# Yûsuf Sûresi, 43. Âyet (12:43)

> وَقَالَ ٱلْمَلِكُ إِنِّىٓ أَرَىٰ سَبْعَ بَقَرَٰتٍ سِمَانٍ يَأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَسَبْعَ سُنۢبُلَـٰتٍ خُضْرٍ وَأُخَرَ يَابِسَـٰتٍ ۖ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلْمَلَأُ أَفْتُونِى فِى رُءْيَـٰىَ إِن كُنتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُونَ

*Vekâle-lmeliku innî erâ seb'a bekarâtin simânin ye/kuluhunne seb'un ‘icâfun veseb'a sunbulâtin ḣudrin veuḣara yâbisât(in)(s) yâ eyyuhâ-lmeleu eftûnî fî ru/yâye in kuntum lirru/yâ ta'burûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kral, "Ben rüyamda yedi semiz ineği, yedi zayıf ineğin yediğini; ayrıca yedi yeşil başak ve yedi de kuru başak görüyorum. Ey ileri gelenler! Eğer rüya yorumluyorsanız, rüyamı bana yorumlayın" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/43

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","gayb","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"ٱلْمَلِكُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلِك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"hükümdar"},{"position":3,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":4,"surface":"أَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"görüyorum"},{"position":5,"surface":"سَبْعَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-ʿ","lemma":"سَبْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yedi"},{"position":6,"surface":"بَقَرَٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ق-ر","rootLatin":"b-q-r","lemma":"بَقَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"inek"},{"position":7,"surface":"سِمَانٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"س-م-ن","rootLatin":"s-m-n","lemma":"سَمِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"semiz"},{"position":8,"surface":"يَأْكُلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"'-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yiyor"},{"position":8,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":9,"surface":"سَبْعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-ʿ","lemma":"سَبْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yedi"},{"position":10,"surface":"عِجَافٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ج-ف","rootLatin":"ʿ-j-f","lemma":"عِجَاف","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"zayıf"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"سَبْعَ","pos":"isim","posDetail":"Sayı","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-ʿ","lemma":"سَبْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yedi"},{"position":12,"surface":"سُنۢبُلَـٰتٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-ب-ل","rootLatin":"s-n-b-l","lemma":"سُنْبُلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"başak"},{"position":13,"surface":"خُضْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"خ-ض-ر","rootLatin":"kh-ḍ-r","lemma":"أَخْضَر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yeşil"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"أُخَرَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"'-kh-r","lemma":"أُخْرَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mecrûr olması gerekirken gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mansûb","gloss":"diğer"},{"position":15,"surface":"يَابِسَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ي-ب-س","rootLatin":"y-b-s","lemma":"يَابِسَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"kurumuş"},{"position":16,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nida Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nida harfi olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":16,"surface":"أَيُّهَا","pos":"isim","posDetail":"Nida İsmi","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nida edilen isim olduğu için merfû","gloss":"ey"},{"position":17,"surface":"ٱلْمَلَأُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-أ","rootLatin":"m-l-'","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Eyye'nin sıfatı veya bedeli olduğu için merfû","gloss":"ileri gelenler"},{"position":18,"surface":"أَفْتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ف-ت-ي","rootLatin":"f-t-y","lemma":"أَفْتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"fetva verin"},{"position":18,"surface":"نِى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana"},{"position":19,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":20,"surface":"رُءْيَـٰىَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rüyam"},{"position":20,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":21,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":22,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":23,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":23,"surface":"ٱلرُّءْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rüya"},{"position":24,"surface":"تَعْبُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-ر","rootLatin":"ʿ-b-r","lemma":"عَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yorumlayabiliyorsanız"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi 43. ayet, Mısır Hükümdarı'nın gördüğü rüyayı ve bu rüyanın yorumlanması talebini aktarmaktadır. Ayet, rüya tabiri geleneği ve sembolik anlatımın önemini vurgulayan