# Yûsuf Sûresi, 76. Âyet (12:76)

> فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَآءِ أَخِيهِ ثُمَّ ٱسْتَخْرَجَهَا مِن وِعَآءِ أَخِيهِ ۚ كَذَٰلِكَ كِدْنَا لِيُوسُفَ ۖ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ أَخَاهُ فِى دِينِ ٱلْمَلِكِ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ نَرْفَعُ دَرَجَـٰتٍ مَّن نَّشَآءُ ۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِى عِلْمٍ عَلِيمٌ

*Febedee bi-ev'iyetihim kable vi'â-i eḣîhi śümme-staḣracehâ min vi'â-i eḣîh(i)(c) keżâlike kidnâ liyûsuf(e)(s) mâ kâne liye/ḣuże eḣâhu fî dîni-lmeliki illâ en yeşâa(A)llâh(u)(c) nerfe'u deracâtin men neşâ/(u)(c) vefevka kulli żî ‘ilmin ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Bunun üzerine Yusuf, kardeşinin yükünden önce onların yüklerini aramaya başladı. Sonra su kabını kardeşinin yükünden çıkardı. İşte biz Yusuf'a böyle bir plan öğrettik. Yoksa kralın kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı. Ancak Allah'ın dilemesi başka. Biz dilediğimiz kimsenin derecelerini yükseltiriz. Her ilim sahibinin üstünde daha iyi bir bilen vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/76

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yusuf Suresi'nin 76. ayeti, Hz. Yusuf'un kardeşini yanında tutmak için uyguladığı stratejiyi ve bu stratejinin ilahi bir planın parçası olduğunu anlatır. Ayet, 'kîd' (plan/tuzak), 'vı'â' (kap/yük), 'dîn' (kanun/yasa) ve 'derecât' (dereceler/mertebeler) gibi kavramlar üzerinden ilahi takdiri, beşeri eylemi ve bilginin üstünlüğünü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَوْعِيَتِهِمْ","root":"و ع ي","rootLatin":"v-a-y","meaning":"Yüklerini, eşyalarını taşıdıkları kaplar veya torbalar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vı'â' (وعاء), bir şeyi içine alan, muhafaza eden kap veya zarf demektir. Ayetteki 'ev'ıyetihim' (أوعيتهم) kelimesi, kardeşlerin eşyalarını koydukları kapları, yük torbalarını ifade eder. Hz. Yusuf'un kardeşlerinin yüklerini araması, su kabını bulmak için yapılan bir eylemdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vı'â' (وعاء), eşyanın konulduğu her türlü kabı ifade eder. Burada 'ev'ıyetihim' (أوعيتهم) ile kastedilen, kardeşlerin zahirelerini ve diğer eşyalarını taşıdıkları torbalar veya kaplardır. Bu, arama işleminin yapıldığı nesnelerdir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vı'â' (وعاء), bir şeyi içine alan, onu koruyan şeydir. Çoğulu 'ev'ıye' (أوعية) gelir. Ayetteki bağlamda, Hz. Yusuf'un kardeşlerinin yüklerini taşıdıkları kaplar veya torbalar kastedilmektedir. Bu, su kabının gizlendiği yerdir."}]},{"word":"كِدْنَا","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Bir plan yapmak, bir hile veya strateji uygulamak, bir şeyi gizlice düzenlemek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keyd (كيد), bir şeyi gizlice ve ustaca düzenlemek, bir plan yapmak demektir. Hem övgüye değer hem de yergiye değer durumlarda kullanılabilir. Ayetteki 'kidnâ' (كدنا) ifadesi, Allah'ın Hz. Yusuf'a kardeşini yanında tutmak için ilham ettiği, hikmetli ve ustaca bir planı ifade eder. Bu, kötü niyetli bir hile değil, ilahi bir tedbirdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Keyd (كيد) kelimesi Kur'an'da genellikle 'hile', 'tuzak' veya 'plan' anlamlarında kullanılır. Ancak Allah'a nispet edildiğinde, bu kelime olumsuz bir anlam taşımaz; aksine, ilahi bir stratejiyi, hikmetli bir düzenlemeyi ve bazen de bir imtihanı ifade eder. Burada 'kidnâ' (كدنا), Allah'ın Hz. Yusuf'a kardeşini alıkoyması için öğrettiği, meşru ve hikmetli bir yöntemi belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Keyd (كيد), bir şeyi gizlice ve ustaca düzenlemek, bir plan yapmak anlamına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, bu, O'nun hikmetli tedbirlerini ve kullarına yönelik planlarını ifade eder. Ayetteki 'kidnâ' (كدنا), Hz. Yusuf'a kardeşini alıkoyması için ilahi bir yol gösterildiğini, bu durumun Allah'ın bilgisi ve izniyle gerçekleşen bir strateji olduğunu vurgular."}]},{"word":"دِينِ","root":"د ي ن","rootLatin":"d-y-n","meaning":"Hükümdarın kanunu, yasası veya yönetim sistemi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dîn (دين) kelimesi Kur'an'da farklı anlamlarda kullanılır. Burada 'dîni'l-melik' (دين الملك) ifadesi, hükümdarın kanunlarını, yasalarını veya yönetim sistemini ifade eder. Hz. Yusuf, Mısır kanunlarına göre kardeşini alıkoyamazdı, bu yüzden ilahi bir planla hareket etmiştir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Dîn (دين), bir milletin veya bir hükümdarın takip ettiği yol, kanun ve şeriat anlamına gelebilir. Ayetteki 'fî dîni'l-melik' (في دين الملك) ifadesi, Mısır hükümdarının yürürlükteki yasalarını ve adalet sistemini kasteder. Bu yasalara göre, hırsızlık yapanın köleleştirilmesi gibi bir hüküm bulunmamaktaydı."