# Yûsuf Sûresi, 75. Âyet (12:75) > قَالُوا۟ جَزَٰٓؤُهُۥ مَن وُجِدَ فِى رَحْلِهِۦ فَهُوَ جَزَٰٓؤُهُۥ ۚ كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلظَّـٰلِمِينَ *Kâlû cezâuhu men vucide fî rahlihi fehuve cezâuh(u)(c) keżâlike neczî-zzâlimîn(e)* **Meal (Diyanet):** Onlar da: "Cezası, su kabı kimin yükünde bulunursa, o kimsenin kendisi(nin alıkonması) onun cezasıdır. Biz zalimleri böyle cezalandırırız" dediler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/75 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Yûsuf Suresi 75. ayet, hırsızlık suçunun cezalandırılmasına ilişkin bir diyalogu aktarır. Ayet, 'ceza' ve 'zalimler' kavramları üzerinden adalet ve sorumluluk temalarını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"جَزَٰٓؤُهُۥ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Bir fiilin karşılığı olarak verilen ceza veya ödül.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cezâ kelimesi, bir fiilin karşılığı olarak verilen karşılık anlamına gelir; bu karşılık bazen hayır, bazen şer olabilir. Ayetteki bağlamda, yükünde eşya bulunan kişinin alacağı karşılık, yani ceza kastedilmektedir. (el-Müfredât, s. 195)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cezâ, bir şeyin karşılığıdır. Burada, hırsızlık yapanın malına el konulması, yaptığı fiilin karşılığı olarak belirlenen cezadır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 319)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'cezâ' kavramı, genellikle ilahi adaletin bir tezahürü olarak, yapılan amelin dünyevi veya uhrevi karşılığını ifade eder. Bu ayette ise, dünyevi bir suçun karşılığı olan hukuki bir yaptırım olarak kullanılmıştır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 240)"}]},{"word":"رَحْلِهِۦ","root":"ر ح ل","rootLatin":"r-h-l","meaning":"Yolculukta kullanılan eşyaların konulduğu yük veya binek hayvanının sırtına konulan eşya.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahle, yolcunun eşyasını taşıdığı yük veya binek hayvanının üzerine konulan semerdir. Ayette, Yusuf'un kardeşlerinin yolculuk esnasında yanlarında taşıdıkları eşyaların bulunduğu kapları ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 219)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Rahle, yolculukta kullanılan ve eşyaların içine konulduğu kap veya yük anlamındadır. Burada, Yusuf'un kardeşlerinin yükleri arasında bulunan su kabını işaret etmektedir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 205)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Rahle, deveye yüklenen eşya ve yolculukta kullanılan malzemelerdir. Ayetteki 'fî rahlihi' ifadesi, yükün içinde bulunması durumunu belirtir ve suçun tespit edildiği yeri gösterir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 450)"}]},{"word":"نَجْزِى","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Karşılık vermek, cezalandırmak veya ödüllendirmek.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cezâ fiili, bir fiilin karşılığını vermek demektir. 'Neczi' fiili, Allah'ın veya yetkili mercilerin bir fiile karşılık olarak ceza veya mükafat vermesini ifade eder. Ayette, zalimlere hak ettikleri karşılığın verileceği vurgulanır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 250)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cezâ, bir fiilin karşılığıdır. 'Neczi' fiili, bu karşılığın verilmesi eylemini ifade eder. Ayette, zalimlerin fiillerine uygun bir ceza ile karşılık verileceği belirtilmektedir. (el-Müfredât, s. 195)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Cezâ kökünden türeyen fiiller, Kur'an'da genellikle ilahi adalet bağlamında kullanılır. 'Neczi' fiili, Allah'ın kullarının amellerine göre karşılık vermesini ifade eder. Bu ayette ise, dünyevi bir ceza uygulamasını anlatır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 180)"}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık edenler, zulmedenler, haddi aşanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek demektir. 'Zâlimîn' ise bu fiili işleyenlerdir. Ayette, hırsızlık yaparak başkasının malına el koyanlar kastedilmektedir. (el-Müfredât, s. 315)"},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zulüm, hakkı sahibine vermemek veya bir şeyi olması gereken yerin dışına çıkarmaktır. 'Zâlimîn' kavramı, bu ayette, hırsızlık suçunu işleyerek başkasının hakkına tecavüz edenleri ifade eder. (el-Külliyyât, s. 590)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'zulüm' kavramı, sadece haksızlık etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın koyduğu sınırları aşmak ve O'na karşı gelmek anlamlarını da içerir. Bu ayette ise daha çok dünyevi bir suçun faili olan kişileri tanımlar. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["hukuk-ceza","adalet","kissa-yusuf"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":2,"surface":"جَزَٰٓؤُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"cezası"},{"position":2,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":4,"surface":"وُجِدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulunursa"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"رَحْلِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-ل","rootLatin":"r-h-l","lemma":"رَحْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yükünde"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"فَهُوَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"جَزَٰٓؤُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"cezasıdır"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":9,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu"},{"position":10,"surface":"نَجْزِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"cezalandırırız"},{"position":11,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zalimleri"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/75* - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/75*