# Yûsuf Sûresi, 30. Âyet (12:30)

> ۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى ٱلْمَدِينَةِ ٱمْرَأَتُ ٱلْعَزِيزِ تُرَٰوِدُ فَتَىٰهَا عَن نَّفْسِهِۦ ۖ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ۖ إِنَّا لَنَرَىٰهَا فِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ

*Vekâle nisvetun fî-lmedîneti-mraetu-l'azîzi turâvidu fetâhâ ‘an nefsih(i)(s) kad şeġafehâ hubbâ(en)(s) innâ lenerâhâ fî dalâlin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Şehirde birtakım kadınlar, "Aziz'in karısı, (hizmetçisi olan) delikanlısından murad almak istemiş. Ona olan aşkı yüreğine işlemiş. Şüphesiz biz onu açık bir sapıklık içinde görüyoruz" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/30

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 30. ayeti, Züleyha'nın Yûsuf'a olan aşkının şehirdeki kadınlar arasında nasıl dedikodu konusu olduğunu ve bu durumun 'sapıklık' olarak nitelendirildiğini anlatır. Ayet, Züleyha'nın Yûsuf'u baştan çıkarma çabasını ve bu durumun toplumsal algısını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نِسْوَةٌ","root":"ن س و","rootLatin":"n-s-v","meaning":"Şehirdeki kadınlar topluluğunu ifade eder, genellikle bir grup kadını belirtmek için kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nisve (نسوة), nisa (نساء) kelimesinin çoğuludur ve kadınlar topluluğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Züleyha'nın durumu hakkında konuşan, dedikodu yapan bir grup kadını işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nisve, nisa kelimesinden daha az sayıda kadını ifade etmek için de kullanılabilir. Burada şehirdeki belirli bir grup kadının, Züleyha'nın eylemleri hakkında yorum yaptığını gösterir."}]},{"word":"تُرَٰوِدُ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Birini bir şeye ikna etmeye çalışmak, baştan çıkarmak, arzu etmek ve bu arzuyu gerçekleştirmek için çaba sarf etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Terâvüd (تراود), bir şeyi elde etmek için ısrarla istemek ve peşinden koşmak demektir. Ayette Züleyha'nın Yûsuf'u kendi nefsine çağırması, onu baştan çıkarmaya çalışması anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Terâvüd, bir şeyi elde etmek için nazikçe veya ısrarla talep etmek, birini bir şeye yönlendirmek demektir. Burada Züleyha'nın Yûsuf'u kendi isteğine uymaya zorlaması ve onu baştan çıkarma girişimini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"R-v-d kökünden türeyen kelimeler, genellikle bir şeyi aramak, peşinden gitmek ve elde etmeye çalışmak anlamlarını taşır. Ayetteki 'türâvidu' kelimesi, Züleyha'nın Yûsuf'a karşı duyduğu arzuyu ve bu arzuyu gerçekleştirmek için gösterdiği aktif çabayı vurgular."}]},{"word":"شَغَفَهَا","root":"ش غ ف","rootLatin":"ş-ğ-f","meaning":"Aşkın kalbin en derin noktasına işlemesi, kalbi tamamen kuşatması ve yoğun bir tutkuya dönüşmesi demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şağaf (شغف), kalbin zarı olan 'şağaf'a kadar ulaşan şiddetli aşk demektir. Bu, aşkın kalbin en derin noktasına nüfuz ettiğini ve kişiyi tamamen etkisi altına aldığını gösterir. Ayette Züleyha'nın Yûsuf'a olan aşkının şiddetini ve derinliğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şağaf, kalbin en iç kısmına ulaşan, onu saran ve kuşatan aşktır. Bu kelime, Züleyha'nın Yûsuf'a duyduğu sevginin sadece yüzeysel olmadığını, aksine tüm benliğini sardığını ve onu kontrol altına aldığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şağaf kelimesi, Kur'an'da aşkın en yoğun ve tutkulu halini ifade etmek için kullanılır. Züleyha'nın Yûsuf'a olan sevgisinin, onu mantık dışı davranışlara itecek kadar derin ve yakıcı olduğunu vurgular."}]},{"word":"ضَلَـٰلٍ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Doğru yoldan sapmak, şaşırmak, hakikatten uzaklaşmak ve yanlış bir yola girmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Dalâl (ضلال), doğru yoldan sapmak, şaşkınlık içinde olmak demektir. Ayetteki 'dalâlin mübîn' (açık bir sapıklık) ifadesi, Züleyha'nın ahlaki ve toplumsal normlardan açıkça saptığını, yanlış bir davranış içinde olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dalâl, doğru yoldan ayrılmak, hakikatten uzaklaşmaktır. Bu, hem dini hem de ahlaki anlamda bir sapmayı ifade edebilir. Şehirdeki kadınlar, Züleyha'nın kölesine karşı duyduğu bu tutkuyu ve onu baştan çıkarma girişimini ahlaki bir sapma olarak değerlendirmişlerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Dalâl kavramı, Kur'an'da genellikle doğru yoldan sapmayı, hakikatten uzaklaşmayı ve yanlış bir inanç veya davranış biçimini benimsemeyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, Züleyha'nın eylemlerinin toplumsal ve ahlaki değerlere aykırı olduğunu ve bu durumun açıkça görüldüğünü vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","hidayet-dalalet","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"نِسْوَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kadınlar"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْمَدِينَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-د-ن","rootLatin":"m-d-n","lemma":"مَدِينَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şehir"},{"position":5,"surface":"ٱمْرَأَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ر-أ","rootLatin":"m-r-ʾ","lemma":"اِمْرَأَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"karısı"},{"position":6,"surface":"ٱلْعَزِيزِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"vezirin"},{"position":7,"surface":"تُرَٰوِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"رَاوَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"istiyormuş"},{"position":8,"surface":"فَتَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ت-ي","rootLatin":"f-t-y","lemma":"فَتَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kölesi"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":10,"surface":"نَّفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi"},{"position":10,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":11,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":12,"surface":"شَغَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-غ-ف","rootLatin":"ş-ğ-f","lemma":"شَغَفَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakmış"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":13,"surface":"حُبًّا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"ḥ-b-b","lemma":"حُبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"sevgi"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":14,"surface":"ا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":15,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":15,"surface":"نَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"görüyoruz"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"ضَلَـٰلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"ḍ-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sapıklık"},{"position":18,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/30*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/30*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/30*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/30*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/30*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/30*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/30*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/30*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/30*