# Yûsuf Sûresi, 94. Âyet (12:94)

> وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلْعِيرُ قَالَ أَبُوهُمْ إِنِّى لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَ ۖ لَوْلَآ أَن تُفَنِّدُونِ

*Velemmâ fesaleti-l'îru kâle ebûhum innî leecidu rîha yûsuf(e)(s) levlâ en tufennidûn(i)*

**Meal (Diyanet):** Kervan (Mısır'dan) ayrılınca babaları, "Bana bunak demezseniz, şüphesiz ben Yusuf'un kokusunu alıyorum" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/12/94

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yusuf Suresi 94. ayet, Yusuf'un kardeşlerinin Mısır'dan ayrılıp Kenan diyarına dönerken, babaları Yakup'un Yusuf'un kokusunu hissetmesini ve çevresindekilerin onu bunaklıkla itham etmesinden çekinmesini anlatır. Ayet, 'faselet', 'rîh' ve 'tufennidûn' gibi anahtar kavramlar üzerinden ayrılık, hissetme ve yaşlılık/bunaklık temalarını işler.","keyConcepts":[{"word":"فَصَلَتِ","root":"ف ص ل","rootLatin":"f-s-l","meaning":"Kervanın bir yerden ayrılması, uzaklaşması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fasl' kelimesinin 'ayırmak, ayırmak suretiyle uzaklaştırmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'faseletil îr' ifadesi, kervanın Mısır'dan ayrılıp Kenan diyarına doğru yola çıkmasını, yani bir yerden kopup uzaklaşmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fasl' kelimesinin 'iki şey arasındaki bağlantıyı kesmek, ayırmak' manasına geldiğini açıklar. Burada kervanın, bulunduğu yerden ayrılıp başka bir yere doğru hareket etmesi, yani bir kopuş ve uzaklaşma eylemi olarak kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fasl' kelimesinin mecazi olarak 'bir yerden ayrılmak, uzaklaşmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Kervanın ayrılması, yolculuğa çıkması ve böylece Yakup'un bulunduğu yerden uzaklaşması kastedilir."}]},{"word":"رِيحَ","root":"ر و ح","rootLatin":"r-w-h","meaning":"Yakup peygamberin Yusuf'un kokusunu hissetmesi, manevi bir algılamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rîh' kelimesinin hem maddi rüzgarı hem de koku, esinti gibi duyusal algıları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Yakup'un Yusuf'un kokusunu, yani onun varlığının manevi bir işaretini hissetmesi anlamındadır; bu, fiziksel bir koku olmaktan ziyade ilahi bir sezgidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'rîh' kelimesinin 'güzel koku' anlamında da kullanıldığını ve bazen de 'bir şeyin alameti, işareti' manasına geldiğini ifade eder. Yakup'un Yusuf'un kokusunu alması, onun hayatta olduğuna dair bir işaret ve müjde olarak yorumlanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'rîh' kavramının sadece fiziksel rüzgarı değil, aynı zamanda ilahi bir esintiyi, manevi bir işareti de ifade edebileceğini belirtir. Yakup'un Yusuf'un kokusunu alması, onun ilahi bir lütuf veya sezgiyle Yusuf'un varlığını hissetmesi olarak değerlendirilebilir, bu da onun peygamberlik sezgisine işaret eder."}]},{"word":"تُفَنِّدُونِ","root":"ف ن د","rootLatin":"f-n-d","meaning":"Bana bunak demeyin, yaşlılıktan dolayı aklımı yitirdiğimi düşünmeyin anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fened' kelimesinin 'yaşlılık sebebiyle aklın zayıflaması, bunama' anlamına geldiğini açıklar. Yakup'un bu ifadesi, çevresindekilerin onun bu sözünü yaşlılık ve bunaklık alameti olarak görmelerinden duyduğu endişeyi dile getirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'fened' kelimesinin 'yaşlılıktan dolayı aklın bozulması, saçmalamak' manasına geldiğini belirtir. Yakup'un 'lâ tufenidûnî' demesi, kendisinin bu sözünün akıl sağlığının yerinde olmadığını düşündürecek bir durum olmadığını vurgulamak içindir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fened' kelimesinin 'yaşlılık sebebiyle aklın zayıflaması ve sözlerin tutarsız hale gelmesi' anlamında kullanıldığını ifade eder. Yakup'un bu sözü, kendisinin hala akıl ve muhakeme yeteneğine sahip olduğunu, bu hissin bir bunaklık belirtisi olmadığını ifade etme çabasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-yusuf","gayb","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ...dığında"},{"position":2,"surface":"فَصَلَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ص-ل","rootLatin":"f-s-l","lemma":"فَصَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ayrıldı"},{"position":3,"surface":"ٱلْعِيرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ر","rootLatin":"'-y-r","lemma":"عِير","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kervan"},{"position":4,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":5,"surface":"أَبُو","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû (esmâ-i hamse)","gloss":"babası"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":6,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":7,"surface":"لَأَجِدُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":7,"surface":"أَجِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"buluyorum/duyuyorum"},{"position":8,"surface":"رِيحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-و-ح","rootLatin":"r-w-h","lemma":"رِيح","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kokusunu"},{"position":9,"surface":"يُوسُفَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يُوسُف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Yusuf'un"},{"position":10,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahdîd/Tahdîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer olmasaydı/ne olur"},{"position":11,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":12,"surface":"تُفَنِّدُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ن-د","rootLatin":"f-n-d","lemma":"فَنَّدَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i mastariyye 'en' ile mansûb","gloss":"bunak sayarsınız"},{"position":12,"surface":"نِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/94*
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/94*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *Yusuf, 12/94*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yûsuf 2/93-96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *Yusuf, 12/94*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Yûsuf 2/93-96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *12/93-96*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/94*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *12/94*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *12/93-96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *12/93-96*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *12/94*