# Yûsuf Sûresi, 71. Âyet (12:71)

> قَالُوا۟ وَأَقْبَلُوا۟ عَلَيْهِم مَّاذَا تَفْقِدُونَ

*Kâlû veakbelû ‘aleyhim mâżâ tefkidûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yusuf'un kardeşleri onlara dönerek, "Ne yitirdiniz?" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/71

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Yusuf kıssasında kardeşlerin kayıp bir eşyayı arayışını ve bu arayışın diyalogunu aktarır. Anahtar kavramlar, 'dönmek', 'kaybetmek' ve 'aramak' fiilleri etrafında şekillenerek, olayın gerilimli atmosferini ve karşılıklı sorgulamayı vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَقْبَلُوا۟","root":"ق ب ل","rootLatin":"k-b-l","meaning":"Bir şeye doğru yönelmek, geri dönmek veya yüzünü çevirmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İkbal (إقبال), bir şeye doğru yönelmek, yüzünü çevirmek ve ona doğru gelmek demektir. Ayetteki 'أَقْبَلُوا۟ عَلَيْهِم' ifadesi, kardeşlerin kendilerine yönelerek, yani geri dönerek muhataplarına doğru gelmelerini ifade eder. Bu, bir durumdan diğerine geçişi ve muhatapla yüzleşmeyi gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Arapçada 'أَقْبَلَ' fiili, bir şeye doğru yönelmek ve ona doğru gelmek anlamında kullanılır. Burada, Yusuf'un kardeşlerinin, kendilerine seslenenlere doğru dönerek onlarla yüzleşmelerini, yani 'geri dönüp onlara yönelmelerini' ifade eder. Bu, bir eylemin başlangıcını ve muhataba doğru hareketi belirtir."}]},{"word":"تَفْقِدُونَ","root":"ف ق د","rootLatin":"f-k-d","meaning":"Bir şeyi kaybetmek, yokluğunu hissetmek veya aramak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fakd (فقد), bir şeyin yokluğunu hissetmek ve onu kaybetmek demektir. 'تَفْقِدُونَ' ifadesi, 'Ne kaybettiniz?' sorusuyla, bir eşyanın yerinde olmaması ve aranması durumunu ifade eder. Bu, bir şeyin varlığının beklenirken yokluğunun fark edilmesini ve bunun sorgulanmasını içerir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fakd, bir şeyi bulamamak, onun yokluğunu fark etmek ve onu aramak anlamına gelir. Ayetteki 'مَاذَا تَفْقِدُونَ' sorusu, kaybolan bir eşyanın ne olduğunu ve kimin tarafından kaybedildiğini öğrenme amacı taşır. Bu, bir eksikliğin tespiti ve giderilmesi yönündeki bir sorgulamadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fakd' kavramının Kur'an'daki kullanımının, sadece fiziksel bir kaybı değil, aynı zamanda bir şeyin yokluğunun getirdiği bir boşluğu ve bu boşluğun giderilmesi arayışını da içerdiğini belirtir. Bu ayette, kaybolan eşyanın maddi değeri kadar, bu kaybın yol açtığı durumun da sorgulandığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"وَأَقْبَلُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَقْبَلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"أَقْبَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yöneldiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"مَّاذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَاذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i istifham olduğu için mebnî","gloss":"ne","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"تَفْقِدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ق-د","rootLatin":"f-q-d","lemma":"فَقَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kaybettiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâlû"},{"position":2,"translit":"veakbelû"},{"position":3,"translit":"‘aleyhim"},{"position":4,"translit":"mâżâ"},{"position":5,"translit":"tefkidûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/71*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/71*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/71*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/71*
- **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *12/71*