# Hicr Sûresi, 1. Âyet (15:1)

>  الٓر ۚ تِلْكَ ءَايَـٰتُ ٱلْكِتَـٰبِ وَقُرْءَانٍ مُّبِينٍ

*Elif-lâm-râ(c) tilke âyâtu-lkitâbi vekur-ânin mubîn(in)*

**Meal (Diyanet):** Elif Lam Ra. Bunlar, kitabın ve apaçık olan Kur'an'ın ayetleridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/1

---

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"الٓر","pos":"harf","posDetail":"Hurûf-u Mukattaa","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الٓر","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Hurûf-u Mukattaa olduğu için mebnî","gloss":"Elif-Lam-Ra"},{"position":2,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte şunlar"},{"position":3,"surface":"ءَايَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ayetleri"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitab'ın"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"قُرْءَانٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ء","rootLatin":"q-r-hamza","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"Kur'an'ın"},{"position":6,"surface":"مُّبِينٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin ilk ayeti, Kur'an'ın ilahi menşeini ve açıklığını vurgulayan temel kavramları içermektedir. 'Kitap' ve 'Kur'an' kelimeleri, vahyin yazılı ve okunan formlarını ifade ederken, 'mübin' kelimesi bu vahyin açıklığını ve anlaşılırlığını pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تِلْكَ","root":"ذ ل ك","rootLatin":"z-l-k","meaning":"İşaret zamiri olup, uzaklığı ve yüceliği ifade ederek, bahsedilen ayetlerin önemine dikkat çeker.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zâlike' kelimesinin uzak için kullanılan bir işaret ismi olduğunu belirtir. Ayetteki 'tilke' (dişil formu), Kur'an ayetlerinin yüceliğini ve erişilmezliğini vurgulamak için kullanılmıştır, sanki onlar idrakin ötesinde bir mertebedeymiş gibi."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, işaret isimlerinin, işaret edilen şeyin zihindeki konumuna göre kullanıldığını ifade eder. 'Tilke'nin burada kullanılması, ayetlerin manevi yüceliğine ve şerefine işaret eder, sadece fiziksel bir uzaklığa değil."}]},{"word":"ءَايَـٰتُ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine delalet eden alametler, mucizeler ve Kur'an'ın ayetleridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ayet' kelimesinin 'açık alamet' anlamına geldiğini ve Kur'an'da hem Allah'ın kudretine delalet eden işaretler hem de Kur'an'ın cümleleri için kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Kur'an'ın mucizevi cümlelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ayet' kelimesinin 'alamet' ve 'işaret' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'ayetler', Kur'an'ın her bir bölümünün Allah'tan geldiğine dair açık birer delil olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ayet' kavramının Kur'an'da hem kozmik işaretleri (Allah'ın yaratmadaki delilleri) hem de vahiy metninin parçalarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın kendisinin ilahi bir işaret ve delil olduğu vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبِ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı olan, toplanmış olan, Allah tarafından indirilmiş ilahi metin; Kur'an'ın bir diğer adıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitab' kelimesinin 'yazmak' kökünden geldiğini ve yazılı metin anlamına geldiğini belirtir. Kur'an için kullanıldığında ise, Allah'ın kelamının toplanmış ve korunmuş halini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kitab'ın, harflerin bir araya getirilmesiyle oluşan metin olduğunu ve Kur'an'ın da bu anlamda 'Kitap' olarak adlandırıldığını açıklar. Bu ayette, Kur'an'ın yazılı ve düzenli bir metin olma özelliğine vurgu yapılır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kitab' kelimesinin Kur'an'da hem genel anlamda ilahi vahiyleri hem de özel olarak Kur'an'ın kendisini ifade ettiğini belirtir. Ayette, Kur'an'ın ilahi bir kitap olma vasfı öne çıkarılır."}]},{"word":"قُرْءَانٍ","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-e","meaning":"Okunan, toplanan, bir araya getirilen; Allah'ın kelamının okunan formunu ifade eden özel isimdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kur'an' kelimesinin 'karae' (okumak) fiilinden türediğini ve 'okunan' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın okunarak anlaşılması gereken bir metin olduğuna işaret edilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kur'an'ın 'kıraat' (okuma) kökünden geldiğini ve 'toplamak' anlamını da içerdiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, hem okunan hem de ayetleri bir araya getirilmiş ilahi kelam olma özelliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kur'an' kelimesinin 'okuma' eylemiyle doğrudan ilişkili olduğunu ve İslam'ın ilk dönemlerinde vahyin sözlü aktarımının önemini yansıttığını belirtir. Ayette, Kur'an'ın okunarak tebliğ edilen bir mesaj olduğu vurgulanır."}]},{"word":"مُّبِينٍ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Açık, apaçık, açıklayıcı, hak ile batılı ayıran; Kur'an'ın anlaşılır ve açıklayıcı niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mübin' kelimesinin 'açıklayan' ve 'açık olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an'ın 'mübin' olması, onun hakikatleri net bir şekilde ortaya koyduğunu ve anlaşılması kolay olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyan' kökünün 'açıklamak, ortaya çıkarmak' anlamına geldiğini ve 'mübin'in hem kendisi açık olan hem de başkasına açıklayan olduğunu belirtir. Ayette, Kur'an'ın hem kendisinin açık ve net olduğu hem de hakikatleri insanlara açıkladığı vurgulanır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mübin' kelimesinin hem 'açık ve net' hem de 'açıklayıcı' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Bu ayette, Kur'an'ın mesajının karmaşık olmadığı, aksine apaçık ve yol gösterici olduğu belirtilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *15/1*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/1*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/1*