# Yûsuf Sûresi, 81. Âyet (12:81)

> ٱرْجِعُوٓا۟ إِلَىٰٓ أَبِيكُمْ فَقُولُوا۟ يَـٰٓأَبَانَآ إِنَّ ٱبْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَآ إِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَـٰفِظِينَ

*İrci'û ilâ ebîkum fekûlû yâ ebânâ inne-bneke seraka vemâ şehidnâ illâ bimâ ‘alimnâ vemâ kunnâ lilġaybi hâfiżîn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Siz babanıza dönün ve deyin ki: "Ey babamız! Şüphesiz oğlun hırsızlık etti, biz ancak bildiğimize şahitlik ettik. (Sana söz verdiğimiz zaman) gaybı (oğlunun hırsızlık edeceğini) bilemezdik."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/81

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yûsuf Suresi'nin 81. ayeti, kardeşlerin babalarına dönerek Yusuf'un kardeşinin hırsızlık yaptığını bildirmelerini ve bu olaya dair bildiklerini ifade etmelerini konu alır. Ayet, 'dönmek', 'söylemek', 'çalmak', 'şahit olmak' ve 'korumak' gibi temel fiiller üzerinden olayın gelişimini ve karakterlerin durumunu dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱرْجِعُوٓا۟","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-c-a","meaning":"Geri dönmek, bir yere veya bir duruma geri gelmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesini bir şeyin başlangıç noktasına veya önceki haline dönmesi olarak açıklar. Ayetteki 'ircû' fiili, kardeşlerin babalarına, yani başlangıç noktalarına ve önceki durumlarına geri dönmelerini emretmektedir. Bu, hem fiziksel bir dönüşü hem de babalarına durumu arz etme sorumluluğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rücû'' kelimesini 'avdet' (geri dönmek) olarak tefsir eder. Ayetteki kullanımı, kardeşlerin babalarının yanına dönerek olup biteni anlatmaları gerektiğini vurgular. Bu dönüş, olayın bir sonraki aşamasına geçişi simgeler."}]},{"word":"فَقُولُوا۟","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söylemek, ifade etmek, bir haberi veya düşünceyi aktarmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavl' kelimesini 'söz' veya 'konuşma' olarak açıklar. Ayetteki 'fekûlû' emri, kardeşlerin babalarına belirli bir haberi, yani Yusuf'un kardeşinin hırsızlık yaptığını açıkça ve doğrudan bildirmelerini gerektirir. Bu, olayın aktarılmasında netliği ve dürüstlüğü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavl'i, 'bir manayı ifade eden lafız' olarak tanımlar. Ayetteki 'fekûlû', kardeşlerin babalarına aktaracakları bilginin sadece bir iddia değil, aynı zamanda bir beyan olduğunu gösterir. Bu, onların tanıklıklarının bir parçasıdır."}]},{"word":"سَرَقَ","root":"س ر ق","rootLatin":"s-r-k","meaning":"Çalmak, gizlice almak, hırsızlık yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'serika'yı, 'malın gizlice alınması' olarak tanımlar. Ayetteki 'seraka' fiili, Yusuf'un kardeşinin hırsızlık yaptığı iddiasını ifade eder. Bu kelime, olayın merkezindeki suçlamayı ve kardeşlerin babalarına iletmek zorunda oldukları ağır haberi belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'seraka'yı 'gizlice mal almak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, kardeşlerin babalarına aktardıkları bilginin, kardeşlerinin bir malı gizlice aldığı yönündeki kesin bir iddia olduğunu gösterir. Bu, olayın ciddiyetini ve sonuçlarını vurgular."}]},{"word":"شَهِدْنَآ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Şahit olmak, tanıklık etmek, bir şeyi bilmek ve doğrulamak anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şehâde' kavramının Kur'an'da 'görerek veya bilerek tanıklık etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'şehidnâ' ifadesi, kardeşlerin hırsızlık olayına doğrudan şahit olmadıklarını, ancak bildikleri kadarıyla tanıklık ettiklerini gösterir. Bu, onların tanıklıklarının sınırlı olduğunu ve sadece 'bildikleri' ile sınırlı olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şehâde'yi 'bir şeyi görerek veya kesin bilgiyle haber vermek' olarak açıklar. Ayetteki 'mâ şehidnâ illâ bimâ alimnâ' ifadesi, kardeşlerin tanıklıklarının sadece kendi bilgileriyle sınırlı olduğunu, olayın tüm detaylarına vakıf olmadıklarını belirtir. Bu, onların masumiyetlerini ve sadece gördüklerini veya duyduklarını aktardıklarını ima eder."}]},{"word":"حَـٰفِظِينَ","root":"ح ف ظ","rootLatin":"h-f-z","meaning":"Korumak, muhafaza etmek, gözetmek, bir şeyi zihinde tutmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hıfz'ı, 'bir şeyi zihinde veya dışarıda korumak' olarak tanımlar. Ayetteki 'mâ künnâ li'l-ğaybi hâfizîn' ifadesi, kardeşlerin gaybı, yani görünmeyeni veya geleceği koruyamayacaklarını, bilemeyeceklerini belirtir. Bu, onların olayların gelişimini önceden tahmin edemeyeceklerini ve bu konuda sorumlu tutulamayacaklarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hıfz' kelimesinin 'bir şeyi zayi olmaktan korumak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kardeşler kendilerinin gaybı koruma veya bilme yeteneğine sahip olmadıklarını ifade ederek, babalarına verdikleri sözü tutamamalarının kendi kontrolleri dışında olduğunu ima ederler. Bu, onların sorumluluklarını sınırlama çabasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","sabir","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱرْجِعُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dönün","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"أَبِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"babanız","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"قُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"deyin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":5,"surface":"يَـٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":5,"surface":"أَبَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"babamız","irabMarker":"elif ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Münâdâ","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"ٱبْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"oğlun","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"سَرَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ر-ق","rootLatin":"s-r-q","lemma":"سَرَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çaldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"شَهِدْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"şahitlik etmedik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"عَلِمْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bildiğimiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":14,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduk","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":16,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"لْغَيْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ب","rootLatin":"ġ-y-b","lemma":"غَيْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gaybı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"حَـٰفِظِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ف-ظ","rootLatin":"ḥ-f-ẓ","lemma":"حَافِظ","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"koruyucular","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İrci'û"},{"position":2,"translit":"ilâ"},{"position":3,"translit":"ebîkum"},{"position":4,"translit":"fekûlû"},{"position":5,"translit":"yâ"},{"position":6,"translit":"ebânâ"},{"position":7,"translit":"inne-bneke"},{"position":8,"translit":"seraka"},{"position":9,"translit":"vemâ"},{"position":10,"translit":"şehidnâ"},{"position":11,"translit":"illâ"},{"position":12,"translit":"bimâ"},{"position":13,"translit":"‘alimnâ"},{"position":14,"translit":"vemâ"},{"position":15,"translit":"kunnâ"},{"position":16,"translit":"lilġaybi"},{"position":17,"translit":"hâfiżîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/81*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/81*