# Hicr Sûresi, 20. Âyet (15:20)

> وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَـٰيِشَ وَمَن لَّسْتُمْ لَهُۥ بِرَٰزِقِينَ

*Vece'alnâ lekum fîhâ me'âyişe vemen lestum lehu birâzikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Orada hem sizin için, hem de sizin rızık vermediğiniz kimseler için geçimlikler meydana getirdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/20

---

## Tefsir

{"topics":["rizik","tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık, yaptık"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":4,"surface":"مَعَـٰيِشَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân/Masdar","root":"ع-ي-ش","rootLatin":"'-y-sh","lemma":"مَعِيشَة","form":"Mefâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geçimlikler"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (mef'ûlün bih ma'tûf)","gloss":"kimseler"},{"position":6,"surface":"لَّسْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değilsiniz"},{"position":7,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-"},{"position":8,"surface":"رَٰزِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَازِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Zâide 'bâ' harf-i cerinden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (ليس'in haberi)","gloss":"rızık verenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 20. ayeti, Allah'ın insanlara ve onların rızık veremediği diğer canlılara geçim kaynakları yarattığını vurgulamaktadır. Ayet, 'geçimlikler' ve 'rızık verenler' kavramları üzerinden ilahi takdiri ve yaratılışın düzenini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَجَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi yaratma, meydana getirme veya bir duruma sokma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin hem 'halk' (yaratma) hem de 'sayrûret' (bir şeyi başka bir şeye dönüştürme) anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette ise Allah'ın yeryüzünde insanlar ve diğer canlılar için geçim kaynaklarını var etmesi, yani yaratması ve hazırlaması anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ceale' fiilinin 'bir şeyi bir halden başka bir hale çevirmek' veya 'bir şeyi icat etmek' manalarına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yeryüzünü ve içindeki imkanları, canlıların yaşaması için elverişli ve geçim kaynağı olacak şekilde yaratıp düzenlemesini anlatır."}]},{"word":"مَعَـٰيِشَ","root":"ع ي ش","rootLatin":"a-y-ş","meaning":"Yaşamı sürdürmek için gerekli olan rızık, geçim kaynakları ve imkanlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ma'âyiş' kelimesinin 'yaşamı idame ettiren şeyler' olduğunu belirtir. Ayette, Allah'ın insanlar ve rızık veremeyecekleri diğer canlılar için yeryüzünde var ettiği yiyecek, içecek ve diğer tüm geçim araçlarını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ayş' kökünün 'hayat' ve 'yaşamak' anlamlarına geldiğini, 'ma'îşe'nin ise 'yaşamın kendisi' veya 'yaşamı sürdürmek için kullanılan şeyler' olduğunu açıklar. Ayetteki 'ma'âyiş', Allah'ın kullarına bahşettiği ve onların hayatlarını devam ettirmelerini sağlayan tüm maddi ve manevi imkanları kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'rızk' kavramının geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'ma'âyiş'in de bu rızkın somut tezahürleri olduğunu ima eder. Ayetteki 'ma'âyiş', sadece gıda değil, aynı zamanda barınma, giyim gibi temel yaşam gereksinimlerini de içeren geniş bir geçim kaynakları yelpazesini ifade eder."}]},{"word":"بِرَٰزِقِينَ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-k","meaning":"Rızık veren, geçim sağlayan anlamına gelir ve bu ayette Allah'ın rızık verici sıfatına vurgu yaparak, insanların başkalarına rızık verme gücünün sınırlı olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rızk' kelimesinin 'verilen şey' anlamına geldiğini ve Allah'ın rızık verici olduğunu vurgular. Ayetteki 'birâzikîn' ifadesi, insanların kendi başlarına rızık yaratma veya başkalarına mutlak anlamda rızık sağlama kudretine sahip olmadıklarını, asıl rızık verenin Allah olduğunu mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk'ın 'devamlı olarak verilen şey' olduğunu ve hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsadığını belirtir. Ayetteki 'birâzikîn' kelimesi, insanların kendi güçleriyle rızık veremeyecekleri varlıklar için dahi rızkı temin edenin Allah olduğunu, dolayısıyla rızık verme yetkisinin yalnızca O'na ait olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rızk' kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve Allah'ın 'Rezzâk' sıfatıyla doğrudan ilişkili olduğunu ifade eder. Ayetteki 'birâzikîn' ifadesi, insanların rızık verme konusunda acizliğini ve bu yetkinin yalnızca Allah'a ait olduğunu, dolayısıyla tüm canlıların rızkının Allah tarafından garanti edildiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Hac Sûresi** · *15/20*
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/20*