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Dîn (دين) kelimesi, Kur'an'da 'din', 'yargı', 'hesap', 'adet', 'kanun' gibi geniş bir anlam yelpazesine sahiptir. Bu ayetteki 'dîni'l-melik' (دين الملك) ifadesi, Mısır hükümdarının uyguladığı kanunları ve adalet sistemini belirtir. Hz. Yusuf'un kardeşini alıkoyma eylemi, bu kanunların dışında, ilahi bir izinle gerçekleşmiştir."}]},{"word":"دَرَجَـٰتٍ","root":"د ر ج","rootLatin":"d-r-j","meaning":"Mertebeler, rütbeler, seviyeler veya aşamalar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Derece (درجة), bir şeyin basamak basamak yükselmesi veya mertebe kazanmasıdır. Hem maddi hem de manevi yükselişler için kullanılır. Ayetteki 'nerfe'u derecâtin' (نرفع درجات) ifadesi, Allah'ın dilediği kullarını ilim, hikmet, makam veya manevi mertebeler açısından yükseltmesini ifade eder. Bu, ilahi takdirin ve lütfun bir tezahürüdür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Derece (درجة), bir şeyin diğerinden üstünlüğünü gösteren mertebe veya basamaktır. Ayetteki 'derecâtin' (درجات) kelimesi, Allah'ın dilediği kimseleri ilim, hikmet, takva ve makam bakımından yücelttiğini, onlara farklı seviyelerde üstünlükler verdiğini anlatır. Bu, Allah'ın mutlak iradesiyle gerçekleşen bir yükseliştir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Derece (درجة) kavramı Kur'an'da genellikle manevi veya sosyal statüdeki yükselişi ifade eder. Allah'ın 'derecât' (درجات) ile yükseltmesi, bir kişinin bilgi, hikmet, iman veya ahlaki üstünlük gibi niteliklerle diğerlerinden ayrılmasını ve ilahi katında daha yüksek bir mertebeye ulaşmasını simgeler. Bu, ilahi lütuf ve takdirin bir sonucudur."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, ilim sahibi olan Allah veya ilimde en üstün olan kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm (عليم), ilim sahibi olan, çok bilen demektir. Allah'ın sıfatlarından biri olarak kullanıldığında, O'nun her şeyi kuşatan, sınırsız ilmini ifade eder. Ayetteki 've fevka külli zî ilmin alîm' (وفوق كل ذي علم عليم) ifadesi, her ilim sahibinin üzerinde daha üstün bir ilim sahibinin bulunduğunu, nihayetinde tüm ilimlerin kaynağının ve en üstün ilim sahibinin Allah olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Alîm (عليم), 'ilim' kökünden türemiş mübalağalı bir sıfattır ve çok bilen anlamına gelir. Bu ayetteki kullanımı, iki şekilde yorumlanabilir: Ya her ilim sahibinin üzerinde ondan daha bilgili bir insan vardır, ya da nihayetinde tüm ilimlerin üstünde, her şeyi kuşatan ilim sahibi olan Allah vardır. İkinci yorum daha yaygındır ve Allah'ın mutlak ilmini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Alîm (عليم) kelimesi, Kur'an'da Allah'ın isimlerinden biri olarak sıkça geçer ve O'nun sonsuz ve mutlak ilmini ifade eder. Ayetteki 've fevka külli zî ilmin alîm' (وفوق كل ذي علم عليم) ifadesi, ilmin derecelerini ve nihayetinde tüm ilimlerin üstünde olan Allah'ın ilminin yüceliğini belirtir. Bu, bilginin göreceliğini ve mutlak bilginin yalnızca Allah'a ait olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","ilim-hikmet","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Febedee"},{"position":2,"translit":"bi-ev'iyetihim"},{"position":3,"translit":"kable"},{"position":4,"translit":"vi'â-i"},{"position":5,"translit":"eḣîhi"},{"position":6,"translit":"śümme"},{"position":7,"translit":"staḣracehâ"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"vi'â-i"},{"position":10,"translit":"eḣîh(i)(c)"},{"position":11,"translit":"keżâlike"},{"position":12,"translit":"kidnâ"},{"position":13,"translit":"liyûsuf(e)(s)"},{"position":14,"translit":"mâ"},{"position":15,"translit":"kâne"},{"position":16,"translit":"liye/ḣuże"},{"position":17,"translit":"eḣâhu"},{"position":18,"translit":"fî"},{"position":19,"translit":"dîni"},{"position":20,"translit":"lmeliki"},{"position":21,"translit":"illâ"},{"position":22,"translit":"en"},{"position":23,"translit":"yeşâa"},{"position":24,"translit":"(A)llâh(u)(c)"},{"position":25,"translit":"nerfe'u"},{"position":26,"translit":"deracâtin"},{"position":27,"translit":"men"},{"position":28,"translit":"neşâ/(u)(c)"},{"position":29,"translit":"vefevka"},{"position":30,"translit":"kulli"},{"position":31,"translit":"żî"},{"position":32,"translit":"‘ilmin"},{"position":33,"translit":"‘alîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, sonra","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"بَدَأَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-د-ا","rootLatin":"b-d-ʾ","lemma":"بَدَأَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"başladı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"أَوْعِيَتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ع-ي","rootLatin":"w-ʿ-y","lemma":"وِعَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kapları","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"وِعَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ع-ي","rootLatin":"w-ʿ-y","lemma":"وِعَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