# İbrâhîm Sûresi, 6. Âyet (14:6)

> وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ ٱذْكُرُوا۟ نِعْمَةَ ٱللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ أَنجَىٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ ۚ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌ

*Ve-iż kâle mûsâ likavmihi-żkurû ni'meta(A)llâhi ‘aleykum iż encâkum min âli fir'avne yesûmûnekum sû-e-l'ażâbi veyużebbihûne ebnâekum veyestahyûne nisâekum(c) vefî żâlikum belâun min rabbikum ‘azîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Hani Musa kavmine, "Allah'ın size olan nimetini anın. Hani O sizi, Firavun ailesinden kurtarmıştı. Onlar sizi işkencenin en ağırına uğratıyorlar, oğullarınızı boğazlayıp kadınlarınızı sağ bırakıyorlardı. İşte bunda size Rabbinizden büyük bir imtihan vardır" demişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Musa'nın kavmine Allah'ın kendilerine bahşettiği nimetleri hatırlatmasını ve Firavun ailesinin zulmünden kurtuluşlarını vurgulamaktadır. Ayet, 'nimet', 'kurtuluş', 'azap', 'boğazlama' ve 'imtihan' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi lütfu ve beşeri sınanmayı ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نِعْمَةَ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-a-m","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği lütuf, ihsan ve iyilik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nimet, 'na'm' kökünden türemiş olup, insanın faydalandığı, hoşuna giden her türlü iyilik ve lütuf anlamına gelir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın İsrailoğulları'na Firavun'un zulmünden kurtararak bahşettiği büyük ihsanı ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nimet, Allah'ın kullarına verdiği rızık, afiyet ve her türlü ihsandır. Burada, Firavun'un elinden kurtuluşun, Allah'ın onlara yönelik en büyük nimetlerinden biri olduğu vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nimet, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara bahşettiği maddi ve manevi lütufları ifade eder. Bu ayette, Firavun'un zulmünden kurtuluş, Allah'ın İsrailoğulları'na yönelik özel bir nimeti olarak sunulur ve şükredilmesi gereken bir durumdur."}]},{"word":"أَنجَىٰكُم","root":"ن ج و","rootLatin":"n-c-v","meaning":"Bir tehlikeden, sıkıntıdan veya zor durumdan kurtarmak, selamete çıkarmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Necat, bir şeyden ayrılıp kurtulmak demektir. Ayetteki 'encâkum' ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmünden ve ölümden kurtararak onlara emniyet ve selamet bahşettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Enca, bir şeyi bir yerden çıkarmak, kurtarmak anlamındadır. Burada, Allah'ın İsrailoğulları'nı Firavun'un elinden, yani onun köleliğinden ve işkencesinden kurtardığı mecazi olarak ifade edilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Necat, bir tehlikeden veya sıkıntıdan uzaklaşmak ve emniyete kavuşmaktır. Ayetteki 'encâkum', Allah'ın kudretiyle İsrailoğulları'nı Firavun'un zulmünden ve ölüm tehdidinden kurtardığını, onlara yeni bir başlangıç imkanı sunduğunu belirtir."}]},{"word":"سُوٓءَ","root":"س و أ","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Kötülük, çirkinlik, zarar veren şey, sıkıntı ve azap.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sû', insanı üzen, rahatsız eden, kötü olan her şey için kullanılır. Ayetteki 'sûe'l-azâb' ifadesi, Firavun'un İsrailoğulları'na uyguladığı işkencenin şiddetini, çirkinliğini ve onlara verdiği büyük zararı vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sû', bir şeyin kötü ve çirkin olmasıdır. Burada 'sûe'l-azâb', azabın en kötü, en şiddetli ve en acı verici şeklini ifade eder. Firavun'un zulmünün niteliğini açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sû' kelimesi Kur'an'da genellikle olumsuz durumları, kötülükleri ve sıkıntıları ifade eder. Bu ayette, Firavun'un İsrailoğulları'na uyguladığı işkencenin sadece fiziksel değil, aynı zamanda ahlaki ve psikolojik olarak da ne denli kötü olduğunu belirtir."}]},{"word":"يُذَبِّحُونَ","root":"ذ ب ح","rootLatin":"z-b-h","meaning":"Boğazlamak, kesmek, özellikle kurban kesmek veya öldürmek amacıyla boğazını kesmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zebh, hayvanın boğazını keserek canını almaktır. Ayetteki 'yüzebbihûne' fiili, Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını acımasızca ve toplu bir şekilde öldürmesini, adeta hayvan keser gibi katletmesini ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zebh, boğazı kesmek suretiyle can almak demektir. Burada, Firavun'un İsrailoğulları'nın oğullarını öldürme eyleminin vahşetini ve kasıtlılığını vurgular, bu eylemin bir katliam olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yüzebbihûne, burada mecazi olarak değil, gerçek anlamda boğazlayarak öldürmeyi ifade eder. Firavun'un zulmünün en acımasız yönlerinden birini, yani erkek çocuk katliamını açıkça ortaya koyar."