# Yûsuf Sûresi, 77. Âyet (12:77)

> ۞ قَالُوٓا۟ إِن يَسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَّهُۥ مِن قَبْلُ ۚ فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِى نَفْسِهِۦ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْ ۚ قَالَ أَنتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۖ وَٱللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا تَصِفُونَ

*Kâlû in yesrik fekad seraka eḣun lehu min kabl(u)(c) feeserrahâ yûsufu fî nefsihi velem yubdihâ lehum(c) kâle entum şerrun mekânâ(en)(c) va(A)llâhu a'lemu bimâ tasifûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dediler ki: "Eğer o çalmışsa, daha önce onun bir kardeşi de çalmıştı." Yusuf, bunu içinde sakladı ve onlara belli etmedi. İçinden, "Siz kötü bir durumdasınız; anlattığınızı Allah çok daha iyi biliyor" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/77

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 77. ayeti, kardeşlerin Yusuf'a yönelik hırsızlık ithamını ve Yusuf'un bu ithama karşı içsel tepkisini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'çalmak', 'saklamak' ve 'vasfetmek' gibi fiiller üzerinden karakterlerin ruh hallerini ve Allah'ın her şeyi bilici vasfını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَسْرِقْ","root":"س ر ق","rootLatin":"s-r-q","meaning":"Bir şeyi gizlice ve haksız yere almak, çalmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سرق' kelimesini 'malı gizlice almak' olarak tanımlar ve bu eylemin gizliliğine vurgu yapar. Ayetteki 'يَسْرِقْ' ifadesi, kardeşlerin Bünyamin'e yönelik hırsızlık isnadını, bu eylemin gizli ve haksız bir şekilde yapıldığı varsayımıyla ortaya koyar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'سرق' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının genellikle bir şeyi sahibinden habersizce alma anlamında olduğunu belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Yusuf'un kardeşlerinin, Bünyamin'in hırsızlık yaptığını iddia ederken, bu eylemin gizli ve izinsiz yapıldığına dair bir ön kabulü yansıtır."}]},{"word":"سَرَقَ","root":"س ر ق","rootLatin":"s-r-q","meaning":"Geçmişte bir hırsızlık eylemini gerçekleştirmiş olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'سرق' fiilinin geçmiş zaman formuyla kullanıldığında, eylemin kesinleşmiş ve vuku bulmuş olduğunu ifade ettiğini belirtir. Kardeşlerin 'فَقَدْ سَرَقَ أَخٌ لَّهُۥ مِن قَبْلُ' ifadesi, Yusuf'un daha önce hırsızlık yaptığına dair kesin bir iddiayı dile getirir, bu da onların Yusuf'a karşı besledikleri eski düşmanlığı ve önyargıyı gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'سرق' fiilinin Kur'an'daki kullanımlarında, genellikle bir güven ihlali ve gizli bir eylemle mal edinme anlamını taşıdığını vurgular. Ayetteki 'سَرَقَ' ifadesi, kardeşlerin Yusuf'a yönelik geçmişteki ithamlarını, onun güvenilmez ve hırsızlık yapmaya meyilli biri olduğu algısını pekiştirmek amacıyla kullandıklarını gösterir."}]},{"word":"فَأَسَرَّهَا","root":"س ر ر","rootLatin":"s-r-r","meaning":"Bir şeyi gizlemek, açığa vurmamak, sır olarak tutmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أسرّ' fiilini 'bir şeyi gizlemek, açığa vurmamak' olarak açıklar ve bu kelimenin 'sır' kökünden geldiğini belirtir. Yusuf'un 'فَأَسَرَّهَا يُوسُفُ فِى نَفْسِهِۦ' ifadesi, kardeşlerinin ithamlarına karşı duyduğu üzüntüyü ve öfkeyi içinde sakladığını, dışa vurmadığını gösterir. Bu, Yusuf'un sabrını ve stratejik düşüncesini yansıtır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'إسرار' kelimesinin, bir şeyi başkalarından gizleyerek kalpte veya zihinde tutmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Yusuf'un kardeşlerinin sözlerine karşı duyduğu derin duygusal tepkiyi, ancak bunu dışarıya yansıtmayarak stratejik bir duruş sergilediğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'sır' ve 'gizlilik' kavramlarının, Allah'ın bilgisi ve insanın iç dünyası arasındaki ilişki bağlamında önemli olduğunu belirtir. Yusuf'un 'فَأَسَرَّهَا' eylemi, onun içsel dünyasında yaşadığı çalkantıyı ve bu durumu Allah'a havale etme eğilimini gösterir, aynı zamanda ilahi planın bir parçası olarak sabrını vurgular."