# İbrâhîm Sûresi, 25. Âyet (14:25)

> تُؤْتِىٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍۭ بِإِذْنِ رَبِّهَا ۗ وَيَضْرِبُ ٱللَّهُ ٱلْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

*Tu/tî ukulehâ kulle hînin bi-iżni rabbihâ(k) veyadribu(A)llâhu-l-emśâle linnâsi le'allehum yeteżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu ağaç, Rabbinin izniyle her zaman meyvesini verir. Öğüt alsınlar diye Allah insanlara misaller getirir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/25

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","ilim-hikmet","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تُؤْتِىٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"hamza-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"verir"},{"position":2,"surface":"أُكُلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ك-ل","rootLatin":"hamza-k-l","lemma":"أُكُل","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"meyvesini"},{"position":2,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":3,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"her"},{"position":4,"surface":"حِينٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-y-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zaman"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"إِذْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"hamza-dh-n","lemma":"إِذْن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izni"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَيَضْرِبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ر-ب","rootLatin":"d-r-b","lemma":"ضَرْب","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ve misal verir"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"hamza-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَمْثَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثَال","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"misalleri"},{"position":10,"surface":"لِلنَّاسِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ن-س","rootLatin":"hamza-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":11,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"يَتَذَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكُّر","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"öğüt alırlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"İbrâhîm Suresi 25. ayet, 'güzel söz'ün 'güzel ağaç' benzetmesiyle anlatıldığı bir temsili içermektedir. Ayet, bu ağacın sürekli meyve vermesini ve Allah'ın insanlara ibret almaları için misaller vermesini vurgulayarak, imanın ve salih amelin sürekliliğini ve bereketini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تُؤْتِي","root":"ء ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Vermek, getirmek, ulaştırmak anlamında olup, ayette ağacın meyve vermesi bağlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini ve bazen bir şeyi yerine getirmek, ulaştırmak anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tü'tî ukulehâ' ifadesi, ağacın meyvelerini düzenli olarak vermesi, yani faydasını sürekli sunması anlamındadır, bu da güzel sözün sürekli fayda sağlamasına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'îtâ'' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve burada 'meyve vermek' anlamında mecazi bir ifade olduğunu belirtir. Ağacın meyve vermesi, güzel sözün veya imanın somut ve sürekli faydalar üretmesi olarak yorumlanır."}]},{"word":"أُكُلَهَا","root":"أ ك ل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Yiyecek, meyve, ürün anlamına gelir; ayette ağacın verdiği meyveleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ukul' kelimesinin 'meyve' veya 'ürün' anlamına geldiğini ve ağacın yenebilir kısmını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'tü'tî ukulehâ' ifadesi, ağacın sürekli olarak yenecek ürünler vermesi, yani faydalı ve bereketli olması anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ukul' kelimesinin hem yiyecek hem de bir şeyin neticesi, ürünü anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, güzel sözün veya imanın somut ve sürekli faydalar, yani 'meyveler' üretmesini sembolize eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ukul' kelimesinin 'bir şeyin yiyeceği' ve 'meyvesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, ağacın sürekli ve kesintisiz bir şekilde ürün vermesi, dolayısıyla güzel sözün de sürekli fayda sağlaması anlamına gelir."}]},{"word":"حِينٍ","root":"ح ي ن","rootLatin":"h-y-n","meaning":"Zaman, vakit anlamına gelir; ayette 'her zaman', 'sürekli' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hîn' kelimesinin belirli veya belirsiz bir zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kulle hînin' ifadesi, ağacın meyvelerini kesintisiz, her an vermesi, yani güzel sözün faydasının sürekliliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hîn' kelimesinin zamanın bir parçası olduğunu ve bazen kısa, bazen uzun bir süreyi ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'kulle hînin' kullanımı, zamanın her diliminde, yani sürekli ve kesintisiz bir şekilde meyve vermeyi ifade eder."}]},{"word":"يَضْرِبُ","root":"ض ر ب","rootLatin":"d-r-b","meaning":"Vurmak, örnek vermek, misal getirmek anlamlarına gelir; ayette Allah'ın insanlara misaller vermesi bağlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'darabe' fiilinin Kur'an'da 'misal vermek', 'benzetme yapmak' anlamında mecazi olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yedribu'l-mesâl' ifadesi, Allah'ın insanlara öğüt ve ibret almaları için örnekler sunması anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'darb' kelimesinin birçok farklı anlama geldiğini ve bunlardan birinin de 'misal vermek' olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın hakikati açıklamak ve insanları düşündürmek için benzetmeler yapmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'darabe' fiilinin 'misal vermek' anlamında sıkça kullanıldığını ve bunun, soyut kavramları somut örneklerle açıklama metodolojisinin bir parçası olduğunu belirtir. Bu, Kur'an'ın öğretim yönteminin temel bir özelliğidir."}]},{"word":"ٱلْأَمْثَالَ","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Misaller, örnekler, benzetmeler anlamına gelir; ayette Allah'ın insanlara ibret almaları için sunduğu benzetmeleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mesel' kelimesinin 'benzer', 'örnek' ve 'ibret alınacak söz' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-emsâl' ifadesi, Allah'ın insanlara hakikati anlamaları ve doğru yolu bulmaları için sunduğu açıklayıcı benzetmeleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel' kelimesinin bir şeyin benzeri, dengi ve aynı zamanda ibret verici söz anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara öğüt ve ders almaları için sunduğu hikmetli benzetmeleri ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mesel' kelimesinin Kur'an'da genellikle soyut bir gerçeği somut bir örnekle açıklamak için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-emsâl', güzel sözün ve imanın bereketini somut bir ağaç benzetmesiyle anlatarak, mesajın daha anlaşılır kılınmasını sağlar."}]},{"word":"يَتَذَكَّرُونَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hatırlamak, öğüt almak, ibret almak, düşünmek anlamlarına gelir; ayette insanların Allah'ın verdiği misallerden ders çıkarması bağlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tezekkür' kelimesinin unutulan bir şeyi hatırlamak veya bir şeyi düşünerek idrak etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'leallehum yetezekkerûn' ifadesi, Allah'ın misaller vermesinin amacının, insanların bu misallerden ibret alarak hakikati düşünmeleri ve hatırlamaları olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tezekkür'ün sadece hatırlamak değil, aynı zamanda bir şeyi derinlemesine düşünerek ondan ders çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın verdiği misallerin insanları gafletten uyandırıp doğruya yöneltme işlevini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' ve türevlerinin Kur'an'da sadece hafıza ile ilgili olmadığını, aynı zamanda Allah'ın ayetleri üzerinde düşünme, ibret alma ve bu sayede doğru bilgiye ulaşma sürecini ifade ettiğini belirtir. 'Yetezekkerûn' ifadesi, bu aktif düşünme ve ders çıkarma eylemini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/24-25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/24-25*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/24-25*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/25*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/24-25*