# İbrâhîm Sûresi, 8. Âyet (14:8)

> وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكْفُرُوٓا۟ أَنتُمْ وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِىٌّ حَمِيدٌ

*Vekâle mûsâ in tekfurû entum vemen fî-l-ardi cemî'an fe-inna(A)llâhe leġaniyyun hamîd(un)*

**Meal (Diyanet):** Musa, şöyle dedi: "Siz ve yeryüzünde bulunanların hepsi nankörlük etseniz de gerçek şu ki, Allah her bakımdan sınırsız zengindir, övgüye layık olandır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/14/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İbrâhîm Suresi 8. ayet, Hz. Musa'nın kavmine hitaben, insanların nankörlüğünün Allah'ın yüceliğine ve zenginliğine asla zarar vermeyeceğini vurgulayan bir ifadedir. Ayet, 'küfür', 'ğaniyy' ve 'hamîd' gibi temel kavramlar üzerinden Allah'ın mutlak bağımsızlığını ve övgüye layık oluşunu dile getirir.","keyConcepts":[{"word":"تَكْفُرُوٓا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Ayette, Allah'ın nimetlerini inkâr etmek, nankörlük etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin aslının bir şeyi örtmek olduğunu belirtir. Nimetleri örtmek, yani nankörlük etmek de bu kökten gelir. Ayetteki 'tekfuru' fiili, Allah'ın verdiği nimetleri inkâr ederek nankörlük etme eylemini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'küfr' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'nimetleri inkâr etmek' ve 'nankörlük etmek' manasına geldiğini ifade eder. İnsanların Allah'a karşı nankörlük etmesi, O'nun nimetlerini görmezden gelmesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr' kavramının Kur'an'daki temel anlamının 'gerçeği örtmek' olduğunu ve bunun Allah'ın varlığını, birliğini veya nimetlerini inkâr etme şeklinde tezahür ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın lütuflarına karşı gösterilen nankörlüğü vurgular."}]},{"word":"جَمِيعًا","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-'-","meaning":"Ayette, yeryüzündeki tüm insanların istisnasız bir şekilde nankörlük etmesi durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cem'' kelimesinin dağınık şeyleri bir araya getirmek anlamına geldiğini belirtir. 'Cemîan' ise topluca, hep birlikte manasına gelir. Ayette, yeryüzündeki bütün insanların toptan nankörlük etmesi durumunu vurgulayarak, bu durumun Allah'a zarar vermeyeceğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'cem'' kökünün bir araya gelme, toplama anlamlarını taşıdığını ve 'cemîan' kelimesinin de bu kökten türeyerek 'hepsi, bütünüyle' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, nankörlüğün evrenselliğini ve kapsamını pekiştirir."}]},{"word":"لَغَنِىٌّ","root":"غ ن ى","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Ayette, Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmaması, mutlak zenginliği ve bağımsızlığı anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğina' kelimesinin ihtiyacın olmaması, zenginlik anlamına geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında, O'nun mutlak zenginliğini ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını ifade eder. Ayetteki 'lağaniyyun' ifadesi, insanların nankörlüğünün Allah'ın bu sıfatına asla halel getirmeyeceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğaniyy' isminin Allah'ın zatına mahsus olduğunu ve O'nun her türlü ihtiyaçtan münezzeh olduğunu gösterdiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, insanların ibadetine veya şükrüne muhtaç olmaması, O'nun mutlak bağımsızlığını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğaniyy' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak yeterliliğini ve bağımsızlığını ifade ettiğini belirtir. İnsanların eylemlerinden etkilenmeyen, kendi kendine yeten bir varlık olarak Allah'ın bu sıfatı, ayetteki mesajın temelini oluşturur."}]},{"word":"حَمِيدٌ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Ayette, Allah'ın her durumda övgüye layık olması, tüm hamdlerin O'na ait olması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hamd' kelimesinin bir nimete karşılık yapılan övgü olduğunu belirtir. 'Hamîd' ise, övgüye layık olan, çok övülen demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun tüm kemal sıfatlarıyla övgüye müstahak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'hamîd' sıfatı, insanların nankörlüğüne rağmen Allah'ın övgüye layık oluşunun değişmeyeceğini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hamîd' isminin hem 'övülen' (mahmûd) hem de 'öven' (hâmid) anlamlarını taşıdığını belirtir. Allah için kullanıldığında, O'nun zatı itibarıyla övgüye layık olduğunu ve kullarını da övdüğünü ifade eder. Bu ayette, O'nun mutlak övgüye layık oluşu vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hamîd' isminin Allah'ın kemal sıfatlarının bir yansıması olduğunu ve O'nun her türlü eksiklikten münezzeh, her türlü övgüye layık olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, insanların nankörlüğünün Allah'ın bu yüce sıfatını etkilemeyeceği mesajını verir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sukur","tevhid","kufur-sirk","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":4,"surface":"تَكْفُرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) ile meczûm olduğu için","gloss":"nankörlük ederseniz","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"أَنتُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Tekid zamiri olduğu için merfû","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Te'kîd"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"جَمِيعًۭا","pos":"isim","posDetail":"Hâl","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"hepiniz","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":12,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"غَنِىٌّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"غَنِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"müstağni","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":13,"surface":"حَمِيدٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-م-د","rootLatin":"ḥ-m-d","lemma":"حَمِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"övülmeye layık","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vekâle"},{"position":2,"translit":"mûsâ"},{"position":3,"translit":"in"},{"position":4,"translit":"tekfurû"},{"position":5,"translit":"entum"},{"position":6,"translit":"vemen"},{"position":7,"translit":"fî"},{"position":8,"translit":"l-ardi"},{"position":9,"translit":"cemî'an"},{"position":10,"translit":"fe-inna(A)"},{"position":11,"translit":"llâhe"},{"position":12,"translit":"leġaniyyun"},{"position":13,"translit":"hamîd(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/6-10*
- **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/6-10*
- **Köle ve İncir Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *14/6-10*
