# Yûsuf Sûresi, 32. Âyet (12:32)

> قَالَتْ فَذَٰلِكُنَّ ٱلَّذِى لُمْتُنَّنِى فِيهِ ۖ وَلَقَدْ رَٰوَدتُّهُۥ عَن نَّفْسِهِۦ فَٱسْتَعْصَمَ ۖ وَلَئِن لَّمْ يَفْعَلْ مَآ ءَامُرُهُۥ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُونًا مِّنَ ٱلصَّـٰغِرِينَ

*Kâlet feżâlikunne-lleżî lumtunnenî fîh(i)(s) velekad râvedtuhu ‘an nefsihi festa'sam(e)(s) vele-in lem yef'al mâ âmuruhu leyuscenenne veleyekûnen mine-ssâġirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bunun üzerine kadın onlara dedi ki: "İşte bu, beni hakkında kınadığınız kimsedir. Andolsun, ben ondan murad almak istedim. Fakat o, iffetinden dolayı bundan kaçındı. Andolsun, eğer emrettiğimi yapmazsa, mutlaka zindana atılacak ve zillete uğrayanlardan olacak."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi 32. ayet, Züleyha'nın Yusuf'a olan arzusunu ve Yusuf'un iffetini vurgularken, tehdit ve zorlama unsurlarını da barındırır. Ayet, 'levm' (kınama), 'râvede' (arzulama/baştan çıkarma), 'ista'same' (iffetini koruma) ve 'sağir' (aşağılanma) gibi temel kavramlar üzerinden insan nefsinin zaaflarını ve ahlaki direnci dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لُمْتُنَّنِي","root":"ل و م","rootLatin":"l-v-m","meaning":"Beni kınadığınız, ayıpladığınız şey budur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'levm' kelimesini 'ayıplama, kınama' olarak açıklar. Ayetteki 'lümtünnenî' ifadesi, Züleyha'nın kadınların kendisini Yusuf'a olan düşkünlüğü nedeniyle eleştirmelerine bir göndermedir. Bu, toplumsal yargının ve dedikodunun bir eylemi olarak karşımıza çıkar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'levm'i bir fiilin çirkinliğini ortaya koymak ve kınamak olarak tanımlar. Ayette Züleyha, kadınların kendisini Yusuf'a karşı olan tutumu yüzünden kınadıklarını, ancak Yusuf'un güzelliğini gördüklerinde kendi durumlarını anlayacaklarını ima etmektedir. Kınama, burada bir tür yargılama ve eleştiri anlamı taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'levm' kavramının Kur'an'daki kullanımını ahlaki bir yargı ve eleştiri bağlamında inceler. Bu ayette Züleyha'nın 'lümtünnenî' ifadesi, başkalarının ahlaki standartlarına göre kendisinin yargılanmasına bir tepkiyi ve aynı zamanda bu yargının yüzeyselliğini ortaya koyma çabasını gösterir."}]},{"word":"رَاوَدتُّهُۥ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Onu kendime çağırdım, ondan arzu ettim, baştan çıkarmaya çalıştım.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'râvede' fiilini 'bir şeyi elde etmek için nazikçe istemek, ikna etmeye çalışmak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Züleyha'nın Yusuf'u kendi nefsine çağırması, onu baştan çıkarmaya çalışması ve cinsel bir ilişki için ikna etme çabası anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'râvede' fiilini 'bir şeyi elde etmek için etrafında dolaşmak, onu istemek ve ona yönelmek' olarak tanımlar. Züleyha'nın 'râvedtühû an nefsihî' ifadesi, Yusuf'u kendi nefsine, yani cinsel arzusuna yöneltme, onu bu yönde teşvik etme ve baştan çıkarma girişimini açıkça ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'râvede' fiilinin Kur'an'daki kullanımının genellikle bir kişiyi bir şeye ikna etme, onu bir yöne çekme ve özellikle cinsel bağlamda baştan çıkarma anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayette Züleyha'nın Yusuf'u kendi arzusuna uymaya zorlama ve ikna etme çabası bu anlamı pekiştirir."}]},{"word":"فَٱسْتَعْصَمَ","root":"ع ص م","rootLatin":"a-s-m","meaning":"O da iffetini korudu, günahtan sakındı, direndi.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ısmet' kelimesini 'korunma, sakınma, günaha düşmekten alıkonulma' olarak açıklar. 'İsta'same' fiili ise, kişinin kendi iradesiyle korunma ve günaha karşı direnme çabasını ifade eder. Yusuf'un bu fiili, Züleyha'nın baştan çıkarma girişimlerine karşı ahlaki direncini ve iffetini korumasını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ısmet'i 'bir şeyi korumak, onu düşmekten veya zarar görmekten alıkoymak' olarak tanımlar. 'İsta'same' fiili, Yusuf'un Allah'ın yardımıyla ve kendi iradesiyle günaha düşmekten kendini koruduğunu, iffetini muhafaza ettiğini vurgular. Bu, aktif bir korunma ve direnme eylemidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ısmet'in genel olarak 'koruma' anlamına geldiğini ve özellikle peygamberler için günahlardan korunma anlamında kullanıldığını belirtir. Yusuf'un 'ista'same' fiili, onun peygamberlik vasfına uygun olarak nefsine hâkim olma ve haramdan uzak durma yeteneğini ve iradesini gösterir."}]},{"word":"ٱلصَّـٰغِرِينَ","root":"ص غ ر","rootLatin":"s-ğ-r","meaning":"Aşağılananlar, hor görülenler, zelil olanlar.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sağir' kelimesini 'küçük, önemsiz, hor görülen, aşağılanan' olarak açıklar. Ayetteki 'min es-sağirîn' ifadesi, Yusuf'un Züleyha'nın emrine uymaması durumunda karşılaşacağı zilleti, horlanmayı ve toplumsal konumunun düşürülmesini ifade eder. Bu, bir tehdit ve aşağılama aracıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sağar' kökünü 'küçüklük, alçaklık, zillet' anlamlarıyla ilişkilendirir. 