# Ra'd Sûresi, 14. Âyet (13:14)

> لَهُۥ دَعْوَةُ ٱلْحَقِّ ۖ وَٱلَّذِينَ يَدْعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَىْءٍ إِلَّا كَبَـٰسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى ٱلْمَآءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَـٰلِغِهِۦ ۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلْكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِى ضَلَـٰلٍ

*Lehu da'vetu-lhakk(i)(s) velleżîne yed'ûne min dûnihi lâ yestecîbûne lehum bişey-in illâ kebâsiti keffeyhi ilâ-lmâ-i liyebluġa fâhu vemâ huve bibâliġih(i)(c) vemâ du'âu-lkâfirîne illâ fî dalâl(in)*

**Meal (Diyanet):** Gerçek dua ancak O'nadır. O'ndan başka yalvardıkları ise onların isteklerine ancak, ağzına ulaşmayacağı halde, ulaşsın diye avuçlarını suya uzatan kimsenin isteğine suyun cevap verdiği kadar cevap verirler. Kafirlerin duası daima boşa çıkar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/13/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ra'd Suresi 14. ayet, gerçek duanın ve ibadetin yalnızca Allah'a yönelmesi gerektiğini vurgularken, O'ndan başkasına yapılan çağrıların boşuna olduğunu mecazi bir anlatımla ortaya koymaktadır. Ayet, 'davet', 'istek' ve 'dalalet' gibi temel kavramlar üzerinden tevhid inancının ve şirkin sonuçlarının dilbilimsel derinliğini gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"دَعْوَةُ","root":"د ع و","rootLatin":"d-a-v","meaning":"Bu ayette 'davet', Allah'a yöneltilen gerçek dua, ibadet ve çağrıyı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'دعوة' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi kendine doğru çekmek veya yöneltmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'دعوة الحق' ifadesi, hak olan, yani Allah'a yöneltilen çağrı ve duayı kapsar. Bu, hem sözlü çağrıyı hem de fiili ibadeti içerir, zira hakikat ancak O'ndadır ve O'na yönelmekle elde edilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'دعوة' kelimesinin 'dua' ve 'ibadet' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'له دعوة الحق' ifadesi, gerçek duanın ve ibadetin yalnızca Allah'a ait olduğunu, O'nun dışındaki varlıklara yapılan çağrıların ise batıl olduğunu mecazi bir dille açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dua' kavramının Kur'an'da sadece bir istekte bulunma değil, aynı zamanda bir tür 'çağrı' ve 'yöneliş' olduğunu belirtir. 'Davetü'l-Hakk' ifadesi, hakikatin kendisi olan Allah'a yönelme, O'nu tanıma ve O'na ibadet etme çağrısıdır. Bu, insanın varoluşsal olarak yönelmesi gereken tek merciyi işaret eder."}]},{"word":"يَسْتَجِيبُونَ","root":"ج و ب","rootLatin":"c-v-b","meaning":"Bu ayette 'yestecîbûn', çağrıya karşılık vermek, icabet etmek veya bir isteği yerine getirmek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'استجابة' kelimesinin 'cevap vermek', 'karşılık vermek' ve 'isteği yerine getirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لا يستجيبون لهم بشيء' ifadesi, Allah'tan başka çağrılan varlıkların, kendilerine yöneltilen hiçbir isteğe veya duaya karşılık veremeyeceğini, onların bu konuda aciz olduklarını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'استجابة' fiilinin 'cevap talebi' ve bu talebe olumlu karşılık verme anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki olumsuz kullanım, putların veya Allah dışındaki varlıkların, kendilerine yöneltilen çağrılara hiçbir şekilde olumlu bir karşılık veremeyeceklerini, zira onların bu güce sahip olmadıklarını ifade eder."}]},{"word":"كَبَـٰسِطِ","root":"ب س ط","rootLatin":"b-s-t","meaning":"Bu ayette 'bâsıt', elini açan, yayan veya uzatan kişi anlamında, mecazi bir benzetme ile kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'بسط' kelimesinin 'yaymak', 'açmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'كباسط كفيه إلى الماء' ifadesi, elini suya doğru açan, ancak suyu avuçlayıp ağzına götüremeyen bir kişinin çaresizliğini tasvir eder. Bu, putlara tapanların durumunun ne kadar boş ve faydasız olduğunu anlatır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'بسط' fiilinin 'genişletmek', 'yaymak' ve 'açmak' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki benzetmede, elini suya açan kişinin, suyu elde etme çabasının nafile olduğunu, zira suyun bu şekilde avuçlanamayacağını vurgular. Bu, Allah'tan başkasına yönelenlerin çabalarının da aynı derecede sonuçsuz kalacağını gösterir."