# İbrâhîm Sûresi, 23. Âyet (14:23)

> وَأُدْخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ جَنَّـٰتٍ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ ۖ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَـٰمٌ

*Veudḣile-lleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti cennâtin tecrî min tahtihâ-l-enhâru ḣâlidîne fîhâ bi-iżni rabbihim(s) tahiyyetuhum fîhâ selâm(un)*

**Meal (Diyanet):** İnanan ve salih ameller işleyenler, Rablerinin izniyle, ebedi kalacakları ve içlerinden ırmaklar akan cennetlere sokulacaklardır. Oradaki esenlik dilekleri "selam"dır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/23

---

## Tefsir

{"topics":["cennet","iman","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أُدْخِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"d-kh-l","rootLatin":"d-kh-l","lemma":"أَدْخَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"konuldu"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"a-m-n","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-m-l","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptılar"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"s-l-h","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için kesra ile mansûb","gloss":"salih amelleri"},{"position":6,"surface":"جَنَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"j-n-n","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için kesra ile mansûb","gloss":"cennetlere"},{"position":7,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"j-r-y","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için takdirî damme ile merfû","gloss":"akar"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"altından"},{"position":9,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"t-h-t","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altı"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-h-r","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":11,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"kh-l-d","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ebedî kalıcılar olarak"},{"position":12,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":13,"surface":"إِذْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"'-dh-n","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"إِذْن","form":"İf'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izni"},{"position":14,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"r-b-b","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":14,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":15,"surface":"تَحِيَّتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-y-y","rootLatin":"h-y-y","lemma":"تَحِيَّة","form":"Tef'îl","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"selamlaşmaları"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":17,"surface":"سَلَـٰمٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"s-l-m","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"selamdır"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iman eden ve salih amel işleyenlerin cennete girişini, orada ebedi kalışlarını ve selamlaşmalarını konu edinmektedir. Ayet, cennetin tasvirini ve müminlerin oradaki durumunu dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalpten inanmak, güvenmek ve tasdik etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (أمن), kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. Güven ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, sadece sözlü bir ikrarı değil, aynı zamanda kalben tasdiki ve bu tasdikin getirdiği güven duygusunu ifade eder. Bu, cennete girişin temel şartıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman (îmân), Kur'an'da sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir teslimiyet ve güven eylemidir. 'Âmenû' kelimesi, Allah'a karşı duyulan mutlak güveni ve O'nun vaatlerine olan kesin inancı vurgular. Bu bağlamda, cennet vaadine olan inancı ve bu inancın getirdiği iç huzuru ifade eder."}]},{"word":"عَمِلُوا۟","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İnanılan şeyin gereği olarak fiiliyata dökmek, iş yapmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Amilû' (عملوا), bir şeyi yapmak, icra etmek anlamına gelir. Ayetteki 'amelû' ifadesi, imanın sadece bir düşünce olarak kalmayıp, salih amellerle pratiğe dökülmesini ifade eder. Bu, cennete girişin ikinci temel şartıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), bir işi kasıtlı olarak yapmaktır. Ayetteki 'amelû' kelimesi, müminlerin imanlarının bir tezahürü olarak bilinçli ve iyi işler yapmalarını ifade eder. Bu, cennetin kazanılmasında imanın ayrılmaz bir parçasıdır."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici işler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salihât (صالحات), iyi ve doğru olan şeylerdir. Ayetteki 'es-sâlihât' ifadesi, Allah'ın rızasına uygun, topluma faydalı ve kişiyi olgunlaştıran her türlü fiili kapsar. Bu, imanın pratik hayattaki yansımasıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Salâh (صلاح), fesadın zıddıdır; bir şeyin doğru ve düzgün olmasıdır. 'Es-sâlihât' kelimesi, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde iyilik ve düzeni sağlayan, bozukluğu gideren eylemleri ifade eder. Cennetin mükafatı bu tür amellerin karşılığıdır."}]},{"word":"جَنَّـٰتٍ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Ağaçlarla örtülü, gizli ve gözlerden uzak bahçeler; ahirette müminlere vaat edilen ebedi ikamet yeri.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cennet (جنة), ağaçları ve bitkileriyle yeri örten, gizleyen yerdir. Ayetteki 'cennât' kelimesi, ahiretteki mükafat yurdunu, güzellikleri ve nimetleriyle gözlerden gizlenmiş, ancak müminlere açılan bahçeleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet (جنة), ağaçları ve bitkileriyle yeri örttüğü için bu adı almıştır. Kur'an'da ise ahiretteki mükafat yurdunu ifade eder. Ayetteki 'cennât' kelimesi, çok sayıda ve çeşitli cennetleri, yani müminlerin farklı derecelerdeki ikametgahlarını belirtir."}]},{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Bir yerde sürekli ve ebediyen kalmak, sonsuzluk.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hulûd (خلود), bir şeyin uzun süre kalması, ebediyen devam etmesidir. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennetteki ikametin geçici değil, sonsuz ve kesintisiz olduğunu vurgular. Bu, müminler için en büyük müjdedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hulûd (خلود), bir şeyin varlığının devam etmesi, yok olmamasıdır. Ayetteki 'hâlidîn' ifadesi, cennet ehlinin orada ölüm, hastalık veya herhangi bir son olmaksızın sürekli kalacaklarını belirtir. Bu, cennetin en önemli özelliklerinden biridir."}]},{"word":"سَلَـٰمٌ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Barış, esenlik, güvenlik, selamet ve her türlü kusurdan uzak olma hali; cennetteki selamlaşma ve iyi dilek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Selâm (سلام), her türlü afetten ve kusurdan uzak olmaktır. Ayetteki 'selâm' kelimesi, cennet ehlinin birbirlerine ve meleklere olan selamlaşmalarını, aynı zamanda cennetin kendisinin bir esenlik ve güvenlik yurdu olduğunu ifade eder. Orada hiçbir sıkıntı ve üzüntü yoktur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Selâm (salâm), Kur'an'da sadece bir selamlaşma ifadesi değil, aynı zamanda Allah'ın bir sıfatı ve cennetin temel niteliğidir. Ayetteki 'selâm' kelimesi, cennetteki müminlerin tam bir huzur, güvenlik ve barış içinde yaşayacaklarını, her türlü kötülükten arınmış bir ortamda bulunacaklarını gösterir."}]}]}