# Yûsuf Sûresi, 29. Âyet (12:29) > يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هَـٰذَا ۚ وَٱسْتَغْفِرِى لِذَنۢبِكِ ۖ إِنَّكِ كُنتِ مِنَ ٱلْخَاطِـِٔينَ *Yûsufu a'rid ‘an hâżâ(c) vestaġfirî liżenbik(i)(s) inneki kunti mine-lḣâti-în(e)* **Meal (Diyanet):** "Ey Yusuf! Sen bundan sakın kimseye bahsetme. (Ey Kadın,) sen de günahının bağışlanmasını dile. Çünkü sen günah işleyenlerdensin." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/29 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Yusuf kıssasında Züleyha'nın iftirası sonrası kocası tarafından verilen hükmü ve Yusuf'a ile Züleyha'ya yönelik talimatları içermektedir. Ayetteki anahtar kavramlar, olayın mahiyetini, sorumlulukları ve sonuçları dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine analiz etmemizi sağlamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَعْرِضْ","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Yüz çevirmek, bahsetmemek, görmezden gelmek anlamında bir emir fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'عرض' kökünü bir şeyin yanından geçmek, bir şeyi göstermek veya bir şeyden yüz çevirmek olarak açıklar. Ayetteki 'أَعْرِضْ' emri, Yusuf'a bu olaydan kimseye bahsetmemesi, onu görmezden gelmesi ve üzerini örtmesi talimatını ifade eder. Bu, olayın yayılmasını engelleme ve bir nevi 'örtbas etme' anlamını taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'أعرض عن كذا' ifadesini 'ondan vazgeç, onu bırak' şeklinde yorumlar. Ayetteki bağlamda, Yusuf'a bu olayı zihninden çıkarması, üzerinde durmaması ve başkalarına anlatmaması emredilmektedir. Bu, olayın mahremiyetini koruma ve daha fazla fitneye mahal vermeme amacını taşır."}]},{"word":"وَٱسْتَغْفِرِى","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Günahlarının bağışlanmasını dilemek, af talep etmek anlamında bir emir fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'غفر' kökünü 'bir şeyi örtmek, gizlemek' olarak tanımlar ve 'istiğfar'ın günahları örtmesini ve affedilmesini istemek olduğunu belirtir. Ayetteki 'وَٱسْتَغْفِرِى' emri, Züleyha'nın işlediği günahın (iftira ve Yusuf'a yönelik kötü niyet) Allah'tan bağışlanmasını talep etmesini ifade eder. Bu, günahın ciddiyetini ve tövbe etme gerekliliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'istiğfar' kavramını Kur'an'da Allah'tan günahların affını dileme eylemi olarak inceler. Bu, sadece bir dilek değil, aynı zamanda işlenen hatanın farkına varma ve pişmanlık duyma halini de içerir. Ayetteki emir, Züleyha'nın ahlaki sorumluluğunu ve ilahi affa muhtaç olduğunu açıkça ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'غفر' kelimesinin 'örtmek' anlamından hareketle, istiğfarın günahların üzerini örtmesini ve böylece cezadan korunmayı istemek olduğunu belirtir. Ayetteki emir, Züleyha'nın günahının açığa çıkması ve kocasının bunu bilmesi sonrası, ilahi örtüye sığınma ve affedilme arayışını ifade eder."}]},{"word":"لِذَنۢبِكِ","root":"ذ-ن-ب","rootLatin":"z-n-b","meaning":"İşlenen hata, kusur veya günah anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ذنب' kelimesini 'bir şeyin arkasından gelen, sonuç' olarak açıklar ve günahın da kötü bir sonucun peşinden gelmesi nedeniyle bu ismi aldığını belirtir. Ayetteki 'لِذَنۢبِكِ' ifadesi, Züleyha'nın Yusuf'a iftira atması ve onu baştan çıkarmaya çalışması gibi eylemlerinin doğrudan bir sonucu olan hatayı ve kusuru ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ذنب' kelimesini 'Allah'ın emrine aykırı olan her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'لِذَنۢبِكِ' ifadesi, Züleyha'nın hem ilahi emirlere hem de ahlaki kurallara aykırı olan davranışlarını kapsayan geniş bir günah kavramını işaret eder."}]},{"word":"ٱلْخَاطِـِٔينَ","root":"خ-ط-أ","rootLatin":"h-t-a","meaning":"Hata edenler, günahkarlar, suçlular anlamına gelen çoğul bir isimdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'خطأ' kelimesini 'kasıtlı veya kasıtsız olarak doğru yoldan sapmak' olarak açıklar. Ayetteki 'ٱلْخَاطِـِٔينَ' ifadesi, Züleyha'nın işlediği fiilin kasıtlı bir hata, bir suç olduğunu ve bu hatayı işleyenlerin genel bir kategorisi içinde yer aldığını vurgular. Bu, onun eyleminin basit bir yanılgıdan öte, ahlaki bir sapma olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'خاطئ' kelimesinin 'kasıtlı olarak günah işleyen' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'مِنَ ٱلْخَاطِـِٔينَ' ifadesi, Züleyha'nın sadece bir hata yapmakla kalmadığını, aynı zamanda bu hatayı bilerek ve isteyerek işleyen, yani 'suçlu' kategorisine girenlerden olduğunu açıkça ifade eder. Bu, onun eyleminin ahlaki ve hukuki sorumluluğunu pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'خطأ' kökünün Kur'an'da genellikle 'kasıtlı hata, günah' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ٱلْخَاطِـِٔينَ' ifadesi, Züleyha'nın durumunu 'kasıtlı olarak yanlış yapanlar' çerçevesine oturtarak, onun eyleminin basit bir yanılgıdan ziyade, ahlaki bir ihlal ve suç olduğunu vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-yusuf","tovbe","soz-yalan","af-hosgoru"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"يُوسُفُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için merfû (damme ile)","gloss":"Yusuf"},{"position":2,"surface":"أَعْرِضْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَعْرَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (sükûn üzere)","gloss":"yüz çevir, bahsetme"},{"position":3,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî (mahallen mecrûr)","gloss":"bu"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱسْتَغْفِرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"اِسْتَغْفَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî (nûn'un hazfi üzere)","gloss":"istiğfar et, bağışlanma dile"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":6,"surface":"ذَنۢبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ن-ب","rootLatin":"dh-n-b","lemma":"ذَنْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günah"},{"position":6,"surface":"كِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî (mahallen mecrûr)","gloss":"senin"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":7,"surface":"كِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî (mahallen mansûb)","gloss":"sen"},{"position":8,"surface":"كُنتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî (kesra üzere)","gloss":"idiniz, oldun"},{"position":9,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":10,"surface":"ٱلْخَاطِـِٔينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ط-أ","rootLatin":"kh-t-'","lemma":"خَاطِئ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hatalılar, suçlular"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39* - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39* - **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/29* - **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/29* - **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/29*