kabı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"أَخِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-و","rootLatin":"ʾ-ḫ-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kardeşi","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"ٱسْتَخْرَجَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"اِسْتَخْرَجَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkardı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"وِعَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ع-ي","rootLatin":"w-ʿ-y","lemma":"وِعَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kabı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"أَخِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-و","rootLatin":"ʾ-ḫ-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kardeşi","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i teşbih olduğu için mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"كِدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَادَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tuzak kurduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":13,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"يُوسُفَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-س-ف","rootLatin":"y-s-f","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Yusuf'a","irabMarker":"gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lam-ı Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"يَأْخُذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"alsın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":17,"surface":"أَخَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-و","rootLatin":"ʾ-ḫ-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kardeşi","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":17,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":18,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":19,"surface":"دِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dini, kanunu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":20,"surface":"ٱلْمَلِكِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلِك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hükümdarın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":21,"surface":"إِلَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":22,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mastariye harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":23,"surface":"يَشَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"diler","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":24,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":25,"surface":"نَرْفَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ف-ع","rootLatin":"r-f-ʿ","lemma":"رَفَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yükseltiriz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":26,"surface":"دَرَجَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ر-ج","rootLatin":"d-r-j","lemma":"دَرَجَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"dereceleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı"},{"position":27,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":28,"surface":"نَّشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"š-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dileriz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":29,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":29,"surface":"فَوْقَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ف-و-ق","rootLatin":"f-w-q","lemma":"فَوْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"üstünde","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":30,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":31,"surface":"ذِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و-و","rootLatin":"ḏ-w-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sahibi","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":32,"surface":"عِلْمٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ilim","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":33,"surface":"عَلِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bilen","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *12/76*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Suresi 76 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yusuf Suresi 76 ayetinde*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *12/76*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *12/76*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *12/76*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *12/76*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/76*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/76*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili · *12/76*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili · *12/76*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili · *12/76*