'Sağirîn' ise, bu vasıfları taşıyan, yani aşağılanmış, hor görülmüş kimselerdir. Züleyha'nın bu ifadesi, Yusuf'u kendi iradesine boyun eğdirmek için ona yönelik bir psikolojik baskı ve tehdit unsurudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'sağar' kavramının genellikle Allah'a karşı gelmenin veya kibirlenmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan zillet ve aşağılanmayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, Züleyha'nın tehdidiyle, Yusuf'un kendi iradesine karşı gelmesi durumunda dünyevi bir aşağılanmaya maruz kalacağı vurgulanır. Bu, ahlaki bir düşüşten ziyade, sosyal bir statü kaybı ve hor görülme tehdididir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","imtihan-bela","edep-haya"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"فَذَٰلِكُنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"ذَٰلِكُنَّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte o"},{"position":2,"surface":"كُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُنَّ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnî","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Haber"},{"position":4,"surface":"لُمْتُنَّنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-و-م","rootLatin":"l-w-m","lemma":"لَامَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"beni kınadınız","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"نِى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muttasıl zamir olduğu için mebnî","gloss":"beni","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"hakkında"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"andolsun ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":7,"surface":"رَٰوَدتُّهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"رَاوَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onu istedim","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"نَّفْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"فَٱسْتَعْصَمَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"fakat","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"ٱسْتَعْصَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ص-م","rootLatin":"`-s-m","lemma":"اِسْتَعْصَمَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"o iffetinden dolayı çekindi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"وَلَئِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"لَئِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَئِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"لَّمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapmazsa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":13,"surface":"يَفْعَلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ع-ل","rootLatin":"f-`-l","lemma":"فَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"yapmazsa","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":15,"surface":"ءَامُرُهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb/cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"emrettiğim","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"لَيُسْجَنَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"يُسْجَنَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ج-ن","rootLatin":"s-j-n","lemma":"سَجَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid nunu ile birleştiği için mebnî","gloss":"hapse atılacak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":17,"surface":"وَلَيَكُونًۭا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":17,"surface":"لَيَكُونًۭا","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":17,"surface":"يَكُونًۭا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Hafif tekid nunu ile birleştiği için mebnî","gloss":"olacak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":19,"surface":"ٱلصَّـٰغِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-غ-ر","rootLatin":"s-g-r","lemma":"صَاغِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aşağılananlar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâlet"},{"position":2,"translit":"feżâlikunne"},{"position":3,"translit":"lleżî"},{"position":4,"translit":"lumtunnenî"},{"position":5,"translit":"fîh(i)(s)"},{"position":6,"translit":"velekad"},{"position":7,"translit":"râvedtuhu"},{"position":8,"translit":"‘an"},{"position":9,"translit":"nefsihi"},{"position":10,"translit":"festa'sam(e)(s)"},{"position":11,"translit":"vele-in"},{"position":12,"translit":"lem"},{"position":13,"translit":"yef'al"},{"position":14,"translit":"mâ"},{"position":15,"translit":"âmuruhu"},{"position":16,"translit":"leyuscenenne"},{"position":17,"translit":"veleyekûnen"},{"position":18,"translit":"mine"},{"position":19,"translit":"ssâġirîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/32*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/32*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/32*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/32*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/32*