# Yûsuf Sûresi, 59. Âyet (12:59)

> وَلَمَّا جَهَّزَهُم بِجَهَازِهِمْ قَالَ ٱئْتُونِى بِأَخٍ لَّكُم مِّنْ أَبِيكُمْ ۚ أَلَا تَرَوْنَ أَنِّىٓ أُوفِى ٱلْكَيْلَ وَأَنَا۠ خَيْرُ ٱلْمُنزِلِينَ

*Velemmâ cehhezehum bicehâzihim kâle-/tûnî bi-eḣin lekum min ebîkum(c) elâ teravne ennî ûfî-lkeyle veenâ ḣayru-lmunzilîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yusuf, onların yüklerini hazırlatınca dedi ki: "Sizin baba bir kardeşinizi de bana getirin. Görmüyor musunuz, ölçeği tam dolduruyorum ve ben misafir ağırlayanların en iyisiyim."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/59

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","comertlik","adalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ve ... zaman"},{"position":2,"surface":"جَهَّزَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ه-ز","rootLatin":"j-h-z","lemma":"تَجْهِيز","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hazırladı"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"onları"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"جَهَازِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ز","rootLatin":"j-h-z","lemma":"جَهَاز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yükleri"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":5,"surface":"ٱئْتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِتْيَان","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirin"},{"position":5,"surface":"نِي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"bana"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"أَخٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-خ-و","rootLatin":"'-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kardeş"},{"position":7,"surface":"لَّكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"أَبِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ب-و","rootLatin":"'-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"babası"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"أَلَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil mi?"},{"position":11,"surface":"تَرَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَة","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"görmüyor musunuz?"},{"position":12,"surface":"أَنِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, şüphesiz"},{"position":12,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"benim"},{"position":13,"surface":"أُوفِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ف-ي","rootLatin":"w-f-y","lemma":"إِيفَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tam ölçerim"},{"position":14,"surface":"ٱلْكَيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ي-ل","rootLatin":"k-y-l","lemma":"كَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ölçüyü"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"ben"},{"position":16,"surface":"خَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en hayırlısı"},{"position":17,"surface":"ٱلْمُنزِلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"إِنْزَال","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"misafir ağırlayanların"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 59. ayeti, Hz. Yusuf'un kardeşlerine erzaklarını hazırlatması ve onlardan Bünyamin'i getirmelerini istemesi olayını anlatır. Ayet, 'cihaz', 'kefl' ve 'inzal' gibi kavramlar üzerinden hem maddi hazırlıkları hem de Hz. Yusuf'un cömertliğini ve misafirperverliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"جَهَّزَهُم","root":"ج ه ز","rootLatin":"c-h-z","meaning":"Onların erzaklarını, yüklerini hazırladı, donattı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cihâz (جهاز), yolculuk için gerekli olan eşya ve levazımat demektir. Ayetteki 'cehhezehum' fiili, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin yolculukları için gerekli olan erzak ve diğer ihtiyaçlarını hazırlamasını ifade eder. Bu, sadece yükleme değil, aynı zamanda tedarik etme ve düzenleme anlamını da içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cihâz, bir yolcunun beraberinde götürdüğü eşyadır. 'Cehhezehum bi-cihâzihim' ifadesi, onların yolculukları için gerekli olan şeyleri kendilerine hazırlayıp verdiğini mecazi olarak anlatır. Burada fiil, nesneye yönelik bir hazırlık eylemini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cihâz, bir iş için hazırlanan alet ve edevattır. Yolculuk bağlamında ise, yolcunun ihtiyaç duyduğu her şeyi kapsar. Ayetteki kullanım, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin dönüş yolculukları için gerekli olan erzak ve diğer malzemeleri eksiksiz bir şekilde temin etmesini ve düzenlemesini ifade eder."