# Yûsuf Sûresi, 41. Âyet (12:41)

> يَـٰصَـٰحِبَىِ ٱلسِّجْنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسْقِى رَبَّهُۥ خَمْرًا ۖ وَأَمَّا ٱلْـَٔاخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ ٱلطَّيْرُ مِن رَّأْسِهِۦ ۚ قُضِىَ ٱلْأَمْرُ ٱلَّذِى فِيهِ تَسْتَفْتِيَانِ

*Yâ sâhibeyi-ssicni emmâ ehadukumâ feyeskî rabbehu ḣamrâ(an)(s) veemmâ-l-âḣaru feyuslebu fete/kulu-ttayru min ra/sih(i)(c) kudiye-l-emru-lleżî fîhi testeftiyân(i)*

**Meal (Diyanet):** "Ey zindan arkadaşlarım! (Rüyanızın yorumuna gelince,) biriniz efendisine şarap sunacak, diğeri ise asılacak ve kuşlar başından yiyecektir. Yorumunu sorduğunuz iş böylece kesinleşmiştir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/41

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","gayb","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Ey"},{"position":1,"surface":"صَـٰحِبَىِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb, muzâf olduğu için nun düşmüştür.","gloss":"iki arkadaşım"},{"position":2,"surface":"ٱلسِّجْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ج-ن","rootLatin":"s-j-n","lemma":"سِجْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zindanın"},{"position":3,"surface":"أَمَّآ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gelince"},{"position":4,"surface":"أَحَدُكُمَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ح-د","rootLatin":"a-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"biriniz"},{"position":4,"surface":"كُمَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمَا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikinizin"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":5,"surface":"يَسْقِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ق-ي","rootLatin":"s-q-y","lemma":"سَقَى","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sular"},{"position":6,"surface":"رَبَّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Rabbini"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"خَمْرًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-م-ر","rootLatin":"h-m-r","lemma":"خَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şarap"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gelince"},{"position":9,"surface":"ٱلْـَٔاخَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-h-r","lemma":"آخَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"diğeri"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"يُصْلَبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ل-ب","rootLatin":"s-l-b","lemma":"صَلَبَ","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"asıldı"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"تَأْكُلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yer"},{"position":12,"surface":"ٱلطَّيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ر","rootLatin":"t-y-r","lemma":"طَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kuşlar"},{"position":13,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den/dan"},{"position":14,"surface":"رَّأْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-أ-س","rootLatin":"r-a-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başı"},{"position":14,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"قُضِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmedildi"},{"position":16,"surface":"ٱلْأَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"iş"},{"position":17,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"اَلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ki o"},{"position":18,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":18,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":19,"surface":"تَسْتَفْتِيَانِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ي","rootLatin":"f-t-y","lemma":"اِسْتَفْتَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"soruyordunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yusuf Suresi 41. ayet, Hz. Yusuf'un zindandaki iki arkadaşına rüyalarının tabirini bildirdiği bir kesiti sunar. Ayet, 'zindan arkadaşları', 'şarap sunmak', 'asılmak', 'kuşlar' ve 'işin kesinleşmesi' gibi anahtar kavramlar üzerinden ilahi takdirin ve rüya tabirinin gerçekleşeceğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلسِّجْنِ","root":"س ج ن","rootLatin":"s-j-n","meaning":"Hapsedilme, tutuklanma yeri olan zindan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'سجن' kelimesinin 'hapsetmek, alıkoymak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'السجن' ise bu eylemin gerçekleştiği yeri, yani zindanı ifade eder. Hz. Yusuf'un ve arkadaşlarının içinde bulunduğu durumu tasvir eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'السجن' kelimesini 'hapishane' olarak açıklar. Ayetteki 'يا صاحبي السجن' ifadesi, zindanda birlikte bulunan arkadaşlara yapılan bir hitap olup, mekanın ortaklığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'سجن' kökünün Kur'an'da hem fiil (hapsetmek) hem de isim (zindan) olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un ve rüya tabirini sorduğu kişilerin içinde bulunduğu fiziksel mekanı, yani zindanı ifade eder."}]},{"word":"خَمْرًا","root":"خ م ر","rootLatin":"h-m-r","meaning":"Üzümden veya benzeri şeylerden elde edilen, sarhoş edici içecek, şarap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'خمر' kelimesinin 'örtmek, gizlemek' anlamından türediğini ve aklı örttüğü için sarhoş edici içeceklere 'hamr' denildiğini açıklar. Ayetteki 'يسقي ربه خمرا' ifadesi, rüya tabirine göre birinin efendisine şarap sunacağını, yani eski görevine döneceğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'خمر' kelimesinin 'üzüm suyundan yapılan içki' olduğunu ve aklı örttüğü için bu ismi aldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu içeceğin sunulması, rüya gören kişinin eski makamına geri döneceğinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hamr' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yasaklanmış bir içecek olarak geçtiğini belirtir. Ancak bu ayette, rüya tabirinin bir parçası olarak, bir saray görevlisinin vazifesi bağlamında zikredilir ve henüz yasaklanma hükmü inmemiştir."}]},{"word":"فَيُصْلَبُ","root":"ص ل ب","rootLatin":"s-l-b","meaning":"Çarmıha gerilmek, asılmak suretiyle idam edilmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'صلب' kelimesinin 'çarmıha germek, asmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'فيصلب' ifadesi, rüya tabirine göre diğer mahpusun başına gelecek olan acı sonu, yani idam edilmesini açıklar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'صلب' kökünün 'sertleşmek, katılaşmak' anlamından türediğini ve idam şekli olan 'çarmıha germe' eylemini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, bir kişinin cezalandırılma biçimini net bir şekilde ortaya koyar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'صلب' kelimesinin 'bir şeyi dikmek, sabitlemek' anlamından geldiğini ve bu bağlamda bir kişinin bir direğe asılarak öldürülmesi eylemini ifade ettiğini açıklar. Bu, rüyanın gerçekleşecek olan olumsuz sonucunu gösterir."}]},{"word":"ٱلطَّيْرُ","root":"ط ي ر","rootLatin":"t-y-r","meaning":"Uçan canlılar, kuşlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'طير' kelimesinin 'uçmak' fiilinden türediğini ve havada uçan canlıları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'تأكل الطير من رأسه' ifadesi, asılacak olan kişinin cesedinin kuşlar tarafından yenileceğini, yani cesedinin sahipsiz kalacağını ve parçalanacağını tasvir eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'الطير' kelimesini 'kuşlar' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, rüya tabirinin korkunç bir detayını, yani asılan kişinin cesedinin akıbetini gözler önüne serer."}]},{"word":"قُضِىَ","root":"ق ض ى","rootLatin":"k-d-y","meaning":"Hükmedildi, karar verildi, iş kesinleşti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'قضى' kelimesinin 'bir işi tamamlamak, hükmetmek, karar vermek' gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'قضي الأمر' ifadesi, rüya tabirinin kesinleştiğini, ilahi takdirin bu yönde tecelli ettiğini ve artık geri dönüşü olmadığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'قضاء' kelimesinin 'bir şeyi tamamlamak, bitirmek, hüküm vermek' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un bildirdiği rüya tabirinin artık kesin bir gerçeklik haline geldiğini ve değişmeyeceğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'قضى' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'yargılamak, emretmek, yerine getirmek' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'قضي الأمر' ifadesi, rüyaların tabirinin ilahi bir hükümle kesinleştiğini ve gerçekleşeceğini bildirir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/41-42*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/41*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/41*
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/41-42*