# Yûsuf Sûresi, 73. Âyet (12:73)

> قَالُوا۟ تَٱللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُم مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى ٱلْأَرْضِ وَمَا كُنَّا سَـٰرِقِينَ

*Kâlû te(A)llâhi lekad ‘alimtum mâ ci/nâ linufside fî-l-ardi vemâ kunnâ sârikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Allah'a andolsun, siz de biliyorsunuz ki biz bu ülkede fesat çıkarmaya gelmedik, hırsız da değiliz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/73

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 73. ayeti, Yusuf'un kardeşlerinin kendilerine yöneltilen hırsızlık suçlamasına karşı verdikleri cevabı içermektedir. Ayet, onların masumiyetlerini ve niyetlerinin fesat çıkarmak olmadığını vurgulamak için güçlü bir yeminle başlamakta ve 'fesat' ile 'hırsızlık' kavramları üzerinden ahlaki bir savunma sunmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَٱللَّهِ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Allah'a yemin olsun ki, bir şeyi kesin bir şekilde ifade etmek için kullanılan bir yemin ifadesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Allah' kelimesinin 'uluhiyet' ve 'ibadet edilen varlık' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تَٱللَّهِ' ifadesi, 'Allah' adına yemin ederek, söylenen sözün doğruluğuna ve ciddiyetine vurgu yapmak için kullanılmıştır. Bu, kardeşlerin kendilerine isnat edilen suçu kesin bir dille reddedişlerinin bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki yemin ifadelerinin, Arap dilindeki kullanımlarına dikkat çeker. 'تَٱللَّهِ' ifadesi, Arapçada bir şeyi teyit etmek ve muhatabı ikna etmek amacıyla kullanılan güçlü bir yemindir. Ayette, kardeşlerin masumiyetlerini ispatlama çabalarının bir parçası olarak bu yemin kullanılmıştır."}]},{"word":"عَلِمْتُم","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Siz biliyorsunuz ki, muhatabın bir gerçeği zaten idrak ettiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini bir şeyin hakikatini idrak etmek ve şüpheyi ortadan kaldırmak olarak tanımlar. Ayetteki 'عَلِمْتُم' ifadesi, Yusuf'un kardeşlerinin, kendilerine yöneltilen suçlamanın asılsız olduğunu muhataplarının zaten bildiğini varsayarak, onların vicdanlarına seslenmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda kesinlik ve idrak etme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'عَلِمْتُم', kardeşlerin, muhataplarının kendi karakterlerini ve niyetlerini bildiğine olan güvenlerini ve bu bilginin suçlamayı çürütecek güçte olduğunu ifade eder."}]},{"word":"لِنُفْسِدَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Fesat çıkarmak, bozgunculuk yapmak, düzeni bozmak amacıyla gelmedik.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fesad' kelimesinin 'salâh'ın zıddı olduğunu ve bir şeyin asıl halinden sapması, bozulması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'لِنُفْسِدَ', Yusuf'un kardeşlerinin, Mısır'a herhangi bir düzensizlik, zarar veya ahlaki çöküntü yaratma niyetiyle gelmediklerini kesin bir dille ifade etmelerini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fesad'ı bir şeyin itidalden çıkması olarak tanımlar. Ayetteki 'لِنُفْسِدَ' ifadesi, kardeşlerin, Mısır'ın düzenini bozmak, haksızlık yapmak veya herhangi bir kötülük işlemek gibi bir amaçlarının olmadığını belirtir. Bu, onların ahlaki duruşlarını ve niyetlerinin temizliğini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fesad'ın Kur'an'da genellikle toplumsal düzeni, ahlaki değerleri veya doğal dengeyi bozan her türlü eylemi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'لِنُفْسِدَ', kardeşlerin, kendilerine isnat edilen hırsızlık suçunun, aslında daha büyük bir 'fesat' eylemi olarak algılanabileceği endişesiyle, niyetlerinin bu yönde olmadığını açıkça beyan etmelerini gösterir."}]},{"word":"سَـٰرِقِينَ","root":"س ر ق","rootLatin":"s-r-q","meaning":"Hırsızlar, başkasına ait malı gizlice alan kişiler.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'seraka' fiilinin gizlice bir şeyi almak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'سَـٰرِقِينَ' kelimesi, Yusuf'un kardeşlerinin, kendilerine yöneltilen 'hırsızlık' suçlamasını kesin bir dille reddettiklerini ifade eder. Bu, onların onurlarına ve dürüstlüklerine yapılan bir saldırıya karşı verdikleri cevaptır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'seraka' fiilinin, bir şeyi sahibinden habersiz ve gizlice alma eylemini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'سَـٰرِقِينَ' ifadesi, kardeşlerin, kendilerinin böyle bir ahlaksız eylemi asla yapmayacaklarını ve bu suçlamanın tamamen asılsız olduğunu vurgulamalarını sağlar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'serika'nın, başkasının malını haksız yere ve gizlice ele geçirme fiili olduğunu belirtir. Ayetteki 'سَـٰرِقِينَ', kardeşlerin, kendilerini bu tür bir ahlaki düşüklükten tenzih ettiklerini ve bu suçlamanın onların karakterleriyle bağdaşmadığını ifade etmelerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sidk","soz-yalan","kissa-yusuf"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"تَٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Allah'a yemin olsun ki"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":4,"surface":"عَلِمْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bildiniz"},{"position":5,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":6,"surface":"جِئْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-a","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gelmedik"},{"position":7,"surface":"لِنُفْسِدَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"نُفْسِدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"أَفْسَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"fesat çıkarmak"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":10,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":11,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olmadık"},{"position":12,"surface":"سَـٰرِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ر-ق","rootLatin":"s-r-q","lemma":"سَارِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"hırsızlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/73*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/73*