# Yûsuf Sûresi, 26. Âyet (12:26)

> قَالَ هِىَ رَٰوَدَتْنِى عَن نَّفْسِى ۚ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ أَهْلِهَآ إِن كَانَ قَمِيصُهُۥ قُدَّ مِن قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ ٱلْكَـٰذِبِينَ

*Kâle hiye râvedetnî ‘an nefsî(c) veşehide şâhidun min ehlihâ in kâne kamîsuhu kudde min kubulin fesadekat vehuve mine-lkâżibîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yusuf, "O, benden arzusunu elde etmek istedi" dedi. Kadının ailesinden bir şahit de şöyle şahitlik etti: "Eğer onun gömleği önden yırtılmışsa, kadın doğru söylemiştir, o (Yusuf) yalancılardandır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yusuf kıssasında Züleyha'nın iftirasına karşı Yusuf'un masumiyetini ortaya koyan kritik bir anı tasvir eder. Dilbilimsel olarak, 'râvedetnî' fiili, birini baştan çıkarma ve zorlama anlamlarını taşırken, 'şehide' ve 'kâmîs' kelimeleri olayın delil ve tanıklık boyutunu vurgular. Ayet, kelimelerin bağlam içindeki derin anlamlarını ve hukuki çıkarımları barındırır.","keyConcepts":[{"word":"رَاوَدَتْنِي","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Yusuf'a yönelik cinsel taciz ve baştan çıkarma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'revd' kelimesini bir şeyi aramak, istemek ve peşinden koşmak olarak açıklar. Ayetteki 'râvedetnî' fiili, Züleyha'nın Yusuf'u nefsine çağırması, onu baştan çıkarmak için ısrarcı olması ve bu yönde çaba sarf etmesi anlamındadır. Bu, sadece bir davet değil, aynı zamanda bir zorlama ve tahrik etme eylemini de içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'râvede' fiilini 'talep etti' ve 'istedi' şeklinde yorumlar. Ayetteki kullanımı, Züleyha'nın Yusuf'tan kendisiyle beraber olmasını talep etmesi ve bu talebinde ısrarcı olması anlamındadır. Bu, Yusuf'un pasif konumunu ve Züleyha'nın aktif bir şekilde onu arzulamasını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin sadece dışsal eylemleri değil, aynı zamanda içsel niyetleri ve psikolojik durumları da yansıttığını belirtir. 'Râvedetnî' fiili, Züleyha'nın Yusuf'a karşı duyduğu yoğun arzuyu ve bu arzuyu gerçekleştirmek için gösterdiği çabayı ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda ahlaki bir ihlaldir."}]},{"word":"نَّفْسِي","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Yusuf'un benliğini, kişiliğini ve cinsel bütünlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefs' kelimesinin çeşitli anlamları olduğunu belirtir; ruh, can, beden ve zat gibi. Ayetteki 'an nefsî' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'u kendi benliğine, yani cinsel arzularına çağırması, onu kendi kontrolüne almak istemesi anlamındadır. Bu, Yusuf'un kişisel sınırlarına ve mahremiyetine yönelik bir saldırıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nefs'in bazen kişinin kendisi, bazen de ruhu veya kalbi anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'an nefsî' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'u kendi bedeniyle ilişkiye girmeye zorlaması, onun cinsel bütünlüğünü hedef alması anlamındadır. Bu, Yusuf'un ahlaki ve fiziksel direncini sınayan bir durumdur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nefs' kelimesinin Kur'an'da genellikle insanın özünü, benliğini ve iradesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'an nefsî' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'un iradesini kırmaya çalışması, onu kendi arzularına boyun eğdirmeye çalışması anlamındadır. Bu, Yusuf'un özgür iradesine yönelik bir müdahaledir."}]},{"word":"شَهِدَ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Bir olaya tanıklık etmek, bilgi sahibi olmak ve bu bilgiyi beyan etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şehide' fiilinin 'hazır bulunmak' ve 'görmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şehide şâhidun' ifadesi, olaya doğrudan tanık olan birinin veya bir delilin ortaya çıkıp gerçeği beyan etmesi anlamındadır. Bu, hukuki bir tanıklık ve delil sunma eylemini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şehâdet'in 'bir şeyi bilmek ve onu açıklamak' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'şehide şâhidun' ifadesi, olayın iç yüzünü bilen birinin veya bir işaretin (gömleğin yırtılması) gerçeği açığa çıkarması anlamındadır. Bu, Yusuf'un masumiyetini kanıtlayan somut bir delilin ortaya konulmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şehâdet' kavramının Kur'an'da sadece tanıklık değil, aynı zamanda bir gerçeği onaylama ve tasdik etme anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki şahidin tanıklığı, Yusuf'un masumiyetini tasdik eden ve Züleyha'nın yalanını ortaya koyan bir delil niteliğindedir."