# Yûsuf Sûresi, 66. Âyet (12:66)

> قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُۥ مَعَكُمْ حَتَّىٰ تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِّنَ ٱللَّهِ لَتَأْتُنَّنِى بِهِۦٓ إِلَّآ أَن يُحَاطَ بِكُمْ ۖ فَلَمَّآ ءَاتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ ٱللَّهُ عَلَىٰ مَا نَقُولُ وَكِيلٌ

*Kâle len ursilehu me'akum hattâ tu/tûni mevśikan mina(A)llâhi lete/tunnenî bihi illâ en yuhâta bikum(s) felemmâ âtevhu mevśikahum kâla(A)llâhu ‘alâ mâ nekûlu vekîl(un)*

**Meal (Diyanet):** Babaları, "Kuşatılıp çaresiz durumda kalmanız hariç, onu bana geri getireceğinize dair Allah adına sağlam bir söz vermedikçe, onu sizinle göndermeyeceğim" dedi. Ona güvencelerini verdiklerinde, "Allah söylediklerimize vekildir" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/66

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 66. ayeti, Hz. Yakub'un oğullarından, Bünyamin'i geri getireceklerine dair Allah adına sağlam bir söz almasını ve bu sözün önemini dilbilimsel olarak vurgular. Ayet, 'mevsiq' (sağlam söz) ve 'vekil' (güvenilen, kefil) gibi kavramlar üzerinden ahde vefanın ve Allah'a tevekkülün derin anlamlarını işler.","keyConcepts":[{"word":"أُرْسِلَهُۥ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Hz. Yakub'un Bünyamin'i oğullarıyla göndermeme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' (göndermek) kelimesinin, bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâ ursilehu' ifadesi, Hz. Yakub'un Bünyamin'i serbest bırakıp onlarla göndermeyeceğini, yani izin vermeyeceğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irsâl' kelimesinin mecazi olarak bir şeyi bir yere yönlendirmek, sevk etmek anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Burada ise doğrudan bir kişiyi (Bünyamin'i) bir yere gönderme eyleminin olumsuzlanmasıdır."}]},{"word":"تُؤْتُونِ","root":"ء ت ي","rootLatin":"'-t-y","meaning":"Oğulların Hz. Yakub'a bir söz vermesi, getirmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' (vermek, getirmek) kelimesinin, bir şeyi birine ulaştırmak, teslim etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette 'tü'tûnî mevsiqan' ifadesi, oğulların babalarına sağlam bir sözü 'getirmeleri', yani vermeleri gerektiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'îtâ'' fiilinin bazen 'vermek' anlamında kullanıldığını ve burada da 'mevsiq' (söz) ile birlikte kullanılarak bir taahhüdün yerine getirilmesini ifade ettiğini açıklar. Oğulların babalarına bu sözü 'sunmaları' gerekmektedir."}]},{"word":"مَوْثِقًا","root":"و ث ق","rootLatin":"v-s-q","meaning":"Allah adına verilen sağlam, güvenilir ve bağlayıcı bir sözü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mevsiq' kelimesinin 'vesîka' kökünden geldiğini ve güvenilen, sağlamlaştırılmış, bağlayıcı bir ahit veya söz anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mevsiqan minallahi' ifadesi, bu sözün Allah adına verilerek daha da sağlamlaştırıldığını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mevsiq' kelimesini 'ahd' (söz, antlaşma) olarak açıklar ve bu sözün Allah adına verilmesinin, onu daha güçlü ve bağlayıcı kıldığını vurgular. Hz. Yakub, oğullarından Allah'a karşı bir taahhüt istemektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mevsiq' gibi kavramların Kur'an'da ahde vefa ve güven ilişkisi bağlamında merkezi bir rol oynadığını belirtir. Bu, sadece insanlar arası bir söz değil, aynı zamanda ilahi bir güvenceye dayanan, bozulması büyük bir günah sayılan bir taahhüttür."}]},{"word":"يُحَاطَ","root":"ح و ط","rootLatin":"h-v-t","meaning":"Oğulların tamamen kuşatılması, helak olması veya çaresiz kalması durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ihâta' (kuşatmak) kelimesinin, bir şeyin etrafını sarmak, onu tamamen kontrol altına almak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'illâ en yuhâta biküm' ifadesi, oğulların tamamen kuşatılıp çaresiz kalmaları, helak olmaları veya güçlerinin yetersiz kalması durumunu istisna eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ihâta' kelimesinin burada 'helak olmak' veya 'güç yetirememek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Yani, ancak tamamen çaresiz kalıp Bünyamin'i koruyamayacak duruma gelmeleri halinde sözlerinden muaf tutulacaklardır."}]},{"word":"وَكِيلٌ","root":"و ك ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'ın verilen söze şahit, kefil ve koruyucu olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vekil' kelimesinin, bir işi kendisine havale edilen, güvenilen, işleri üzerine alan kişi veya varlık anlamına geldiğini belirtir. Ayette 'Allahü alâ mâ neqûlü vekîl' ifadesi, Allah'ın bu sözün şahidi, kefili ve koruyucusu olduğunu, dolayısıyla sözün yerine getirilmesinin önemini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vekil' kelimesinin, bir başkasının işini üstlenen, ona güvenilen kişi olduğunu açıklar. Burada Allah'ın vekil olması, verilen sözün ilahi bir güvence altında olduğunu ve bu sözün bozulmasının Allah'a karşı bir sorumluluk doğuracağını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'vekil' kavramının Kur'an'da hem insanlar arası ilişkilerde hem de Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığını belirtir. Allah'ın vekil olması, O'nun her şeye gücü yeten, her şeyi gözeten ve ahde vefayı emreden bir varlık olduğunu gösterir. Bu bağlamda, verilen sözün ilahi bir denetim altında olduğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","emanet","soz-yalan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"لَنْ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"asla ...mayacak"},{"position":3,"surface":"أُرْسِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'لَنْ'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"göndereceğim"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh konumunda olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e kadar"},{"position":6,"surface":"تُؤْتُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'حَتَّىٰ'dan sonra geldiği için mansûb","gloss":"verirsiniz"},{"position":6,"surface":"نِ","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"beni"},{"position":7,"surface":"مَوْثِقًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"مَوْثِق","form":"Mif'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sağlam bir söz"},{"position":8,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Yemin Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":10,"surface":"تَأْتُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nûnu ile birleştiği için mebnî","gloss":"getireceksiniz"},{"position":10,"surface":"نِ","pos":"harf","posDetail":"Nûn-u Vikaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"beni"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onu"},{"position":12,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":13,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":14,"surface":"يُحَاطَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-و-ط","rootLatin":"h-w-t","lemma":"أَحَاطَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"kuşatılır"},{"position":15,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":16,"surface":"فَلَمَّآ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"olunca"},{"position":17,"surface":"ءَاتَوْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdiler"},{"position":17,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":18,"surface":"مَوْثِقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"مَوْثِق","form":"Mif'al","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sözlerini"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":19,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":20,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":21,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey"},{"position":23,"surface":"نَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"söylüyoruz"},{"position":24,"surface":"وَكِيلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"وَكِيل","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"vekildir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/66*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/66*