# İbrâhîm Sûresi, 41. Âyet (14:41)

> رَبَّنَا ٱغْفِرْ لِى وَلِوَٰلِدَىَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ ٱلْحِسَابُ

*Rabbenâ-ġfir lî velivâlideyye velilmu/minîne yevme yekûmu-lhisâb(u)*

**Meal (Diyanet):** "Rabbimiz! Hesap görülecek günde, beni, ana babamı ve inananları bağışla."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/41

---

## Tefsir

{"topics":["dua","hesap-mizan","iman","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَبَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabb"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":2,"surface":"ٱغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"İf'al","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bağışla"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"وَٰلِدَىَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَالِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iki ebeveynim"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminler"},{"position":6,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":7,"surface":"يَقُومُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَامَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kalkar, kurulur"},{"position":8,"surface":"ٱلْحِسَابُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حِسَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"hesap"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. İbrahim'in Allah'tan kendisi, ebeveyni ve tüm müminler için kıyamet gününde bağışlanma dileğini ifade etmektedir. Ayet, tevhid inancının temel unsurlarından olan dua ve ahiret inancını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'tan günahların örtülmesini, affedilmesini ve bağışlanmasını talep etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğufrân ve mağfiret, bir şeyi onu koruyacak şekilde örtmektir. Allah'ın kulunu bağışlaması, kulun günahını örtmesi ve azaptan korumasıdır. Ayetteki 'İğfir' emri, Hz. İbrahim'in Allah'tan bu korumayı ve günahların affını dilemesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mağfiret, Allah Teâlâ'nın kulunun günahlarını örtmesi ve onu cezalandırmamasıdır. Bu ayetteki talep, kıyamet gününde, yani hesap gününde bu ilahi örtünün ve affın gerçekleşmesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutu'ya göre 'ğ-f-r' kökü, 'örtmek' ve 'korumak' anlamlarını taşır. Kur'an'da bu, Allah'ın günahları örtmesi ve böylece kulunu ilahi cezadan koruması anlamına gelir. Hz. İbrahim'in duası, bu ilahi korumanın kendisi ve diğer müminler için tecelli etmesi yönündedir."}]},{"word":"وَلِوَٰلِدَىَّ","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Hz. İbrahim'in kendi anne ve babasını ifade eden kelime.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vâlid, doğuran demektir. Vâlideyn ise anne ve babayı ifade eder. Ayetteki 'vâlideyye' ifadesi, Hz. İbrahim'in kendi anne ve babası için bağışlanma dileğini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vâlideyn, Arap dilinde 'iki doğuran' anlamında olup, anne ve babayı kapsar. Bu ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in ailesine olan düşkünlüğünü ve onlar için de ahiret endişesini gösterir."}]},{"word":"وَلِلْمُؤْمِنِينَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine iman eden tüm insanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalben tasdik etmek ve güvenmek demektir. Mü'min ise, Allah'a ve O'nun peygamberlerine, kitaplarına, ahiret gününe inanan kişidir. Ayetteki 'lil-mu'minîn' ifadesi, Hz. İbrahim'in duasının sadece kendi ailesiyle sınırlı kalmayıp, tüm iman edenleri kapsayan evrensel bir dua olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Mü'min, 'emine' fiilinden türemiş olup, güvenen, tasdik eden anlamındadır. Kur'an'da bu terim, Allah'ın birliğine ve peygamberlerin getirdiği mesaja inanan kimseler için kullanılır. Hz. İbrahim'in bu duası, müminler arasındaki kardeşlik ve dayanışma ruhunu yansıtır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'iman' kavramının sadece sözlü ikrar değil, aynı zamanda kalbi tasdik ve amellerle de desteklenmesi gerektiğini belirtir. Ayetteki 'müminler' ifadesi, bu bütüncül iman anlayışına sahip olanları kapsar ve Hz. İbrahim'in onlar için de bağışlanma dilemesini anlamlı kılar."}]},{"word":"يَوْمَ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"Belirli bir zaman dilimi, burada kıyamet günü kastedilmektedir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Yevm, güneşin doğuşundan batışına kadar olan zaman dilimidir. Ancak Kur'an'da 'yevm' kelimesi bazen belirli bir olayın gerçekleştiği büyük bir zaman dilimini, özellikle de kıyamet gününü ifade etmek için kullanılır. Bu ayetteki 'yevme yekûmu'l-hisâb' ifadesi, hesap gününü açıkça belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Yevm, bilinen bir zaman dilimidir. Kur'an'da ahiret ile ilgili kullanıldığında, genellikle 'kıyamet günü', 'hesap günü' gibi özel ve önemli günleri ifade eder. Hz. İbrahim'in duası, bu büyük ve önemli güne yönelik bir endişeyi ve dileği yansıtır."}]},{"word":"ٱلْحِسَابُ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"Amellerin tartıldığı, sorgulandığı ve karşılığının verildiği ahiret günü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hisâb, bir şeyi saymak, ölçmek ve değerlendirmek demektir. Ahiret bağlamında ise, Allah'ın kullarının amellerini sayması, tartması ve onlara karşılık vermesidir. Ayetteki 'yevme yekûmu'l-hisâb' ifadesi, bu ilahi muhasebenin gerçekleşeceği günü vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hisâb, Allah Teâlâ'nın kullarının dünyada yaptıkları amelleri tek tek ortaya koyması ve onlardan hesap sormasıdır. Bu ayetteki 'hesap günü' ifadesi, ahiretteki adalet ve karşılık görme inancının bir yansımasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hisâb' kavramının Kur'an'da ilahi adalet ve sorumluluk bilinciyle yakından ilişkili olduğunu belirtir. Herkesin dünyadaki eylemlerinin bir karşılığı olacağı ve bu karşılığın hesap gününde görüleceği inancı, Kur'an'ın temel mesajlarındandır. Hz. İbrahim'in duası, bu hesap gününün zorluğuna işaret eder ve bağışlanma talebini bu bağlamda sunar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan · *İbrahim Sûresi 41. Âyeti*
- **Kamer Sûresi** · *14/40-41*
- **Kamer Sûresi** · *14/40-41*
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*
- **Ahadiyyet** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*
- **Salât (Namaz)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*
- **İbrâhîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41. Âyeti*
- **İbrâhîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *41. Âyeti*
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/41*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/40-41*