}]},{"word":"بَلَآءٌ","root":"ب ل و","rootLatin":"b-l-v","meaning":"Sınama, imtihan, deneme; bazen de sıkıntı, musibet veya lütuf şeklinde gelen bir test.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belâ', bir şeyi denemek, sınamak anlamına gelir. Hem hayırla hem de şerle olabilir. Ayetteki 'belâun azîm' ifadesi, Firavun'un zulmünden kurtuluşun ve yaşanan tüm sıkıntıların, Allah tarafından İsrailoğulları için büyük bir imtihan olduğunu gösterir. Bu imtihan, onların şükür ve sabırlarını ölçmek içindir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Belâ', bir şeyi açığa çıkarmak, denemek demektir. Bu ayetteki 'belâun azîm', hem Firavun'un zulmüyle karşılaştıkları sıkıntının hem de bu sıkıntıdan kurtuluşun Allah'tan gelen büyük bir sınama olduğunu ifade eder. Bu sınama, onların imanlarını ve Allah'a bağlılıklarını ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Belâ' kavramı Kur'an'da genellikle Allah'ın insanları denediği, onların sabırlarını, şükürlerini veya imanlarını sınadığı durumları ifade eder. Bu ayette, Firavun'un zulmünden kurtuluşun, İsrailoğulları için Allah'ın bir lütfu olduğu kadar, aynı zamanda onların bu nimete nasıl karşılık vereceklerini gösteren büyük bir imtihan olduğu vurgulanır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","rizik","imtihan-bela","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ki"},{"position":2,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":3,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için, -e"},{"position":4,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavim, millet"},{"position":4,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"ٱذْكُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"anın"},{"position":6,"surface":"نِعْمَةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimeti"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":8,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, ki"},{"position":10,"surface":"أَنجَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"أَنجَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardı"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":11,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":12,"surface":"ءَالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-و-ل","rootLatin":"'-w-l","lemma":"ءَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"aile, hanedan"},{"position":13,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun"},{"position":14,"surface":"يَسُومُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-و-م","rootLatin":"s-w-m","lemma":"سَامَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"işkence ediyorlardı"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":15,"surface":"سُوٓءَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötü, fena"},{"position":16,"surface":"ٱلْعَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"azap"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"يُذَبِّحُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ب-ح","rootLatin":"dh-b-h","lemma":"ذَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"boğazlıyorlardı"},{"position":18,"surface":"أَبْنَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğullarını"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"يَسْتَحْيُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"اِسْتَحْيَى","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sağ bırakıyorlardı"},{"position":20,"surface":"نِسَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kadınlarını"},{"position":20,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":22,"surface":"ذَٰلِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"işte bunda"},{"position":23,"surface":"بَلَآءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ل-و","rootLatin":"b-l-w","lemma":"بَلَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (muahhar mübteda)","gloss":"bir imtihan"},{"position":24,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":25,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":25,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":26,"surface":"عَظِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"büyük"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/6-10*
- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/6-10*