# İbrâhîm Sûresi, 12. Âyet (14:12)

> وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدْ هَدَىٰنَا سُبُلَنَا ۚ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيْتُمُونَا ۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ ٱلْمُتَوَكِّلُونَ

*Vemâ lenâ ellâ netevekkele ‘ala(A)llâhi vekad hedânâ subulenâ(c) velenasbiranne ‘alâ mâ âżeytumûnâ(c) ve'ala(A)llâhi felyetevekkeli-lmutevekkilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "Allah, bize yollarımızı dosdoğru göstermişken, biz ne diye O'na tevekkül etmeyelim? Bize yaptığınız eziyete elbette katlanacağız. Tevekkül edenler, yalnız Allah'a tevekkül etsinler."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İbrâhîm Suresi 12. ayet, peygamberlerin Allah'a tevekkül etme ve karşılaştıkları eziyetlere sabretme kararlılıklarını vurgular. Ayet, tevekkülün Allah'ın hidayetine karşılık bir zorunluluk olduğunu ve müminlerin bu ilkeye bağlı kalması gerektiğini dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"نَتَوَكَّلَ","root":"و-ك-ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'a güvenmek, işleri O'na havale etmek ve O'na dayanmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vekâlet, bir işi başkasına havale etmektir. Tevekkül ise, bir işi başkasına havale edip ona güvenmektir. Ayetteki 'netevvekel' kelimesi, peygamberlerin tüm işlerini Allah'a bırakıp O'na tam bir teslimiyetle güvenmelerini ifade eder, zira O, yollarını gösterendir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevekkül, 'işi birine bırakmak' manasındadır. Burada Allah'a tevekkül etmek, tüm işlerde O'na dayanmak ve O'nun yardımına sığınmaktır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın hidayetine karşılık olarak O'na güvenmenin gerekliliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre tevekkül, Kur'an'da 'Allah'a güvenmek, O'na teslim olmak ve O'nun iradesine boyun eğmek' anlamında merkezi bir kavramdır. Ayetteki 'netevvekel' ifadesi, peygamberlerin karşılaştıkları zorluklara rağmen Allah'a olan mutlak inançlarını ve O'na dayanma kararlılıklarını gösterir."}]},{"word":"هَدَىٰنَا","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın bize doğru yolu, yani hidayeti göstermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, 'doğru yolu göstermek' demektir. Ayetteki 'hedânâ' ifadesi, Allah'ın peygamberlere ve müminlere doğru yolu, yani İslam'ı ve hakikatleri açıkça gösterdiğini belirtir. Bu, tevekkül için güçlü bir gerekçe sunar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, 'lütuf ve iyilikle doğru yola iletmek'tir. Ayetteki 'hedânâ', Allah'ın peygamberlere ve ümmetlerine dünya ve ahiret saadetine ulaştıracak yolları lütufkar bir şekilde gösterdiğini ifade eder. Bu hidayet, tevekkülün temelini oluşturur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, hidayet kavramının Kur'an'da 'doğru yolu bulma, doğru yola iletme ve rehberlik etme' gibi geniş anlamlar taşıdığını belirtir. 'Hedânâ' kelimesi, Allah'ın peygamberlere ve müminlere hayatın her alanında yol gösterici olduğunu ve bu rehberliğin tevekkül için sağlam bir zemin oluşturduğunu vurgular."}]},{"word":"سُبُلَنَا","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Allah'ın gösterdiği yollar, yani doğru ve hakikat yolları anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sebîl, 'yol' demektir. Çoğulu 'sübüldür'. Ayetteki 'sübülenâ', Allah'ın peygamberlere gösterdiği hakikat yollarını, yani dinin ve imanın esaslarını ifade eder. Bu yollar, Allah'a tevekkül etmenin ve sabretmenin temelini oluşturur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sebîl, 'gidilen yol' anlamına gelir. 'Sübülenâ' ifadesi, Allah'ın peygamberlere ve müminlere dünya ve ahiret saadetine ulaştıracak olan şeriat ve hakikat yollarını gösterdiğini belirtir. Bu yollar, tevekkülün ve sabrın dayanağıdır."