# Yûsuf Sûresi, 22. Âyet (12:22) > وَلَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُۥٓ ءَاتَيْنَـٰهُ حُكْمًا وَعِلْمًا ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ *Velemmâ beleġa eşuddehu âteynâhu hukmen ve'ilmâ(en)(c) vekeżâlike neczî-lmuhsinîn(e)* **Meal (Diyanet):** Olgunluk çağına erişince, ona hikmet ve ilim verdik. İşte biz, iyi davrananları böyle mükafatlandırırız. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/22 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Hz. Yusuf'un erginlik çağına ulaşmasıyla kendisine verilen ilahi lütfu, yani hikmet ve ilmi konu edinmektedir. Dilbilimsel olarak, 'erginlik', 'hikmet', 'ilim' ve 'ihsan' kavramları, ayetin temel mesajını oluşturan anahtar kelimelerdir ve Allah'ın salih kullarına bahşettiği nimetleri vurgular.","keyConcepts":[{"word":"بَلَغَ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Bir şeye ulaşmak, erişmek, belli bir noktaya varmak anlamına gelir; burada erginlik çağına ulaşmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'belağa' kelimesinin bir şeyin son noktasına ulaşmak, hedefine varmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'belâğa eşuddehu' ifadesi, Yusuf'un bedensel ve zihinsel olgunluğun zirvesine, yani erginlik çağına eriştiğini gösterir (el-Müfredât, s. 121)."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'belağa' fiilinin bir şeyin nihayetine varmak anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Yusuf'un gençlikten olgunluğa geçişini, yani erginlik çağına ulaşmasını mecazi olarak değil, hakiki anlamda ifade ettiğini belirtir (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 307)."}]},{"word":"أَشُدَّهُۥٓ","root":"ش د د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Güç, kuvvet, olgunluk ve erginlik çağı anlamına gelir; burada Hz. Yusuf'un fiziksel ve zihinsel olarak en güçlü ve olgun dönemine ulaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'eşuddehu' kelimesinin erginlik çağı, yani kişinin gücünün ve aklının kemale erdiği dönem olduğunu açıklar. Yusuf'un bu çağa ulaşmasıyla birlikte ilahi lütfa mazhar olduğunu vurgular (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 209)."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'eşudd' kelimesinin 'şiddet' kökünden geldiğini ve kişinin gücünün, kuvvetinin zirvesine ulaştığı dönemi ifade ettiğini belirtir. Kur'an'da genellikle erginlik ve olgunluk yaşı için kullanıldığını, bu ayette de Yusuf'un tam olgunluk çağına eriştiğini gösterdiğini ifade eder (Basâiru Zevi't-Temyîz, III, 350)."}]},{"word":"حُكْمًا","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hikmet, isabetli karar verme yeteneği, doğru hüküm ve peygamberlik bilgeliği anlamına gelir; burada Hz. Yusuf'a verilen ilahi bilgeliği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hükm' kelimesinin 'hikmet' anlamında kullanıldığını, yani işleri yerli yerine koyma, doğru karar verme ve ilahi bilgeliğe sahip olma yeteneği olduğunu belirtir. Yusuf'a verilen 'hükm', onun peygamberlik vasfına uygun bir bilgelik ve idrak gücüdür (el-Müfredât, s. 265)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hikmet' kavramının Kur'an'da sadece bilgi değil, aynı zamanda doğruyu yanlıştan ayırma, isabetli hüküm verme ve derin bir anlayışa sahip olma yeteneği olarak geçtiğini vurgular. Yusuf'a verilen 'hükm', onun olayları doğru değerlendirme ve ilahi iradeye uygun hareket etme kabiliyetini ifade eder (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 220)."}]},{"word":"عِلْمًا","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Bilgi, ilim, öğrenme ve anlama yeteneği anlamına gelir; burada Hz. Yusuf'a verilen ilahi vahiy ve olayların iç yüzünü kavrama bilgisini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ilm' kelimesinin bir şeyi olduğu gibi bilmek, hakikatini idrak etmek olduğunu belirtir. Yusuf'a verilen 'ilm', sadece dünyevi bilgi değil, aynı zamanda rüyaları yorumlama ve geleceğe dair bazı bilgilere sahip olma gibi ilahi bir ilimdir (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 305)."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da geniş bir yelpazede kullanıldığını, bu ayette ise Allah tarafından bahşedilen, peygamberlik görevi için gerekli olan özel bir bilgi türünü ifade ettiğini belirtir. Bu, Yusuf'un ileride karşılaşacağı olayları anlamasına ve yönetmesine yardımcı olacak bir ilimdir (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 180)."}]},{"word":"ٱلْمُحْسِنِينَ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İyilik yapanlar, güzel davrananlar, ihsan sahibi olanlar anlamına gelir; burada Allah'ın lütfuna mazhar olan, salih ameller işleyen ve görevlerini en güzel şekilde yerine getiren kulları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihsan' kelimesinin 'hüsn' kökünden geldiğini ve bir şeyi en güzel şekilde yapmak, iyilikte bulunmak anlamına geldiğini belirtir. 'Muhsinîn', hem Allah'a karşı görevlerini hem de insanlara karşı sorumluluklarını en iyi şekilde yerine getirenlerdir ve bu ayetteki mükafatın sebebi budur (el-Müfredât, s. 237)."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ihsan'ın sadece iyilik yapmakla kalmayıp, yapılan işi en mükemmel biçimde icra etmek olduğunu ifade eder. 'Muhsinîn', Allah'ın rızasını gözeterek amellerini güzelleştiren ve bu sayede ilahi lütfa nail olan kimselerdir (el-Külliyyât, s. 105)."}]}]} ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39* - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39* - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22* - **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/22*