temel kavramlar içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْمَلِكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Ayette, Mısır'ın hükümdarı, yöneticisi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'm-l-k' kökünün temel anlamının 'bir şeye sahip olmak, üzerinde güç ve yetki sahibi olmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-Melik' kelimesi, bu yetki ve gücün en üst düzeyde tecelli ettiği kişi olan hükümdarı ifade eder. (el-Müfredât, s. 473)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mülk' ve 'melik' kavramlarının, bir şey üzerinde tam tasarruf yetkisine sahip olmayı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'el-Melik', bu tasarruf yetkisini kullanan, devleti yöneten kişidir. (el-Külliyyât, s. 863)"}]},{"word":"أَرَىٰ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Hükümdarın rüyasında gördüğü şeyleri ifade eden, 'görmek' fiilidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'r-'-y' fiilinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'erâ' kelimesi, rüya bağlamında, kalple idrak edilen, manevi bir görme eylemini anlatır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 287)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'r-'-y' fiilinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Rüya görmek, gerçekte var olmayan şeyleri zihinde canlandırmak anlamında bir 'görme' eylemidir. Ayetteki 'erâ', bu mecazi anlamda kullanılmıştır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 317)"}]},{"word":"بَقَرَٰتٍ","root":"ب ق ر","rootLatin":"b-q-r","meaning":"Hükümdarın rüyasında gördüğü 'inekler'i ifade eden çoğul isimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bakara' kelimesinin bilinen hayvan olan ineği ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bakarât' kelimesi, rüya sembolizmi içinde, genellikle bereket, geçim veya yıllara işaret eden bir varlık olarak yer alır. (el-Müfredât, s. 120)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki hayvan isimlerinin bazen sembolik anlamlar taşıdığına dikkat çeker. Yûsuf kıssasında geçen 'inekler', bolluk ve kıtlık dönemlerini temsil eden önemli bir semboldür. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 150)"}]},{"word":"سُنۢبُلَـٰتٍ","root":"س ن ب ل","rootLatin":"s-n-b-l","meaning":"Hükümdarın rüyasında gördüğü 'başaklar'ı ifade eden çoğul isimdir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sümbüle' kelimesinin, buğday ve benzeri tahılların başağını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sünbülât', rüya tabirinde yine yıllara ve mahsule işaret eden bir sembol olarak kullanılmıştır. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 245)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sümbüle' kelimesinin bitkinin taneleri taşıyan kısmını ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'sünbülât', rüyanın tarımsal verimlilik ve kıtlık dönemlerine dair bir işaret olduğunu pekiştirir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 450)"}]},{"word":"أَفْتُونِى","root":"ف ت ى","rootLatin":"f-t-y","meaning":"Hükümdarın ileri gelenlerden rüyasını yorumlamalarını, açıklık getirmelerini istediği fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'iftâ'' kelimesinin, bir mesele hakkında hüküm vermek, açıklama yapmak veya zor bir konuyu aydınlatmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'eftûnî', rüyanın gizemini çözmek ve anlamını açıklamak talebini ifade eder. (el-Müfredât, s. 625)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'iftâ'' fiilinin, kapalı bir şeyi açığa çıkarmak, bir sorunun cevabını vermek anlamında kullanıldığını açıklar. Hükümdarın 'eftûnî' demesi, rüyanın karmaşık sembollerini çözerek kendisine net bir yorum sunulmasını istemesidir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 120)"}]},{"word":"تَعْبُرُونَ","root":"ع ب ر","rootLatin":"'-b-r","meaning":"Rüyaları yorumlama, tabir etme yeteneğini ifade eden fiildir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ta'bîr' kelimesinin, bir şeyin bir taraftan diğer tarafa geçirilmesi, bir durumu başka bir duruma aktarmak anlamına geldiğini belirtir. Rüya tabiri, rüyanın zahiri görüntüsünden batıni anlamına geçişi ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 290)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'a-b-r' kökünün 'geçmek, aşmak' temel anlamından hareketle, rüya tabirinin, rüyanın görünen yüzünden asıl manasına geçişi ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'ta'burûn', rüyanın sembolik dilini çözme yeteneğini kasteder. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 315)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *12/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *12/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *12/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *12/43*
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/43*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *12/43*
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/43*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/43*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/43*
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/43*
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/43*