}]},{"word":"بِجَهَازِهِمْ","root":"ج ه ز","rootLatin":"c-h-z","meaning":"Onların yükleri, erzakları, yolculuk eşyaları ile.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cihâz, yolculukta ihtiyaç duyulan eşya ve erzak demektir. Ayetteki 'bi-cihâzihim' ifadesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin kendi yolculukları için hazırlanan özel yüklerini, yani erzaklarını ve diğer eşyalarını kasteder. Bu, fiilin nesnesi olarak, hazırlanan şeyin kendisini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cihâz, yolculuk için hazırlanan her türlü malzemedir. Ayetteki 'bi-cihâzihim' ifadesi, 'onların yükleriyle birlikte' veya 'onların yüklerini hazırlayarak' anlamını taşır. Buradaki 'bâ' harfi, 'ile' veya 'vasıtasıyla' anlamı katarak, hazırlık eyleminin bu yükler üzerinden gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"أُوفِى","root":"و ف ي","rootLatin":"v-f-y","meaning":"Ölçüyü tam veririm, eksiksiz tutarım, bol veririm.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vefâ (وفاء), bir şeyi tam ve eksiksiz olarak yerine getirmektir. 'Evfeytü'l-keyl' (أوفيت الكيل), ölçüyü tam ve eksiksiz verdim demektir. Ayetteki 'ûfî' fiili, Hz. Yusuf'un ölçüyü sadece tam değil, aynı zamanda cömertçe, bolca verdiğini ifade eder. Bu, onun adaletinin ve ihsanının bir göstergesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vefâ, bir şeyi tamamlamak ve eksiksiz kılmaktır. 'Evfâ' fiili, bir şeyi tam olarak vermek, borcunu ödemek veya vaadini yerine getirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'ûfî' kelimesi, Hz. Yusuf'un ölçüyü tam ve hatta fazlasıyla verdiğini, yani cömert davrandığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vefâ kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle ahde vefa, sözünü yerine getirme ve bir şeyi tamamlama anlamlarında kullanılır. Bu ayette 'ûfî' kelimesi, Hz. Yusuf'un ticari bir işlemde dürüstlüğünü ve cömertliğini, yani ölçüyü tam ve hatta bolca verdiğini vurgular. Bu, onun ahlaki üstünlüğünü gösterir."}]},{"word":"ٱلْكَيْلَ","root":"ك ي ل","rootLatin":"k-y-l","meaning":"Ölçülen şey, ölçü birimi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keyl (كيل), ölçülen şey veya ölçme eylemi demektir. Ayetteki 'el-keyl' kelimesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerine verdiği erzakın miktarını, yani ölçülen tahılı ifade eder. Burada 'ûfî' fiiliyle birlikte kullanılarak, ölçünün tam ve eksiksiz verildiği vurgulanır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Keyl, tahıl ve benzeri şeyleri ölçmek için kullanılan birimdir. Ayetteki 'el-keyl' kelimesi, Hz. Yusuf'un kardeşlerine verdiği erzakın miktarını, yani ölçülen tahılı ifade eder. Bu, o dönemdeki ticari alışverişlerde kullanılan temel bir terimdir."}]},{"word":"ٱلْمُنزِلِينَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Misafir ağırlayanlar, konuk edenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نزول), yukarıdan aşağıya inmek demektir. 'Enzele' (أنزل) fiili ise birini bir yere indirmek, konuk etmek anlamında kullanılır. 'Münzil' (منزل), misafir ağırlayan kişidir. Ayetteki 'el-münzilîn' ifadesi, Hz. Yusuf'un misafirperverliğini ve konukseverliğini, yani misafirleri en iyi şekilde ağırlayanlardan biri olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İnzâl (إنزال), birini bir yere yerleştirmek, konuk etmek demektir. 'Münzil', misafir ağırlayan, konuksever kimsedir. Ayetteki 'hayru'l-münzilîn' ifadesi, Hz. Yusuf'un misafir ağırlama konusunda üstünlüğünü, yani konuklarına karşı cömert ve iyi davrandığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nüzûl kökünden türeyen kelimeler, Kur'an'da genellikle bir yerden başka bir yere iniş veya bir şeyi bir yere yerleştirme anlamlarında kullanılır. 'Münzil' kelimesi ise, misafir ağırlayan, konuksever kişi anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Hz. Yusuf'un sadece erzak vermekle kalmayıp, aynı zamanda kardeşlerine karşı gösterdiği misafirperverliği ve cömertliği ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/59*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/59*