}]},{"word":"قَمِيصُهُۥ","root":"ق م ص","rootLatin":"k-m-s","meaning":"Yusuf'un giydiği gömlek olup, olayın delili olarak kullanılan nesnedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kamîs' kelimesini 'giyilen elbise' olarak tanımlar. Ayetteki gömlek, sadece bir giysi olmanın ötesinde, Yusuf'un kaçma ve Züleyha'nın onu yakalama çabasının somut bir delili haline gelmiştir. Yırtılma yönü, kimin doğru söylediğini belirleyen kritik bir işarettir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kamîs' kelimesinin genel olarak 'elbise' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki gömleğin yırtılma şekli, olayın seyrini ve tarafların niyetlerini ortaya koyan bir 'karîne' (ipucu) olarak işlev görür. Bu, adli bir delil niteliğindedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da nesnelerin bazen sembolik anlamlar taşıdığını belirtir. Yusuf'un gömleği, bu ayette masumiyetin ve adaletin sembolü haline gelmiştir. Gömleğin yırtılma yönü, olayın gerçekliğini ortaya koyan somut bir kanıttır ve bu sayede Yusuf'un aklanmasını sağlamıştır."}]},{"word":"قُدَّ","root":"ق د د","rootLatin":"k-d-d","meaning":"Gömleğin yırtılması, kesilmesi veya parçalanması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kadd' kelimesini 'bir şeyi boylamasına kesmek veya yarmak' olarak açıklar. Ayetteki 'kudde' fiili, gömleğin yırtılma şeklinin, olayın nasıl gerçekleştiğine dair önemli bir ipucu olduğunu gösterir. Önden yırtılması, Yusuf'un Züleyha'ya yöneldiğini; arkadan yırtılması ise kaçtığını ve Züleyha'nın onu arkadan çektiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kadd' kelimesinin 'bir şeyi enine veya boyuna kesmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kudde' fiili, gömleğin yırtılmasının kasıtlı bir eylem sonucu olduğunu ve bu yırtılmanın yönünün, olayın failini ve mağdurunu belirlemede kilit rol oynadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kadd' kelimesini 'parçalamak' ve 'ayırmak' olarak yorumlar. Ayetteki gömleğin yırtılması, Yusuf'un Züleyha'dan uzaklaşma çabasının bir sonucu olarak ortaya çıkan fiziksel bir delildir. Bu yırtılma, olayın gerçek mahiyetini ortaya koyan somut bir kanıttır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","sidk","soz-yalan","hukuk-ceza"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o (kadın)"},{"position":3,"surface":"رَٰوَدَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"رَاوَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"beni çağırdı"},{"position":3,"surface":"نِى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"beni"},{"position":4,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, hakkında"},{"position":5,"surface":"نَّفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefs"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"شَهِدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şahitlik etti"},{"position":7,"surface":"شَاهِدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَاهِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir şahit"},{"position":8,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":9,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ailesi"},{"position":9,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun (kadının)"},{"position":10,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":11,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":12,"surface":"قَمِيصُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-م-ص","rootLatin":"q-m-s","lemma":"قَمِيص","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"gömlek"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"قُدَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-د","rootLatin":"q-d-d","lemma":"قَدَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yırtıldı"},{"position":14,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":15,"surface":"قُبُلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قُبُل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ön"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":16,"surface":"صَدَقَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğru söyledi"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o (erkek)"},{"position":18,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":19,"surface":"ٱلْكَـٰذِبِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَاذِب","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yalancılar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/26*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/26*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*