# Yûsuf Sûresi, 20. Âyet (12:20)

> وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۭ بَخْسٍ دَرَٰهِمَ مَعْدُودَةٍ وَكَانُوا۟ فِيهِ مِنَ ٱلزَّٰهِدِينَ

*Veşeravhu biśemenin baḣsin derâhime ma'dûdetin vekânû fîhi mine-zzâhidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onu ucuz bir fiyata, birkaç dirheme sattılar. Zaten ona değer vermiyorlardı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/20

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 20. ayeti, Hz. Yusuf'un köle olarak satılma hadisesini anlatırken, bu satışın değersiz bir bedelle gerçekleştiğini ve onu satanların bu duruma kayıtsız kaldığını vurgular. Ayet, 'satmak', 'ucuz fiyat' ve 'zahit olmak' gibi kavramlar üzerinden olayın trajik boyutunu ve insanî değerlerin nasıl hiçe sayıldığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"شَرَوْهُ","root":"ش ر ي","rootLatin":"ş-r-y","meaning":"Onu sattılar. Bu fiil, bir malı bedel karşılığında elden çıkarmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şerâ (شَرَى) kelimesi, hem satın almak (اشتَرَى) hem de satmak (باع) anlamlarına gelir. Ayetteki 'şeravhu' (شَرَوْهُ) ifadesi, 'onu sattılar' manasındadır ve bu kullanım, Kur'an'da bağlama göre belirlenen anlam farklılıklarına güzel bir örnektir. Burada, Hz. Yusuf'u değersiz bir bedelle elden çıkarmaları kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Arap dilinde 'şerâ' fiili, zıt anlamlı kelimelerden (ezdâd) olup, hem 'satın almak' hem de 'satmak' manasına gelebilir. Bu ayetteki 'şeravhu' ifadesi, 'onu sattılar' anlamında kullanılmıştır. Bu, Kur'an'ın dilindeki mecazi ve çok anlamlı kullanımlara işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'şerâ' fiilinin kullanımı, genellikle bir şeyi daha değersiz bir şeyle takas etme veya bir menfaat karşılığında bir değeri feda etme bağlamında karşımıza çıkar. Yûsuf Suresi'ndeki bu kullanım, Hz. Yusuf gibi değerli bir şahsiyetin, önemsiz bir bedel karşılığında elden çıkarılmasını vurgulayarak, olayın ahlaki boyutunu derinleştirir."}]},{"word":"بَخْسٍ","root":"ب خ س","rootLatin":"b-h-s","meaning":"Ucuz, değersiz, eksik veya haksız bir fiyatı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bahs (بَخْسٍ), eksik ve noksan olan şey demektir. Ayetteki 'bi-semenin bahsin' (بِثَمَنٍ بَخْسٍ) ifadesi, Hz. Yusuf'un çok düşük, değersiz bir fiyata satıldığını, hakkının verilmediğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bahs (بَخْسٍ), bir şeyin değerini düşürmek, eksiltmek veya haksızlık etmek anlamlarına gelir. Burada 'semen-i bahs' (ucuz fiyat) olarak kullanılması, satılan malın (Hz. Yusuf'un) gerçek değerinin çok altında bir bedelle elden çıkarıldığını, ona yapılan haksızlığı vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Bahs (بَخْسٍ), bir şeyin değerini eksiltmek, azaltmak ve haksızlık yapmak demektir. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un satıldığı bedelin, onun şahsiyetine ve değerine hiç uygun olmayan, çok cüzi bir miktar olduğunu gösterir."}]},{"word":"دَرَٰهِمَ","root":"د ر ه م","rootLatin":"d-r-h-m","meaning":"Dirhemler, gümüş para birimi. Ayette, az ve önemsiz bir miktar parayı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dirhem (دِرْهَم), bilinen gümüş para birimidir. Ayette 'derâhime ma'dûde' (sayılı dirhemler) olarak geçmesi, bu paranın miktarının azlığını ve kolayca sayılabilecek kadar önemsiz olduğunu belirtir. Bu, Hz. Yusuf'un satışının ne kadar değersiz bir bedelle gerçekleştiğini pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Dirhem (دِرْهَم), gümüş sikke olup, 'ma'dûde' (sayılı) kelimesiyle birlikte kullanılması, bu dirhemlerin sayısının azlığını ve dolayısıyla değerinin düşüklüğünü ifade eder. Bu durum, Hz. Yusuf'un satıldığı bedelin ne kadar önemsiz olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'dirhem' kelimesi, genellikle maddi değeri düşük olan şeyleri ifade etmek için kullanılır. 'Ma'dûde' (sayılı) sıfatıyla birlikte kullanılması, bu paranın miktarının azlığını ve bu azlığın, satılan şeyin (Hz. Yusuf'un) değerine verilen önemin düşüklüğünü sembolize ettiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلزَّٰهِدِينَ","root":"ز ه د","rootLatin":"z-h-d","meaning":"Bir şeye karşı isteksiz, kayıtsız veya ondan yüz çeviren kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zühd (زُهْد), bir şeye karşı isteksiz olmak, ondan yüz çevirmek ve onu önemsememektir. Ayetteki 'min ez-zâhidîn' (kayıtsızlardan idiler) ifadesi, Hz. Yusuf'u satanların ona karşı hiçbir ilgi veya değer vermediklerini, onu önemsiz gördüklerini ve elden çıkarmaktan çekinmediklerini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zâhid (زَاهِد), bir şeye karşı rağbeti olmayan, onu istemeyen kişidir. Ayetteki 'kânû fîhi mine'z-zâhidîn' (ona karşı isteksizlerden idiler) ifadesi, Hz. Yusuf'u satanların, onun şahsiyetine, geleceğine veya insanlık değerine hiçbir önem vermediklerini, onu değersiz bir meta gibi gördüklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zühd kavramı, Kur'an'da genellikle dünya malına veya geçici şeylere karşı ilgisizliği ifade eder. Ancak bu ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf gibi bir insana karşı gösterilen kayıtsızlığı ve değersizleştirmeyi anlatır. Bu, sadece maddi bir zühd değil, aynı zamanda insanî değerlere karşı ahlaki bir ilgisizliği de içerir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","mal-mulk","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"شَرَوْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ي","rootLatin":"sh-r-y","lemma":"شَرَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sattılar"},{"position":1,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"ثَمَنٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-م-ن","rootLatin":"th-m-n","lemma":"ثَمَن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"fiyat"},{"position":3,"surface":"بَخْسٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ب-خ-س","rootLatin":"b-kh-s","lemma":"بَخْس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"ucuz"},{"position":4,"surface":"دَرَاهِمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ر-ه-م","rootLatin":"d-r-h-m","lemma":"دِرْهَم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temiz olduğu için mansûb (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"dirhemler"},{"position":5,"surface":"مَعْدُودَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-د-د","rootLatin":"'-d-d","lemma":"مَعْدُود","form":"-","features":{"state":"Nekre","gender":"Müennes","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sayılı, birkaç"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"كَانُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":6,"surface":"ا۟","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû mahallen","gloss":"onlar"},{"position":7,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"onda"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"ٱلْ","pos":"harf","posDetail":"Tarif Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ال","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"el-"},{"position":9,"surface":"زَّاهِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ز-ه-د","rootLatin":"z-h-d","lemma":"زَاهِد","form":"-","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zahitlerden"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *12/20*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *12/20*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*
- **Tâ-Hâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/20*