9,"surface":"خَـٰسِرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-س-ر","rootLatin":"kh-s-r","lemma":"خَاسِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"kaybedenleriz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/14*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/14*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/14*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/14*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/14*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/14*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/14*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/14*