# Yûsuf Sûresi, 34. Âyet (12:34)

> فَٱسْتَجَابَ لَهُۥ رَبُّهُۥ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

*Festecâbe lehu rabbuhu fesarafe ‘anhu keydehun(ne)(c) innehu huve-ssemî'u-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Rabbi, onun duasını kabul etti ve kadınların tuzaklarını ondan uzaklaştırdı. Şüphesiz ki O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/34

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 34. ayeti, Hz. Yusuf'un duasının kabul edilişini ve kadınların tuzağından korunmasını anlatır. Ayet, Allah'ın dualara icabet etme, tuzakları savuşturma ve her şeyi işitip bilme sıfatlarını vurgulayan temel kavramlar içerir.","keyConcepts":[{"word":"فَٱسْتَجَابَ","root":"ج و ب","rootLatin":"c-v-b","meaning":"Allah'ın Hz. Yusuf'un duasına icabet etmesi, kabul etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstecâbe (استجاب) kelimesi, 'icabet etmek, karşılık vermek' anlamına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarının dualarına karşılık vermesi, onların isteklerini yerine getirmesi bağlamında kullanılır. Bu ayette, Hz. Yusuf'un kadınların tuzağından korunma talebine Allah'ın olumlu yanıt vermesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İstecâbe fiili, 'cevap verdi, kabul etti' manasındadır. Burada Allah'ın, Yusuf'un kendisini kadınların şerrinden koruması yönündeki dileğini kabul ettiğini ve ona yardım ettiğini mecazi bir anlatımla belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İcabet kavramı, Kur'an'da Allah ile insan arasındaki ilişkinin önemli bir boyutunu oluşturur. Allah'ın 'mücîb' (icabet eden) sıfatı, kullarının samimi yakarışlarına karşılık vermesini ifade eder. Bu ayette, Hz. Yusuf'un zor durumdaki duasına Allah'ın olumlu yanıt vermesi, bu ilişkinin bir tezahürüdür."}]},{"word":"فَصَرَفَ","root":"ص ر ف","rootLatin":"s-r-f","meaning":"Allah'ın kadınların tuzağını Hz. Yusuf'tan uzaklaştırması, çevirmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sarefe (صرف) fiili, 'çevirmek, döndürmek, uzaklaştırmak' anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın kadınların kurduğu tuzağı ve kötülüğü Hz. Yusuf'tan uzaklaştırdığını, onun zarar görmesini engellediğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sarfun (صرف), bir şeyi bir yönden başka bir yöne çevirmektir. Bu ayette, Allah'ın kadınların hilelerini ve kötü niyetlerini Hz. Yusuf'tan başka bir yöne çevirerek onu koruduğunu, tuzağın etkisini giderdiğini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sarf kelimesi, bir şeyi asıl yönünden başka bir yöne çevirme, uzaklaştırma anlamını taşır. Ayetteki 'fasarafe anhü keydehünne' ifadesi, Allah'ın kadınların hilesini Yusuf'tan uzaklaştırarak onu koruduğunu, tuzağın amacına ulaşmasını engellediğini gösterir."}]},{"word":"كَيْدَهُنَّ","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Kadınların Hz. Yusuf'a karşı kurduğu hile, tuzak veya kötü niyetli plan.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Keyd (كيد), 'hile, tuzak, kötü niyetli plan' anlamına gelir. Bu ayette, Züleyha ve diğer kadınların Hz. Yusuf'u günaha sürüklemek veya ona iftira atmak amacıyla kurdukları düzeni ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keyd, bir şeyi gizlice ve hile ile yapmaya çalışmaktır. Ayetteki 'keydehünne' ifadesi, kadınların Hz. Yusuf'a karşı gizlice ve aldatıcı yollarla kurdukları planı, onu baştan çıkarma veya ona iftira atma girişimlerini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Keyd, bir şeyi gizlice ve kurnazca yapma çabasıdır. Genellikle kötü niyetli planlar için kullanılır. Bu ayette, kadınların Hz. Yusuf'a yönelik kötü niyetli ve aldatıcı girişimlerini, yani onu günaha sevk etme veya ona zarar verme amaçlı tuzaklarını ifade eder."}]},{"word":"ٱلسَّمِيعُ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Allah'ın her şeyi işiten, duaları duyan sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semî' (سميع), Allah'ın esmâ-i hüsnâsından olup, 'her şeyi işiten' demektir. Bu ayette, Allah'ın Hz. Yusuf'un duasını ve kadınların fısıltılarını, niyetlerini işittiğini, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Allah'ın 'Semî'' sıfatı, O'nun sadece sesleri değil, aynı zamanda kalplerdeki niyetleri, gizli düşünceleri ve duaları da işittiğini ifade eder. Bu ayette, Hz. Yusuf'un içten yakarışını ve kadınların gizli planlarını Allah'ın işittiği ve buna göre hareket ettiği vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi bilen, gizli ve açık tüm durumları idrak eden sıfatı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm (عليم), Allah'ın esmâ-i hüsnâsından olup, 'her şeyi bilen' demektir. Bu ayette, Allah'ın kadınların tuzağının tüm detaylarını, niyetlerini ve Hz. Yusuf'un durumunu tam olarak bildiğini, bu bilgiye dayanarak müdahale ettiğini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Alîm sıfatı, Allah'ın geçmişi, şimdiyi ve geleceği, görüneni ve görünmeyeni, açığı ve gizliyi kuşatan sonsuz bilgisine işaret eder. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın kadınların hilelerini ve Hz. Yusuf'un masumiyetini tüm yönleriyle bildiğini ve bu bilgiye göre adaletle hükmettiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","kissa-yusuf","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"ٱسْتَجَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-و-ب","rootLatin":"j-w-b","lemma":"اِسْتِجَابَة","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kabul etti"},{"position":2,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":3,"surface":"رَبُّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"صَرَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"صَرْف","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri çevirdi"},{"position":5,"surface":"عَنْهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":5,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":6,"surface":"كَيْدَهُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَيْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tuzaklarını"},{"position":6,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُنَّ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların (kadınların)"},{"position":7,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O"},{"position":8,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fasıl zamiri (ayırma zamiri) olduğu için merfû","gloss":"O"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّمِيعُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":10,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/34*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/34*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf 12-39*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/34*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/34*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/34*