}]},{"word":"ضَلَـٰلٍ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Bu ayette 'dalâl', doğru yoldan sapma, şaşkınlık, boşuna çaba veya batıl inanç anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ضلال' kelimesinin asıl anlamının 'doğru yoldan sapmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'وما دعاء الكافرين إلا في ضلال' ifadesi, kafirlerin dualarının ve çağrılarının, doğru hedeften sapmış, faydasız ve sonuçsuz olduğunu, dolayısıyla batıl bir yolda olduklarını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ضلال' kelimesinin 'kaybolmak', 'şaşırmak' ve 'haktan uzaklaşmak' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, kafirlerin dualarının 'dalâl' içinde olması, onların çabalarının boşa gitmesi, hiçbir fayda sağlamaması ve hakikatten uzak olmaları anlamına gelir. Bu, onların inanç sistemlerinin temelsizliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'dalâl' kavramının Kur'an'da sadece 'yoldan sapma' değil, aynı zamanda 'hakikatten uzaklaşma' ve 'yanlış bir yola girme' anlamlarını taşıdığını belirtir. Kafirlerin dualarının 'dalâl' içinde olması, onların Allah'tan başkasına yönelerek hem dünyevi hem de uhrevi anlamda bir kayıp içinde olduklarını, çabalarının hiçbir zaman gerçek bir karşılık bulamayacağını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","dua","kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":2,"surface":"دَعْوَةُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"davet/dua"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hak"},{"position":4,"surface":"وَٱلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"يَدْعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"çağırırlar"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den/dan"},{"position":7,"surface":"دُونِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":8,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"يَسْتَجِيبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-و-ب","rootLatin":"j-w-b","lemma":"اِسْتَجَابَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"cevap vermezler"},{"position":10,"surface":"لَهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":11,"surface":"بِشَىْءٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey"},{"position":12,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":13,"surface":"كَبَـٰسِطِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gibi"},{"position":13,"surface":"بَـٰسِطِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-س-ط","rootLatin":"b-s-t","lemma":"بَاسِط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"açan"},{"position":14,"surface":"كَفَّيْهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ف-ف","rootLatin":"k-f-f","lemma":"كَفّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iki avucunu"},{"position":14,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"e/a"},{"position":16,"surface":"ٱلْمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"suya"},{"position":17,"surface":"لِيَبْلُغَ","pos":"harf","posDetail":"Ta'lil Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":17,"surface":"يَبْلُغَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَلَغَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"ulaşsın"},{"position":18,"surface":"فَاهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-و-ه","rootLatin":"f-w-h","lemma":"فَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ağzı"},{"position":18,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":19,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":20,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"بِبَـٰلِغِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":21,"surface":"بَـٰلِغِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَالِغ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ulaşan"},{"position":21,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":22,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":23,"surface":"دُعَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دُعَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"duası"},{"position":24,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kafirlerin"},{"position":25,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak"},{"position":26,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":27,"surface":"ضَلَـٰلٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"ضَلَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sapıklık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *13/14*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13/14*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *13/14*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13/14*
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *13/14*
