# Hicr Sûresi, 21. Âyet (15:21)

> وَإِن مِّن شَىْءٍ إِلَّا عِندَنَا خَزَآئِنُهُۥ وَمَا نُنَزِّلُهُۥٓ إِلَّا بِقَدَرٍ مَّعْلُومٍ

*Ve-in min şey-in illâ ‘indenâ ḣazâ-inuhu vemâ nunezziluhu illâ bikaderin ma'lûm(in)*

**Meal (Diyanet):** Hiçbir şey yoktur ki hazineleri yanımızda olmasın. Biz onu ancak belli bir ölçüyle indiririz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/15/21

---

## Tefsir

{"topics":["rizik","kader","tabiat-ayetleri","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hiçbir"},{"position":3,"surface":"شَىْءٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":5,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ع-ن-د","rootLatin":"ain-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"خَزَآئِنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ز-ن","rootLatin":"kh-z-n","lemma":"خَزَائِن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hazineleri"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":8,"surface":"نُنَزِّلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"indiririz"},{"position":8,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"قَدَرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir ölçü"},{"position":11,"surface":"مَّعْلُومٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ain-l-m","lemma":"مَعْلُوم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"belli"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hicr Suresi'nin 21. ayeti, Allah'ın evrendeki her şeyin kaynağı ve kontrol edicisi olduğunu, hiçbir şeyin O'nun hazineleri dışında olmadığını ve her şeyin belirli bir ölçü ve düzen içinde var edildiğini vurgulamaktadır. Ayet, ilahi kudretin ve hikmetin evrensel tezahürünü dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"شَىْءٍ","root":"ش ي ء","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Var olan, mevcut olan her türlü nesne, varlık veya kavramı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şey' kelimesinin 'var olan her şey' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette ise Allah'ın kudretinin ve mülkiyetinin kapsamını vurgulamak için kullanılmıştır; yani Allah'ın hazinelerinde olmayan hiçbir varlık yoktur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şey' kelimesinin Kur'an'da genel bir ifade olarak kullanıldığını ve bu bağlamda 'hiçbir şey' anlamında, Allah'ın her şeye sahip olduğunu ve her şeyi kuşattığını mecazi olarak ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"خَزَآئِنُهُۥ","root":"خ ز ن","rootLatin":"h-z-n","meaning":"Allah'ın katındaki sınırsız kaynakları, imkanları ve kudreti ifade eden hazineleridir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hazine' (hazâin) kelimesinin, bir şeyi muhafaza etmek, saklamak anlamına gelen 'hazn' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki 'hazineleri' ifadesi, Allah'ın ilahi kudretinin ve rızkının sınırsızlığını, her şeyin kaynağının O olduğunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hazâin' kelimesinin, Allah'ın ilim, kudret ve iradesiyle yarattığı ve kontrol ettiği her şeyi kapsayan geniş bir anlam taşıdığını ifade eder. Ayette, Allah'ın her şeyin sahibi ve yöneticisi olduğu vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'hazine' kavramının, Allah'ın mutlak egemenliğini ve evrendeki tüm kaynakların nihai sahibinin O olduğunu gösteren merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Bu ayet, Allah'ın yaratma ve rızık verme gücünün sınırsızlığını sembolize eder."}]},{"word":"نُنَزِّلُهُۥٓ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi yukarıdan aşağıya indirmesi, göndermesi veya var etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nünazziluhu' fiilinin 'indirmek' anlamına geldiğini ve bu bağlamda Allah'ın rızkı, yağmuru veya diğer nimetleri belirli bir düzen içinde kullarına ulaştırmasını ifade ettiğini belirtir. Ayette, Allah'ın her şeyi bir ölçüye göre yarattığı ve gönderdiği vurgulanır."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'inzal' (indirme) fiilinin, Allah'ın iradesiyle bir şeyin yokluktan varlığa çıkarılması veya bir yerden başka bir yere nakledilmesi anlamında kullanıldığını açıklar. Ayette, Allah'ın her şeyi belirli bir plan ve ölçü dahilinde yarattığı ve yönettiği anlatılır."}]},{"word":"بِقَدَرٍ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Belirli bir ölçü, miktar, takdir veya plan dahilinde gerçekleşen şeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kader' kelimesinin 'ölçü, miktar, güç ve takdir' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-kaderin' ifadesi, Allah'ın her şeyi rastgele değil, belirli bir hikmet ve düzen içinde yarattığını ve yönettiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kader' kelimesinin, Allah'ın her şeyi önceden belirlediği ve bir ölçüye göre takdir ettiği anlamını taşıdığını açıklar. Bu ayette, evrendeki her şeyin ilahi bir plan ve düzen içinde var edildiği ve işlediği ifade edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kader' kavramının Kur'an'da Allah'ın evreni ve içindeki her şeyi belirli bir ölçü, düzen ve hikmetle yaratmasını ifade ettiğini belirtir. Ayet, Allah'ın yaratılışındaki mükemmel düzeni ve kontrolü vurgular."}]},{"word":"مَّعْلُومٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilinen, tayin edilmiş, belirli ve sınırlı olan şeyi ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ma'lûm' kelimesinin 'bilinen, belirlenmiş' anlamına geldiğini ve bu ayetteki 'belli bir ölçü' ifadesini pekiştirdiğini belirtir. Yani Allah'ın indirdiği her şeyin miktarı ve zamanı O'nun katında bellidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ma'lûm' kelimesinin, Allah'ın ilmi dahilinde olan, yani O'nun tarafından belirlenmiş ve bilinen bir sınırı ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın evrendeki her şeyi mutlak bir bilgi ve kontrolle yönettiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicir Suresi 21. Ayet*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Hicir Suresi 21. Ayet*
- **Zâriyât Sûresi** · *15/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *15/21*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *15/21*
- **Zâriyât Sûresi** · *15/21*
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *15/21*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *15/21*
- **Furkân Sûresi** · *15/21*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *15/21*
- **Furkân Sûresi** · *15/21*