# Yûsuf Sûresi, 4. Âyet (12:4)

> إِذْ قَالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يَـٰٓأَبَتِ إِنِّى رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِى سَـٰجِدِينَ

*İż kâle yûsufu li-ebîhi yâ ebeti innî raeytu ehade ‘aşera kevkeben ve-şşemse velkamera raeytuhum lî sâcidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani Yusuf, babasına "Babacığım! Gerçekten ben (rüyada) on bir yıldız, güneşi ve ayı gördüm. Gördüm ki onlar bana boyun eğiyorlardı" demişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yusuf Suresi'nin 4. ayeti, Hz. Yusuf'un rüyasını babasına anlatmasını konu alır. Ayet, rüya, secde ve kozmik unsurlar aracılığıyla gelecekteki bir olayın sembolik bir ifadesini sunar. Dilbilimsel olarak, bu kelimeler derin anlam katmanları taşır ve Kur'an'ın anlatım gücünü yansıtır.","keyConcepts":[{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Hz. Yusuf'un babasına hitaben söz söylemesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir şeyin dille ifade edilmesi, sözlü beyan anlamına gelir. Ayetteki 'kâle' (قَالَ) fiili, Yusuf'un rüyasını babasına aktarmak için kullandığı sözlü iletişimi vurgular, bu da bir haber verme ve açıklama eylemidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), sadece konuşmak değil, aynı zamanda bir durumu veya olayı anlatmak için kullanılan bir ifadedir. Burada Yusuf'un rüyasını 'söylemesi', onun gördüğü şeyi babasına aktarması ve yorumlamasını beklemesi anlamındadır."}]},{"word":"رَأَيْتُ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Hz. Yusuf'un rüyasında gördüğü şeyi ifade eder; bu, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda bir vizyon veya ilahi bir işaretin algılanmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ru'yet (رؤية), hem gözle görmek hem de kalple idrak etmek anlamına gelir. Ayetteki 'raeytu' (رَأَيْتُ) kelimesi, Yusuf'un rüyasında gördüğü şeyin, gelecekteki bir olayın sembolik bir göstergesi olduğunu ve bu görmenin ilahi bir mesaj taşıdığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Ru'yet (رؤية) Kur'an'da genellikle sadece duyusal algılamanın ötesinde, bir hakikatin veya ilahi bir işaretin idrak edilmesi anlamında kullanılır. Yusuf'un rüyasındaki 'görme' eylemi, onun gelecekteki konumuna dair bir vahiy niteliğindedir ve sıradan bir rüyadan farklıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ru'yet (رؤية), rüyada veya uyanıkken bir şeyi algılamak demektir. Yusuf'un 'raeytu' (رَأَيْتُ) ifadesi, onun rüyasında gördüğü bu kozmik unsurların, ailesinin ona boyun eğeceğine dair bir işaret olduğunu gösterir."}]},{"word":"كَوْكَبًا","root":"ك و ك ب","rootLatin":"k-v-k-b","meaning":"Hz. Yusuf'un rüyasında gördüğü on bir yıldızı ifade eder; bu yıldızlar, onun kardeşlerini sembolize eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevkeb (كوكب), yıldız anlamına gelir. Kur'an'da genellikle göksel cisimleri ifade etmekle birlikte, bu ayette Yusuf'un kardeşlerine işaret eden sembolik bir anlam taşır. On bir yıldız, on bir kardeşini temsil eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kevkeb (كوكب), gökteki parlak cisimlerdir. Yusuf'un rüyasında gördüğü on bir kevkeb, onun on bir kardeşine işaret eder ve bu, rüyanın yorumunda açıkça ortaya çıkar."}]},{"word":"الشَّمْسَ","root":"ش م س","rootLatin":"ş-m-s","meaning":"Hz. Yusuf'un rüyasında gördüğü güneşi ifade eder; bu, babasını sembolize eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şems (شمس), güneş anlamına gelir ve genellikle parlaklığı, gücü ve merkezi konumu temsil eder. Yusuf'un rüyasında güneş, babası Yakup'u sembolize eder, ailenin reisi ve ışık kaynağı olarak."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şems (شمس), mecazi olarak bir kişinin veya bir şeyin yüceliğini ve önemini ifade edebilir. Bu ayette güneş, Yusuf'un babası Yakup'u temsil eder ve onun ailedeki merkezi ve saygın konumunu vurgular."}]},{"word":"الْقَمَرَ","root":"ق م ر","rootLatin":"k-m-r","meaning":"Hz. Yusuf'un rüyasında gördüğü ayı ifade eder; bu, annesini sembolize eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kamer (قمر), ay anlamına gelir. Genellikle güzelliği, aydınlatmayı ve bazen de annelik figürünü temsil eder. Yusuf'un rüyasında ay, annesini sembolize eder, güneşin (babanın) yanında tamamlayıcı bir figür olarak."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kamer (قمر), gökteki aydınlatıcı cisimlerden biridir. Yusuf'un rüyasındaki ay, annesini temsil eder ve bu, rüyanın yorumunda aile bireylerinin sembolik karşılıklarını gösterir."