# İbrâhîm Sûresi, 39. Âyet (14:39)

> ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى وَهَبَ لِى عَلَى ٱلْكِبَرِ إِسْمَـٰعِيلَ وَإِسْحَـٰقَ ۚ إِنَّ رَبِّى لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ

*Elhamdu li(A)llâhi-lleżî vehebe lî ‘alâ-lkiberi ismâ'île ve-ishâk(a)(c) inne rabbî lesemî'u-ddu'â/-(i)*

**Meal (Diyanet):** "Hamd, iyice yaşlanmış iken bana İsmail'i ve İshak'ı veren Allah'a mahsustur. Şüphesiz Rabbim duayı işitendir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/39

---

## Tefsir

{"topics":["dua","kissa-ibrahim","sukur","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"h-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Hamd"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"لَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"ki o"},{"position":4,"surface":"وَهَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ه-ب","rootLatin":"w-h-b","lemma":"وَهَبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdi"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":6,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"ٱلْكِبَرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"كِبَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yaşlılık"},{"position":8,"surface":"إِسْمَـٰعِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْمَاعِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"İsmail'i"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِسْحَـٰقَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْحَاق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"İshak'ı"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Şüphesiz"},{"position":11,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Rabbim"},{"position":11,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":12,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":12,"surface":"سَمِيعُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"işitendir"},{"position":13,"surface":"ٱلدُّعَآءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دُعَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"duayı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. İbrahim'in yaşlılık döneminde kendisine bahşedilen evlatlar için Allah'a şükrünü ifade ederken, Allah'ın duaları işiten (Semî'u'd-Du'â') olduğu inancını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, Allah'ın lütfunu, yaşlılık durumunu ve duanın kabulünü dilbilimsel olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَمْدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'a yönelik övgü, şükran ve yüceltme ifadesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamd, bir nimete karşılık veya bir güzellikten dolayı yapılan övgüdür. Ayetteki 'el-Hamdu lillâh' ifadesi, Hz. İbrahim'in, Allah'ın kendisine yaşlılıkta evlat vermesi gibi büyük bir nimete karşılık duyduğu şükranı ve O'nu yüceltmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hamd, bir fiil veya sıfatın güzelliğinden dolayı yapılan övgüdür. Şükürden daha geneldir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudret ve lütfunun bir tezahürü olan evlat bahşetme fiiline yönelik genel bir yüceltme ve minnet duygusunu yansıtır."}]},{"word":"وَهَبَ","root":"و ه ب","rootLatin":"v-h-b","meaning":"Karşılıksız olarak, lütuf ve ihsan yoluyla vermek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vehebe, bir şeyi karşılıksız olarak vermektir. Ayetteki 'vehebe lî' ifadesi, Allah'ın Hz. İbrahim'e İsmail ve İshak'ı hiçbir karşılık beklemeksizin, sırf lütfuyla bahşettiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Vehb, bir şeyi karşılıksız olarak bağışlamaktır. Bu ayette, Allah'ın Hz. İbrahim'e yaşlılık döneminde evlat vermesi, O'nun sonsuz cömertliğinin ve lütfunun bir göstergesidir; bu, bir hak edişten ziyade bir ihsandır."}]},{"word":"ٱلْكِبَرِ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Yaşlılık, ileri yaş dönemi anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kiber, yaşın ilerlemesi ve ihtiyarlık halidir. Ayetteki 'alel-kiberi' ifadesi, Hz. İbrahim'in bu evlatlara sahip olduğu zaman diliminin, normalde çocuk sahibi olmanın beklenmediği ileri bir yaş olduğunu vurgular, bu da Allah'ın kudretinin bir mucizesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kiber, yaşça büyük olmak, yaşlılık halidir. Hz. İbrahim'in bu kelimeyi kullanması, Allah'ın kendisine yaşlılıkta evlat vermesinin, O'nun lütfunun ve kudretinin büyüklüğünü daha da belirgin kıldığını ifade eder."}]},{"word":"لَسَمِيعُ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Çok iyi işiten, duaları kabul eden anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semî', işiten demektir. Allah için kullanıldığında, sadece işitmekle kalmayıp, aynı zamanda işittiğini idrak eden ve karşılık veren anlamını taşır. Ayetteki 'Semî'u'd-Du'â'' ifadesi, Allah'ın duaları sadece duymakla kalmayıp, onları kabul edip icabet ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Semî' kavramı Kur'an'da Allah'ın sıfatlarından biri olarak, O'nun her şeyi işittiğini ve hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını ifade eder. 'Semî'u'd-Du'â'' bağlamında ise, Allah'ın kullarının yakarışlarını işitip onlara icabet etme kudretini ve iradesini gösterir, bu da Hz. İbrahim'in duasına verilen cevabı pekiştirir."}]},{"word":"ٱلدُّعَآءِ","root":"د ع و","rootLatin":"d-'a-v","meaning":"Allah'a yönelerek yardım, dilek ve yakarışta bulunmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Du'â', çağırmak, istemek ve Allah'a yönelerek yakarışta bulunmaktır. Ayetteki 'Semî'u'd-Du'â'' ifadesi, Hz. İbrahim'in evlat sahibi olmak için yaptığı duaların Allah tarafından işitildiğini ve kabul edildiğini, dolayısıyla duanın Allah katındaki önemini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Du'â', kulun acizliğini idrak ederek Allah'tan yardım dilemesi, O'na yönelmesidir. Bu ayette, Hz. İbrahim'in yaşlılıkta evlat dilemesi ve bu dileğinin gerçekleşmesi, Allah'ın dualara icabet edici sıfatının somut bir örneği olarak sunulur."}]}]}