}]},{"word":"لَنَصْبِرَنَّ","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Karşılaşılan zorluklara ve eziyetlere kesinlikle sabredeceğiz, dayanacağız anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır, 'nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak'tır. Ayetteki 'lenasbiranne' ifadesi, peygamberlerin kendilerine yapılan eziyetlere karşı kesin bir kararlılıkla sabredeceklerini, nefislerini tutacaklarını ve şikayet etmeyeceklerini vurgular. Bu, tevekkülün doğal bir sonucudur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Sabır, 'zorluklara karşı direnme ve tahammül etme'dir. Ayetteki 'lenasbiranne' kelimesi, te'kid (pekiştirme) lamı ve nunu ile gelerek, peygamberlerin kendilerine yapılan eziyetlere karşı mutlak bir sabır göstereceklerini, bu konuda kararlı olduklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, sabrı Kur'an'da 'zorluklara karşı sebat gösterme, dayanma ve direnme' olarak tanımlar. Ayetteki 'lenasbiranne', peygamberlerin düşmanlarının eziyetlerine karşı gösterdikleri bu ahlaki erdemi ve Allah'a olan güvenlerinin bir tezahürü olarak sabrı vurgular."}]},{"word":"ءَاذَيْتُمُونَا","root":"أ-ذ-ي","rootLatin":"e-z-y","meaning":"Bize eziyet ettiniz, zarar verdiniz anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ezâ, 'zarar vermek, rahatsız etmek' demektir. Ayetteki 'âzeytumûnâ' ifadesi, peygamberlere karşı yapılan her türlü sözlü ve fiili rahatsız edici eylemleri, zulümleri ve sıkıntıları kapsar. Bu eziyetlere karşı sabır gösterileceği belirtilir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ezâ, 'insana veya hayvana dokunan her türlü zarar ve rahatsızlık'tır. Ayetteki 'âzeytumûnâ', peygamberlere karşı düşmanları tarafından yapılan her türlü incitici ve zarar verici davranışları ifade eder. Bu, sabrın ve tevekkülün önemini artıran bir bağlam sunar."}]},{"word":"ٱلْمُتَوَكِّلُونَ","root":"و-ك-ل","rootLatin":"v-k-l","meaning":"Allah'a güvenenler, işlerini O'na havale edenler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mütevekkil, 'işini başkasına havale eden ve ona güvenen' kişidir. Ayetteki 'el-mütevekkilûn', Allah'a tam bir teslimiyetle güvenen, işlerini O'na bırakan ve O'nun yardımına sığınan müminleri ifade eder. Bu, ayetin genel mesajını pekiştiren bir vurgudur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mütevekkil, 'Allah'a güvenip dayanan, işlerini O'na bırakan' kimsedir. Ayetteki 'el-mütevekkilûn' ifadesi, Allah'a tevekkül etmenin sadece peygamberlere özgü olmadığını, tüm müminlerin bu ilkeye uyması gerektiğini ve tevekkülün imanın bir gereği olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevekkul","sabir","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"ne, niçin"},{"position":2,"surface":"لَنَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":3,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mesi"},{"position":3,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"نَتَوَكَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَنْ) sonra geldiği için mansûb","gloss":"güvenelim"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":7,"surface":"وَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":8,"surface":"هَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gösterdi"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":9,"surface":"سُبُلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yollarımızı"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":10,"surface":"وَلَنَصْبِرَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":10,"surface":"نَصْبِرَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i te'kid ile bitiştiği için mebnî","gloss":"katlanacağız"},{"position":11,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":12,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"ءَاذَيْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ذ-ي","rootLatin":"a-dh-y","lemma":"آذَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"eziyet ettiniz"},{"position":13,"surface":"تُمُو","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":16,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Rabıt harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":16,"surface":"لْيَتَوَكَّلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"تَوَكَّلَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir lâmı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"güvensin"},{"position":17,"surface":"ٱلْمُتَوَكِّلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ك-ل","rootLatin":"w-k-l","lemma":"مُتَوَكِّل","form":"Tefa''ul","features":{"number":"Cemi","gender":"Müzekker","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"güvenenler"}]