# Hicr Sûresi, 17. Âyet (15:17)

> وَحَفِظْنَـٰهَا مِن كُلِّ شَيْطَـٰنٍ رَّجِيمٍ

*Vehafiznâhâ min kulli şeytânin racîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Onu kovulmuş her şeytandan koruduk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/17

---

## Tefsir

{"topics":["seytan-vesvese","gayb","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"حَفِظْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ف-ظ","rootLatin":"h-f-z","lemma":"حَفِظَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"koruduk"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":4,"surface":"شَيْطَـٰنٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"ş-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeytandan"},{"position":5,"surface":"رَّجِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","lemma":"رَجِيم","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"kovulmuş"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın gökleri şeytanlardan korumasını ifade etmektedir. Anahtar kavramlar, koruma eylemini ve şeytanın niteliğini vurgulayarak ilahi kudreti ve şeytanın acizliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَحَفِظْنَـٰهَا","root":"ح ف ظ","rootLatin":"h-f-z","meaning":"Allah'ın gökleri her türlü zarardan, özellikle de şeytanların müdahalesinden koruması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hıfz (حفظ), bir şeyi zayi olmaktan korumak, muhafaza etmek demektir. Ayetteki 've hafıznâhâ' ifadesi, Allah'ın gökleri, şeytanların oraya ulaşmasını ve oradan haber çalmasını engellemek suretiyle koruduğunu belirtir. Bu, ilahi bir muhafaza ve denetimdir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hıfz, bir şeyi gözetmek, korumak ve muhafaza etmek anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın gökleri, şeytanların müdahalesinden ve oradaki düzeni bozmasından koruduğunu, böylece ilahi nizamın devamlılığını sağladığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Hıfz kelimesi Kur'an'da genellikle koruma, muhafaza etme ve gözetme anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki 've hafıznâhâ' ifadesi, Allah'ın gökleri, şeytanların nüfuzundan ve oradan bilgi edinme çabalarından koruyarak, onların insanlara zarar verme potansiyelini sınırladığını vurgular."}]},{"word":"شَيْطَـٰنٍ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"Doğruluktan sapan, isyan eden ve insanları yoldan çıkarmaya çalışan her türlü kötü varlığı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şeytan (شيطان), 'şatane' (شطن) fiilinden türemiştir ki bu, uzaklaşmak, haktan sapmak demektir. Ayetteki 'şeytan' kelimesi, göklerden uzaklaştırılan, ilahi rahmetten mahrum bırakılan ve insanları saptırmaya çalışan cinleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şeytan, her türlü kötü ve şerli varlık için kullanılır. Bu ayetteki 'şeytan' ifadesi, göklerin sırlarına ulaşmaya çalışan ve oradan haber çalmak isteyen, ancak buna güç yetiremeyen cinleri ve onların kötü niyetlerini temsil eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şeytan, 'şatane' kökünden gelir ve haktan uzaklaşan, isyan eden her varlık için kullanılır. Ayetteki 'şeytan' kelimesi, göklerin korunmasıyla engellenen, ilahi düzene karşı gelen ve insanları saptırma amacı güden cinleri ve onların kötü fiillerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şeytan, Kur'an'da genellikle 'Allah'a isyan eden, insanları doğru yoldan saptıran ve kötülüğe teşvik eden varlık' olarak tanımlanır. Bu ayetteki 'şeytan' kavramı, göklerin ilahi koruma altında olması nedeniyle, onların insanlara zarar verme ve ilahi bilgilere ulaşma çabalarının başarısızlıkla sonuçlandığını gösterir."}]},{"word":"رَّجِيمٍ","root":"ر ج م","rootLatin":"r-c-m","meaning":"Taşlanarak kovulmuş, lanetlenmiş ve ilahi rahmetten uzaklaştırılmış olanı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Racîm (رجيم), 'recem' (رجم) fiilinden türemiştir ve taşlanmış, kovulmuş demektir. Ayetteki 'racîm' ifadesi, şeytanların göklerden kovulduğunu, oraya yaklaşmalarının engellendiğini ve ilahi rahmetten uzaklaştırıldıklarını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Racîm, taşlanarak uzaklaştırılan, lanetlenen demektir. Bu ayetteki 'racîm' kelimesi, şeytanların göklerden kovulmuş, ilahi kudret tarafından uzaklaştırılmış ve insanlara zarar verme yetenekleri kısıtlanmış varlıklar olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Recm (رجم), taş atmak ve kovmak anlamlarına gelir. Racîm ise taşlanarak kovulmuş olandır. Ayetteki 'racîm' kelimesi, şeytanların göklerden uzaklaştırıldığını, oraya yaklaşmalarının engellendiğini ve ilahi gazaba uğradıklarını ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** · *15. sure 16-17. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15. sure 16-17. ayette*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *15/16-18*
- **TARİKATLARDA MÜBÂREK GÜN VE GECELERİN YERİ VE EHEMMİYETİ— Lisans Tezi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *15/16-18*
- **Şu'arâ Sûresi** · *15/16-17*
- **TARİKATLARDA MÜBÂREK GÜN VE GECELERİN YERİ VE EHEMMİYETİ— Lisans Tezi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/16-17*