}]},{"word":"سَـٰجِدِينَ","root":"س ج د","rootLatin":"s-c-d","meaning":"Yıldızların, güneşin ve ayın Hz. Yusuf'a boyun eğmesini, saygı göstermesini ve itaat etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sücûd (سجود), alnı yere koyarak yapılan bir ibadet şekli olmasının yanı sıra, mecazi olarak boyun eğme, itaat etme ve saygı gösterme anlamına da gelir. Ayetteki 'sâcidîn' (سَـٰجِدِينَ) kelimesi, kozmik unsurların Yusuf'a karşı gösterdiği bu boyun eğmeyi ve onun üstün konumunu sembolize eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sücûd (سجود) Kur'an'da sadece ibadet anlamında değil, aynı zamanda bir varlığın başka bir varlığa karşı mutlak teslimiyetini ve itaatini ifade eder. Yusuf'un rüyasında yıldızların, güneşin ve ayın ona secde etmesi, onların gelecekteki üstünlüğünü ve otoritesini kabul etmelerini simgeler."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sücûd (سجود), mecazi olarak bir şeyin başka bir şeye boyun eğmesi ve ona tabi olmasıdır. Burada gök cisimlerinin Yusuf'a secde etmesi, onun gelecekteki yüce makamına ve ailesinin ona itaat edeceğine dair bir işarettir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, -dığında","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"يُوسُفُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ي-س-ف","rootLatin":"y-s-f","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Yusuf","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"أَبِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"babası","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"يَـٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":5,"surface":"أَبَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb (takdiren)","gloss":"babacığım","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":6,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":7,"surface":"رَأَيْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-a-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördüm","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"أَحَدَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ا-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"عَشَرَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"ع-ش-ر","rootLatin":"'-sh-r","lemma":"عَشَرَة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sayı olduğu için mebnî","gloss":"on","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"كَوْكَبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-و-ك-ب","rootLatin":"k-w-k-b","lemma":"كَوْكَب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"yıldız","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"ٱلشَّمْسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-م-س","rootLatin":"sh-m-s","lemma":"شَمْس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"güneş","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"ٱلْقَمَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-م-ر","rootLatin":"q-m-r","lemma":"قَمَر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ay","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":13,"surface":"رَأَيْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-a-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördüm","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"bana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"سَـٰجِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَاجِد","form":"Mücerred","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb","gender":"Müzekker","number":"Cemi"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"secde edenler olarak","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İż"},{"position":2,"translit":"kâle"},{"position":3,"translit":"yûsufu"},{"position":4,"translit":"li-ebîhi"},{"position":5,"translit":"yâ ebeti"},{"position":6,"translit":"innî"},{"position":7,"translit":"raeytu"},{"position":8,"translit":"ehade"},{"position":9,"translit":"‘aşera"},{"position":10,"translit":"kevkeben"},{"position":11,"translit":"ve-şşemse"},{"position":12,"translit":"velkamera"},{"position":13,"translit":"raeytuhum"},{"position":14,"translit":"lî"},{"position":15,"translit":"sâcidîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Sûresi 4. Âyet*
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Sûresi 4. Âyet*
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Sûresi 4. Âyet*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Sûresi 4. Âyet*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/4*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4-5*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4-5*
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/4*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/4*