# İbrâhîm Sûresi, 4. Âyet (14:4)

> وَمَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهْدِى مَن يَشَآءُ ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

*Vemâ erselnâ min rasûlin illâ bilisâni kavmihi liyubeyyine lehum(s) feyudillu(A)llâhu men yeşâu veyehdî men yeşâ(u)(c) vehuve-l'azîzu-lhakîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Biz her peygamberi, ancak kendi kavminin diliyle gönderdik ki, onlara (Allah'ın emirlerini) iyice açıklasın. Allah, dilediğini saptırır, dilediğini de doğru yola iletir. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İbrahim Suresi 4. ayet, peygamberlerin kendi kavimlerinin diliyle gönderilmesinin hikmetini ve Allah'ın hidayet ve dalalet üzerindeki mutlak iradesini vurgular. Ayet, dilin tebliğdeki merkezi rolünü ve ilahi kudretin evrenselliğini dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"أَرْسَلْنَا","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın peygamberleri insanlara göndermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' (göndermek) kelimesinin, bir şeyi serbest bırakmak ve salıvermek anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'erselnâ' fiili, Allah'ın peygamberleri belirli bir görevle, yani tebliğle insanlara göndermesini ifade eder. Bu, peygamberin kendi iradesi dışında, ilahi bir emirle hareket ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'irsâl'in, bir şeyi bir yere veya bir kimseye yönlendirmek olduğunu söyler. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın peygamberleri, belirli bir mesajı belirli bir kavme ulaştırmak üzere görevlendirmesi, yani onları elçi olarak tayin etmesi anlamını taşır. Bu, peygamberliğin ilahi bir atama olduğunu vurgular."}]},{"word":"رَّسُولٍ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere görevlendirilmiş elçi, peygamber demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'resul' kelimesinin, 'irsâl'den türediğini ve gönderilen kişi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min resûlin' ifadesi, Allah'ın her peygamberi, yani elçiyi, kendi kavmine özel bir görevle gönderdiğini vurgular. Bu, peygamberlerin ilahi mesajın taşıyıcıları olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'resul' kelimesini, 'gönderilmiş' olarak açıklar ve Kur'an'da bu kelimenin Allah'ın elçileri için kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, 'resul'ün, Allah'ın vahyini insanlara ulaştıran, onlara doğru yolu gösteren ve kendi kavimlerinin dilini konuşan kişi olduğu anlaşılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'resul' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini inceler. Ona göre 'resul', Allah ile insanlar arasında bir aracıdır ve ilahi iradeyi tebliğ etmekle yükümlüdür. Ayetteki 'her resul' ifadesi, bu aracılık görevinin evrenselliğini ve her kavme özel bir tebliğci gönderildiğini gösterir."}]},{"word":"لِسَانِ","root":"ل س ن","rootLatin":"l-s-n","meaning":"Bir kavmin konuştuğu dil veya lehçe anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lisân' kelimesinin hem organ olan dili hem de konuşulan dili ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bilisâni kavmihî' ifadesi, peygamberin kendi kavminin konuştuğu dili kullanarak tebliğde bulunmasının önemini vurgular. Bu, mesajın anlaşılabilirliğini ve etkinliğini sağlar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lisân'ın mecazi olarak 'dil' veya 'lehçe' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımıyla, peygamberin tebliğ ettiği mesajın, muhataplarının anlayabileceği, kültürel ve dilsel bağlamlarına uygun bir şekilde sunulması gerektiğini ifade eder. Bu, tebliğin başarısı için kritik bir unsurdur."}]},{"word":"لِيُبَيِّنَ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Açıklamak, netleştirmek, anlaşılır kılmak amacıyla gönderildiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyân' kelimesinin 'açıklamak, ortaya çıkarmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'liyübeyyine lehüm' ifadesi, peygamberlerin kendi kavimlerinin diliyle gönderilmesinin amacının, ilahi mesajı onlara açıkça ve anlaşılır bir şekilde tebliğ etmek olduğunu gösterir. Bu, tebliğin temel gayesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'beyân'ın, bir şeyi gizliliğinden çıkarıp açıklığa kavuşturmak olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, peygamberin görevi, Allah'ın ayetlerini ve hükümlerini, kavminin anlayabileceği bir dille açıklayarak, onları şüphe ve belirsizlikten kurtarmaktır. Bu, hidayetin ön koşuludur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beyân' kavramının Kur'an'daki önemini vurgular. Ona göre 'beyân', sadece dilsel bir açıklama değil, aynı zamanda hakikati ortaya koyma ve doğruyu yanlıştan ayırma işlevini de içerir. Ayetteki 'liyübeyyine', peygamberin, ilahi hakikatleri kavmine net bir şekilde sunarak onları aydınlatma misyonunu ifade eder."}]},{"word":"يُضِلُّ","root":"ض ل ل","rootLatin":"d-l-l","meaning":"Allah'ın dilediğini sapıklığa düşürmesi, doğru yoldan saptırması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dalâl' kelimesinin, doğru yoldan sapmak, kaybolmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yüdıllu' fiili, Allah'ın mutlak iradesiyle, bazı kullarını hidayetten mahrum bırakarak sapıklığa düşürmesini ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin ve hikmetinin bir tecellisidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'idlal'in, birini doğru yoldan uzaklaştırmak olduğunu açıklar. Ayetteki 'yüdıllu' fiili, Allah'ın, kendi iradesi doğrultusunda, bazı kimselerin hidayeti kabul etmemesi sonucunda onları sapıklıkta bırakmasını ifade eder. Bu, kulun cüzi iradesiyle yaptığı seçimin ilahi iradeyle örtüşmesi olarak da yorumlanabilir."}]},{"word":"يَهْدِى","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın dilediğini doğru yola iletmesi, hidayet etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hedâ' fiilinin 'yol göstermek, doğruya iletmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yehdi' fiili, Allah'ın mutlak iradesiyle, dilediği kullarını doğru yola, yani İslam'a ve hakikate ulaştırmasını ifade eder. Bu, Allah'ın rahmetinin ve lütfunun bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hidayet' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini vurgular. Ona göre 'hidayet', Allah'ın insanı doğru yola yönlendirmesi ve ona hakikati göstermesidir. Ayetteki 'yehdi men yeşâü' ifadesi, hidayetin tamamen Allah'ın iradesine bağlı olduğunu ve O'nun lütfuyla gerçekleştiğini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","hidayet-dalalet","vahiy-kuran","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"أَرْسَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أَرْسَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderdik"},{"position":3,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"رَّسُولٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"elçi"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"لِسَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-س-ن","rootLatin":"l-s-n","lemma":"لِسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dili"},{"position":7,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kavminin"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":8,"surface":"يُبَيِّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"açıklasın"},{"position":9,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onlara"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"يُضِلُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ل-ل","rootLatin":"d-l-l","lemma":"أَضَلَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"saptırır"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":12,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"kimseyi"},{"position":13,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"يَهْدِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"hidayet eder"},{"position":15,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"kimseyi"},{"position":16,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":18,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün"},{"position":19,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/4*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/4*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/4*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/4*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *14/4*