}]},{"word":"تَصِفُونَ","root":"و ص ف","rootLatin":"w-s-f","meaning":"Bir şeyi nitelendirmek, tarif etmek, vasfetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'وصف' kelimesini 'bir şeyin niteliklerini açıklamak, tarif etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'بِمَا تَصِفُونَ' ifadesi, kardeşlerin Bünyamin ve Yusuf hakkında yaptıkları haksız ve yanlış nitelemeleri, yani hırsızlık ithamlarını ifade eder. Allah'ın bu nitelemelerin gerçekliğini en iyi bilen olduğu vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'وصف' fiilinin, bir şeyin dışsal veya içsel özelliklerini sözlü olarak ifade etme anlamını taşıdığını belirtir. Bu ayette, kardeşlerin Yusuf ve Bünyamin'e atfettikleri 'hırsızlık' vasfının, onların kendi zanları ve önyargıları olduğunu, Allah'ın ise bu durumun hakikatini tam olarak bildiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'وصف' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir durumu veya kişiyi belirli özelliklerle tanımlama anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'تَصِفُونَ' ifadesi, kardeşlerin Yusuf'a ve Bünyamin'e yönelik haksız ve yanlış tanımlamalarını, yani onların karakterlerine dair yaptıkları olumsuz vasıflandırmaları ifade eder. Allah'ın bu vasıflandırmaların doğruluğunu en iyi bilen olduğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","soz-yalan","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":3,"surface":"يَسْرِقْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ر-ق","rootLatin":"s-r-q","lemma":"سَرَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için","gloss":"çalarsa","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":5,"surface":"سَرَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ر-ق","rootLatin":"s-r-q","lemma":"سَرَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çaldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"أَخٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-خ-و","rootLatin":"a-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir kardeş","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":7,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği ve zamme üzere mebnî olduğu için","gloss":"önce","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"أَسَرَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ر-ر","rootLatin":"s-r-r","lemma":"أَسَرَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakladı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"يُوسُفُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ي-س-ف","rootLatin":"y-s-f","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Yusuf","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"نَفْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsinde","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":13,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kendi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":15,"surface":"يُبْدِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"أَبْدَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı (لَمْ) ile meczûm olduğu için","gloss":"açmadı","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":18,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":19,"surface":"شَرٌّۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"sh-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha kötü","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":20,"surface":"مَّكَانًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-و-ن","rootLatin":"m-k-n","lemma":"مَكَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"yerce","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":22,"surface":"أَعْلَمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"أَعْلَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha iyi bilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":23,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":23,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":24,"surface":"تَصِفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ص-ف","rootLatin":"w-ṣ-f","lemma":"وَصَفَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"vasfettiğiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâlû"},{"position":2,"translit":"in"},{"position":3,"translit":"yesrik"},{"position":4,"translit":"fekad"},{"position":5,"translit":"seraka"},{"position":6,"translit":"eḣun"},{"position":7,"translit":"lehu"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"kabl(u)(c)"},{"position":10,"translit":"feeserrahâ"},{"position":11,"translit":"yûsufu"},{"position":12,"translit":"fî"},{"position":13,"translit":"nefsihi"},{"position":14,"translit":"velem"},{"position":15,"translit":"yubdihâ"},{"position":16,"translit":"lehum(c)"},{"position":17,"translit":"kâle"},{"position":18,"translit":"entum"},{"position":19,"translit":"şerrun"},{"position":20,"translit":"mekânâ(en)(c)"},{"position":21,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":22,"translit":"a'lemu"},{"position":23,"translit":"bimâ"},{"position":24,"translit":"tasifûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/77*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/77*